Dư luận Thái Lan lại phẫn nộ
Vào 5h sáng 3/9/2012, Vorayuth Yoovidhya - cháu nội ông Chaleo Yoovidhya, đồng sáng lập Tập đoàn Red Bull nổi tiếng thế giới - đã gây tai nạn khi lái chiếc Ferrari quá tốc độ và đâm chết một cảnh sát đang làm nhiệm vụ ở Thong Lor, Bangkok, Thái Lan. Viên cảnh sát ngã xuống đường, bị kéo lê khoảng 100m. Cú va chạm mạnh tới mức cảnh sát Wichien Klanprasert tử vong tại chỗ, nhưng Vorayuth Yoovidhaya bỏ trốn khỏi hiện trường.
 |
| Vorayuth Yoovidhya lúc bị bắt về đồn cảnh sát Thong Lor ở Bangkok, Thái Lan vào ngày 3/9/2012. Ảnh: CNN. |
Theo cảnh sát, vết dầu rò rỉ từ chiếc siêu xe thể thao đã dẫn các nhà điều tra tới ngôi nhà sang trọng của một trong những gia đình giàu có nhất Thái Lan. Cảnh sát nói rằng, người lái chiếc Ferrari là Vorayuth "Boss" Yoovidhya (Boss là biệt danh của "cậu ấm") - người thừa kế khối tài sản của gia đình mà Forbes ước tính trị giá 20,2 tỉ USD. Kết quả kiểm tra cho thấy, nồng độ cồn trong máu của Vorayuth Yoovidhaya lúc đó vượt nhiều lần mức cho phép. Sau khi đóng khoảng 16.000 USD tiền bảo lãnh, "cậu ấm" lập tức được tự do (cho tới nay).
Cảnh sát khởi tố Vorayuth Yoovidhya với 5 tội danh, trong đó có tội ngộ sát và tòa đã nhiều lần gửi giấy triệu tập, nhưng "cậu ấm" của gia tộc Yoovidhaya vẫn biệt vô âm tín. Luật sư của "cậu ấm" thường xuyên viện dẫn lý do sức khỏe của thân chủ không tốt nên phải đi điều trị ở nước ngoài.
Cuối cùng, gần 5 năm sau vụ việc, công tố viên đã ban hành lệnh bắt giữ Yoovidhaya vào tháng 4/2017. Nhưng đã quá muộn! Cảnh sát cho hay, anh ta đã rời Thái Lan. Còn các nhà chức trách tin rằng, Yoovidhaya rời Thái Lan vào năm 2017.
Sau đó, vào ngày 23/7 vừa qua, đại tá Sampan Luangsajjakul của Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan xác nhận rằng, Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan (OAG) đã quyết định hủy bỏ mọi cáo buộc đối với Vorayuth. Quyết định hủy bỏ mọi cáo buộc này đã đẩy vụ việc trở lại tiêu điểm và một lần nữa, người Thái tức giận vì nhiều người lâu nay vẫn cho rằng, hệ thống luật pháp của đất nước ưu ái đối với người giàu một cách bất công.
Một số người còn kêu gọi tẩy chay các sản phẩm của Red Bull. Theo một số người khác, quyết định không truy tố Vorayuth là xác nhận mới nhất và trắng trợn về văn hóa coi thường sự trừng phạt của luật pháp của giới thượng lưu ở Thái Lan. "Công chúng cho rằng, có những tiêu chuẩn khác nhau về người giàu và người nghèo" - Ekachai Chainuvati, giảng viên Luật tại Đại học Siam ở Bangkok, nói.
Kể từ đó, dư luận gây áp lực khá lớn lên OAG, cảnh sát, Hạ viện và Thủ tướng Prayut Chan-ocha. Cũng từ đó, vụ việc xoay chuyển dữ dội, từ cái chết của một nhân chứng quan trọng đến quyết định của OAG chỉ thị cảnh sát điều tra Vorayuth vì 2 tội danh có thể dẫn đến cáo trạng của anh ta.
Mặc dù vậy, người thừa kế Tập đoàn Red Bull và gia đình trực hệ của anh ta vẫn giữ im lặng.
Đế chế mà "cậu ấm" thừa hưởng
Được biết đến nhiều hơn với biệt danh "Boss" (ông chủ), Vorayuth lớn lên tại một trong những gia đình nổi bật nhất Thái Lan. Ông Chaleo Yoovidhya - ông nội quá cố của Vorayuth - đã tạo ra nước tăng lực Red Bull, một loại nước uống có gas gồm vitamin, đường và caffeine và xây dựng Tập đoàn Reb Bull đã trở thành một đế chế toàn cầu.
Cha mẹ ông Chaleo là người nhập cư Trung Quốc nghèo khó ở miền bắc Thái Lan. Tỉ phú tự thân này bắt đầu sự nghiệp bằng việc cung cấp dược phẩm. Năm 1956, ông thành lập công ty riêng của mình - TC Pharmaceutical chuyên phát triển các loại thuốc không kê đơn trị đau đầu và sốt.
Rồi ông Chaleo nhanh chóng tin chắc rằng thị trường nước tăng lực sẽ lớn hơn. Ông đã phát minh ra Krating Daeng - một loại đồ uống ngọt có chứa caffeine - lần đầu tiên trở nên phổ biến với những người lao động bình thường và lái xe tải.
 |
| Vorayuth Yoovidhya và chiếc Ferrari gây tai nạn. Ảnh: CNN. |
Năm 1984, ông Chaleo hợp tác với doanh nhân người Áo Dietrich Mateschitz và tung ra Red Bull - một phiên bản có ga của Krating Daeng - mà sau này trở thành đồ uống ưa thích của giới vận động viên, những người thích tiệc tùng, sinh viên đại học và những người làm việc khuya trên toàn thế giới.
Khi ông Chaleo qua đời vào năm 2012, con trai ông - Chalerm Yoovidhya - tiếp quản công việc kinh doanh. Chalerm và gia đình ông hiện xếp thứ hai trong danh sách 50 người giàu nhất nước Thái.
Gia đình Yoovidhya sở hữu khoảng một nửa doanh nghiệp toàn cầu Red Bull (đã bán 7,5 tỉ lon đồ uống trên 171 quốc gia vào năm 2019). Đế chế của gia đình này bao gồm lợi nhuận từ bất động sản, nhà hàng, nhà máy rượu và nhà nhập khẩu chính thức ôtô Ferrari duy nhất của Thái Lan.
Công ty mẹ của thương hiệu Red Bull Thái Lan - TCP Group - đã cố gắng tránh xa những tranh cãi quanh vụ việc scandal trên. Trong một tuyên bố, công ty mẹ này cho biết, Vorayuth "chưa bao giờ đảm nhận bất cứ vai trò nào trong việc quản lý và hoạt động hàng ngày của TCP Group, cũng như chưa bao giờ là cổ đông hay nắm bất cứ vị trí điều hành nào trong TCP Group".
Giống như cha và ông nội mình, Vorayuth kín tiếng và ít được biết đến trước khi vụ tai nạn giao thông xảy ra vào năm 2012 này.
Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) đã ban hành lệnh truy nã quốc tế đối với Vorayuth Yoovidhya. Nhưng nay lệnh truy nã này cũng không còn trên website của Interpol. Hiện vẫn chưa rõ tung tích của Vorayuth. CNN cũng cố gắng liên lạc với Vorayuth và gia đình anh ta thông qua luật sư, song không nhận được phản hồi.
Quyết định bất ngờ
Trong một thời gian dài, vụ kiện chống lại Vorayuth dường như bị đình trệ.
Đến tháng 9/2017, thời hiệu khởi tố đối với 4 trong số các tội danh gồm chạy quá tốc độ và bỏ trốn khỏi hiện trường đã hết. Còn phải đến năm 2027, cảnh sát mới hết thời hiệu truy tố tội danh nghiêm trọng nhất: Lái xe thiếu thận trọng gây tai nạn chết người. Tuy nhiên, đến ngày 23/7 vừa qua, OAG đã quyết định không truy tố Vorayuth.
Net Narksook - công tố viên phụ trách vụ án - không đưa ra bất kỳ lý do nào cho quyết định này. Song trong một lá thư thông báo mà OAG gửi tới cảnh sát về quyết định này cho thấy, nó dựa trên "bằng chứng mới" và theo đó, Vorayuth đã không chạy quá tốc độ vào thời điểm vụ tai nạn chết người xảy ra.
Theo lá thư đề ngày 12/6, ban đầu cảnh sát buộc tội Vorayuth đã chạy với tốc độ ước tính 177km/h, trong khi giới hạn cho phép là 80km/h. Nay bức thư thông báo tốc độ của chiếc Ferrari lúc đó chỉ có 79km/h - thấp hơn cả tốc độ tối đa cho phép. Hai "nhân chứng bổ sung" khai báo với công tố viên vào tháng 12/2019 rằng chiếc Ferrari chỉ chạy với tốc độ khoảng 50-60km/h tại thời điểm vụ tai nạn xảy ra.
Cái chết của một nhân chứng
Jaruchart Mardthong - một trong hai nhân chứng bổ sung - khai rằng, anh ta đang lái chiếc xe bán tải phía sau viên cảnh sát. Và anh ta nhìn thấy chiếc xe máy của viên cảnh sát bất ngờ cắt ngang mặt chiếc Ferrari của Vorayuth ngay trước khi vụ va chạm xảy ra. Nhân chứng này được cho là có thể sẽ lại bị triệu tập để đưa ra bằng chứng khi nhiều nhà điều tra xem xét lý do tại sao các cáo buộc lại bị hủy bỏ. Tuy nhiên, vào sáng 30/7 vừa qua, nhân chứng Jaruchart cũng đã thiệt mạng trong một vụ tai nạn xe máy.
 |
| Vorayuth Yoovidhya bước lên xe khi rời khỏi một ngôi nhà ở London (Anh) vào ngày 5/4/2017. Ảnh: CNN. |
Cái chết đột ngột của một nhân chứng quan trọng khi cuộc tranh cãi trong dư luận đang ở đỉnh điểm đã khiến công chúng rúng động một lần nữa. Đoạn quay từ camera giám sát (CCTV) mà CNN xem cho thấy, một người đàn ông được cảnh sát xác định là Jaruchart đi xe máy một mình trên một con đường vắng ở phía bắc thành phố Chiang Mai, trước khi va chạm với một xe máy khác đi cùng chiều.
Trung tướng Prachuab Wongsuk - Ủy viên Cảnh sát tỉnh Vùng 5 - cho hay, hai người đi xe máy đã gặp nhau và đi uống rượu với nhau tại một quán bar vào đêm đó. Jaruchart đồng ý đi theo người mới quen đến một địa điểm khác.
Trong quá trình di chuyển, Jaruchart đã mất kiểm soát chiếc xe máy của mình và đâm vào bánh chiếc xe máy của người sống sót sau vụ va chạm. Theo ông Prachuab, vụ va chạm dường như là một vụ tai nạn giao thông thông thường. Song cảnh sát không loại trừ khả năng có "động cơ giết người". "Chúng tôi đang điều tra những kẻ tình nghi xung quanh cái chết của Jaruchart" - ông Prachuab nói.
Đối với một số nhà quan sát, thời điểm xảy ra cái chết của Jaruchart là một ngày ngay sau khi Thủ tướng Prayut Chan-ocha thông báo rằng ông đã thành lập ra một ủy ban để điều tra vụ án của Vorayuth.
Nhiều người khác thì đưa ra một điểm đáng ngờ khác là điện thoại di động của Jaruchart mất tích sau vụ tai nạn. Jaruchart từng làm việc cho chủ sở hữu câu lạc bộ bóng đá địa phương.
Trung tướng Prachuab nói với CNN rằng, một nhân viên khác của câu lạc bộ đã khai với cảnh sát là anh ta đã lấy điện thoại của Jaruchart sau vụ tai nạn và xóa tất cả hình ảnh trong đó. Người này nói rằng, ông ta muốn xóa bất kỳ bằng chứng nào về mối quan hệ của mình với Jaruchart vì ông sẽ tham gia tranh cử trong một cuộc bầu cử địa phương và không muốn bị liên quan đến vụ bê bối Red Bull, theo Prachuab.
Bước ngoặt mới
Với các suy đoán xoay quanh nguyên nhân vụ tai nạn thứ hai này, Thủ tướng Prayut đã lệnh tạm dừng hỏa táng Jaruchart dự kiến vào ngày 2/8. Và cảnh sát Chiang Mai đã thu giữ thi thể của Jaruchart để khám nghiệm tử thi lần thứ hai. Cuộc khám nghiệm tử thi lần hai cho thấy, Jaruchart bị vỡ hộp sọ, vỡ lá lách, gãy xương sườn, chảy máu trong não và dạ dày - những vết thương phù hợp với một tai nạn giao thông, nhà chức trách cho biết. Kết quả khám nghiệm tử thi đầu tiên chưa được công bố.
Sau đó, ngày 4/8 lại có một bước ngoặt khác. Ủy ban của OAG đã trích dẫn thêm "bằng chứng mới" - ý kiến chuyên gia từ Sathon Vijarnwannaluk, một giảng viên Vật lý tại Đại học Chulalongkorn, người ước tính rằng chiếc Ferrari đang di chuyển với vận tốc 177km/h, khớp với kết luận ban đầu mà chuyên gia cảnh sát đưa ra.
Ủy ban cho hay, họ đã nghe các cuộc phỏng vấn mà Vijarnwannaluk cung cấp cho một số hãng truyền thông Thái Lan vào tuần trước. Trong đó, anh ta tuyên bố mình là một phần của đội ban đầu được cảnh sát giao nhiệm vụ khám nghiệm vụ tai nạn của Vorayuth. Ông nói rằng, nhóm của ông đã sử dụng cảnh quay CCTV để tính toán tốc độ của chiếc Ferrari và kết luận rằng, nó đang di chuyển với vận tốc 177 km/h.
Theo Ủy ban OAG, bản đánh giá của Vijarnwannaluk không được đưa vào hồ sơ vụ án của cảnh sát, do đó, công tố viên không biết về ước tính của anh ta khi ra quyết định hủy bỏ cáo buộc. Ủy ban cho biết, công tố viên không thấy ước tính 177 km/h trong báo cáo của cảnh sát.
Ông Prayut Bejraguna - Phó Phát ngôn viên của OAG - tuyên bố, ý kiến chuyên gia của Vijarnwannaluk đã khiến ủy ban kiến nghị cảnh sát mở lại cuộc điều tra về tốc độ của chiếc Ferrari của Vorayuth vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn.
Ủy ban cũng đề nghị cảnh sát điều tra thêm một cáo buộc về sử dụng ma túy đối với Vorayuth vì các xét nghiệm máu được tiến hành sau vụ tai nạn cho thấy dấu vết của ma túy, ông Prayut Bejraguna cho hay. "Chúng tôi muốn phục hồi điều tra vụ án" - OAG cho biết.
