Thảm kịch Nakba có lặp lại?

Sau 19 tháng, cuộc chiến ở Dải Gaza do quân đội Israel tiến hành đang bước sang giai đoạn mới, có thể khiến toàn bộ người Palestine bị đẩy ra khỏi vùng đất cuối cùng của mình.

Bước leo thang mới cho xung đột ở Gaza

Ngày 16/5/2025, Lực lượng Phòng vệ Israel đã chính thức phát động chiến dịch quân sự mới mang tên “Xe ngựa của Gideon” nhằm vào lực lượng Hamas. Chiến dịch được công bố như một bước đột phá trong cuộc chiến tại Dải Gaza. Đây không đơn thuần là một chiến dịch quân sự thông thường mà được mô tả là “giai đoạn đầu tiên của cuộc tấn công quy mô lớn” nhằm “giải cứu con tin, tiêu diệt Hamas và kiểm soát các khu vực chiến lược”.

Thảm kịch Nakba có lặp lại? -0
Dải Gaza hoang tàn sau gần 2 năm xung đột.

Khác với các chiến dịch quân sự nhằm vào Dải Gaza thời gian qua vốn tập trung vào mục tiêu đánh nhanh, rút gọn, lần này Lực lượng Phòng vệ Israel triển khai lực lượng mặt đất tiến sâu vào các khu đô thị đông dân như trại tị nạn Jabalya và khu vực Al-Salateen. Hàng trăm cuộc không kích dồn dập nhắm vào hơn 150 mục tiêu được cho là cơ sở khủng bố của Hamas, bao gồm cả các khu dân cư ở Beit Lahia và Jabalya, khiến ít nhất 115 người Palestine thiệt mạng, phần lớn là phụ nữ và trẻ em.

Đáng chú ý, Lực lượng Phòng vệ Israel còn phát tờ rơi yêu cầu người dân Gaza di tản khẩn cấp về phía Nam, một chiến thuật gợi nhớ đến lệnh sơ tán cưỡng bức trong chiến tranh 1948 - thời điểm xảy ra thảm họa Nakba.

Thảm kịch Nakba có lặp lại? -0
Thủ tướng Israel và dàn lãnh đạo quân đội đang có những hành động rất cứng rắn.

Chiến dịch diễn ra sau khi thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ, Ai Cập và Qatar làm trung gian đổ vỡ vào tháng 3/2025, tạo điều kiện cho Israel mở rộng phạm vi tấn công và kiểm soát toàn bộ Gaza.

Mục tiêu thực sự của Israel?

Theo các phân tích từ giới chuyên gia và thông tin nội bộ, chiến dịch “Xe ngựa của Gideon” không chỉ nhằm mục đích quân sự là tiêu diệt Hamas mà còn hướng tới việc chiếm đóng toàn bộ Dải Gaza. Bộ trưởng Tài chính Israel, ông Bezalel Smotrich, lãnh đạo phe cực hữu trong chính phủ mới đây đã công khai ủng hộ việc “san bằng” Gaza và mở rộng chiến sự sang Bờ Tây.

Cùng với hành động lần này của Lực lượng Phòng vệ, chính phủ do Thủ tướng Benjamin Netanyahu dường như đang muốn biến Dải Gaza thành “vùng đất trống” không có người Palestine sinh sống. Thủ tướng Netanyahu cách đây không lâu đã nói rằng: “Người dân Gaza sẽ phải di dời về phía Nam sau khi nội các an ninh Israel phê chuẩn chiến dịch quân sự mở rộng tại khu vực”.

Thảm kịch Nakba có lặp lại? -0
Nakba 1948 từng là sự kiện đau xót của người Palestine.

Lý giải về hành động quân sự quyết đoán này của ông Netanyahu, giáo sư Jon B. Alterman, Phó Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) nhận định chiến dịch này phục vụ mục đích chính trị nội bộ của Thủ tướng Netanyahu, người đang đối mặt áp lực từ phe cực hữu trong liên minh cầm quyền và các vụ điều tra tham nhũng. Việc tái chiếm Gaza có thể giúp ông trì hoãn các vụ kiện và củng cố quyền lực trước thềm bầu cử năm tới.

Phát biểu về kế hoạch mới, Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết: "Lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh miền Nam sẽ tiếp tục hoạt động để bảo vệ công dân Israel và thực hiện các mục tiêu của cuộc chiến" bao gồm “buộc người dân Palestine di chuyển về phía Nam Dải Gaza, đồng thời ngăn chặn các nhóm vũ trang chiếm đoạt hàng viện trợ nhân đạo”. Theo Lực lượng Phòng vệ thì chiến lược này sẽ giúp họ bóp nghẹt Hamas. Tuy nhiên, giới chức quốc tế, đặc biệt là Cơ quan cứu trợ của Liên hợp quốc cho người Palestine (UNRWA) thì lại cho rằng đây là một chiến thuật sẽ khiến tình hình nhân đạo tại Gaza ngày càng nghiêm trọng.

Báo cáo từ Sáng kiến Phân loại an ninh lương thực (IPC) ngày 12/5/2025 cho thấy khoảng 500.000 người, tương đương 22% dân số Gaza, đang đối mặt với nạn đói ở mức độ thảm họa (Giai đoạn 5). Hơn 93% dân số sống trong tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng trong khi giá lương thực tăng gấp 30 lần so với đầu năm 2025, khiến người dân không thể mua nổi thực phẩm cơ bản.

Các bệnh viện lớn như al-Awda và European vốn được tài trợ bởi các tổ chức quốc tế cũng buộc phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu và thuốc men, trong khi ít nhất 57 người đã chết vì đói. Israel đã phong tỏa hoàn toàn viện trợ nhân đạo từ tháng 3/2025, vi phạm Công ước Geneva về bảo vệ dân thường trong chiến tranh, khiến tình hình càng thêm bi đát. Những con số thương vong và mất mát không chỉ là thống kê mà là những câu chuyện đau thương của hàng triệu người vô tội đang bị kẹt giữa cuộc chiến không hồi kết.

Nguy cơ tái diễn Nakba 1948

Ngày 15/5/2025 đánh dấu tròn 77 năm kể từ Nakba, sự kiện ghi dấu việc hơn 750.000 người Palestine bị cưỡng bức di cư trong quá trình thành lập Nhà nước Israel vào năm 1948. Nakba, trong tiếng Arab có nghĩa là “thảm họa”, không chỉ là sự kiện lịch sử mà còn là nỗi ám ảnh dai dẳng của người Palestine.

Tháng 3/2025, trong bài phát biểu tại Hạ viện Mỹ, nghị sĩ Rashida Tlaib (người Mỹ gốc Palestine duy nhất trong Quốc hội), đã cáo buộc Israel thực hiện “chiến dịch diệt chủng” và “thanh lọc sắc tộc” tại Gaza, đồng thời nhấn mạnh: “Nakba chưa bao giờ kết thúc”. Bà Tlaib trích dẫn số liệu từ các tổ chức nhân quyền rằng hơn 53.000 người Palestine đã thiệt mạng kể từ tháng 10/2023, phần lớn trong đó là dân thường.

Thảm kịch Nakba có lặp lại? -0
Giấc mơ về nhà nước của người Palestine vẫn luôn cháy bỏng.

Liên hợp quốc cũng đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ tái diễn Nakba. Cao ủy Nhân quyền của Liên hợp quốc, ông Volker Turk gọi các cuộc tấn công của Israel tại Gaza hiện nay là “hành động thách thức luật pháp quốc tế”, nhằm “thay đổi vĩnh viễn cơ cấu nhân khẩu học Gaza”. Chiến thuật yêu cầu dân thường di tản ồ ạt, giống như cách Israel từng sử dụng 1948 để ép buộc người Palestine rời bỏ nhà cửa, đang được tái hiện một cách có hệ thống. 

Nhiều học giả và chuyên gia nhân quyền cảnh báo rằng, những hành động hiện tại tại Gaza có thể cấu thành tội ác diệt chủng, với bằng chứng là việc phá hủy cơ sở hạ tầng, ném bom trường học, bệnh viện, các khu dân cư, cùng với chiến thuật thanh lọc sắc tộc có hệ thống. Với con số thống kê khủng khiếp, khoảng 2,5% dân số bị thiệt mạng, 8,4% bị thương và 90% dân số bị cưỡng ép di dời trên tổng số 2,1 triệu người Palestine ở Dải Gaza, tình trạng này không chỉ là một thảm họa nhân đạo mà đang trở thành cuộc chiến sinh tồn của một dân tộc.

Sự bất lực của cộng đồng quốc tế

Dù cộng đồng quốc tế đã lên án mạnh mẽ các hành động của Israel, nhưng sự phản ứng thực tế vẫn còn nhiều mâu thuẫn và mơ hồ. Mỹ, đồng minh thân cận nhất của Israel mới đây bất ngờ đề xuất biến Gaza thành “khu vực tự do” do Mỹ kiểm soát, đồng thời đổ lỗi cho Hamas là rào cản cho hòa bình. Chiến dịch  “Xe ngựa của Gideon” được khởi động ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm Trung Đông và gặp nhiều đối tác Arab để ký những thỏa thuận kinh tế lớn nhưng lại gần như không đả động gì đến vấn đề của người Palestine khiến cho người ta dễ hiểu rằng Mỹ đang ủng hộ cách làm của Israel hiện nay. Ông Trump trước đó thừa nhận người dân ở Dải Gaza "đang chết đói" và tuyên bố “Mỹ sẽ giải quyết tình hình tại đây”. 

Các nước Arab như Qatar thì lên tiếng kêu gọi ngừng bắn khẩn cấp nhưng bị chính quyền Israel từ chối. Các nước châu Âu, vốn cũng tham gia bảo trợ cho tiến trình hòa bình Trung Đông thì từ lâu đã “quên” nhiệm vụ của mình vì những vấn đề riêng của họ. Sự thiếu đồng thuận và thiếu hành động quyết liệt từ cộng đồng quốc tế khiến Gaza ngày càng trở thành “vùng đất chết” - nơi người Palestine không chỉ mất nhà cửa mà còn đánh mất hy vọng về một quốc gia độc lập, tự do.

Thảm kịch Nakba có lặp lại? -0
Thảm họa nhân đạo với người Palestine ở Gaza đang ngày càng nghiêm trọng.

77 năm sau Nakba, người Palestine lại đứng trước nguy cơ bị “đuổi” khỏi quê hương mình, sự tồn tại của dân tộc Palestine đang bị đe dọa nghiêm trọng. Những gì đang diễn ra ở Gaza là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho cộng đồng quốc tế về việc lịch sử có thể lặp lại nếu không có sự can thiệp kịp thời và công bằng. Câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu lương tri nhân loại có đủ mạnh để ngăn chặn một Nakba mới, để bảo vệ quyền sống của hàng triệu người Palestine dưới bom đạn chiến tranh?

Tử Uyên

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.