Thách thức lớn của châu Âu

Viện nghiên cứu chính trị quốc tế Italy (ISPI) mới đây đã có bài phân tích cho rằng châu Âu hiện đang phải đối mặt với 2 thách thức lớn, phát sinh từ một bối cảnh nhưng đòi hỏi những phản ứng khác nhau thì mới đạt được hiệu quả: Đó là hỗ trợ Ukraine và tạo ra một lực lượng phòng thủ chung châu Âu, qua đó là sự thống nhất chính trị châu Âu.

Không giống như câu chuyện sát cánh với Ukraine, vốn có quá nhiều sự phụ thuộc vào Mỹ, thì câu chuyện huy động cho phòng thủ châu Âu lại có khía cạnh tích cực và cả tiêu cực. Tích cực là thành công không thể phủ nhận của nó trong dư luận: phần lớn người dân châu Âu đã hiểu và chia sẻ nhu cầu về phòng thủ chung và sự độc lập lớn hơn của châu Âu. Vẫn còn một số ít người theo chủ nghĩa hòa bình có thiện chí, để bị thuyết phục rằng một nền hòa bình công bằng ngày nay đòi hỏi phải có vũ trang phòng thủ và răn đe. Và, một nhóm thiểu số theo chủ nghĩa hòa bình giả tưởng là những người theo chủ nghĩa dân túy và/hoặc chủ nghĩa chủ quyền, cần phải bị cô lập.

1.jpg -0
Châu Âu, cùng với vấn đề Ukraine, đang tìm cách thiết lập và quản lý một cách tự chủ.

Khía cạnh tiêu cực là bởi vì đề xuất chiến thuật trên đã bắt đầu bằng sai lầm, khi người ta quên rằng một lực lượng phòng thủ chung trước hết đòi hỏi sự thống nhất chính trị, phải đạt được theo cách ít xâm phạm nhất đối với quyền tự chủ của quốc gia và địa phương thông qua việc thành lập một nhà nước liên bang chỉ chịu trách nhiệm cho các chức năng đòi hỏi sự tham gia cụ thể (quốc phòng, chính sách đối ngoại, chính sách kinh tế).

Sự thống nhất về chính trị là yêu cầu đầu tiên đối với một nền quốc phòng chung, bởi vì nếu không có nó, quân đội các quốc gia không thể được hợp nhất lại với nhau để tạo thành một quân đội chung, trong đó sự thống nhất về chỉ huy chắc chắn không thể dựa trên một liên minh gồm 27 quốc gia độc lập, mà đòi hỏi một cấu trúc ổn định được hợp pháp hóa, ít nhất là ở dạng xác định, bởi chủ quyền nhân dân.

Sau khi đi sâu chi tiết về nhu cầu “phòng thủ châu Âu” và tầm quan trọng của việc “châu Âu xây dựng năng lực răn đe đủ để ngăn chặn một cuộc chiến tranh xâm lược tiềm tàng”, Sách trắng Quốc phòng EU, do EC công bố ngày 19/3 bất ngờ kết luận rằng “các quốc gia thành viên sẽ luôn chịu trách nhiệm đối với quân đội của riêng mình, từ học thuyết đến triển khai, cũng như đối với nhu cầu xác định lực lượng vũ trang của họ”.

Điều duy nhất mang tính “châu Âu” và “chung” là hy vọng về sự phối hợp tự thúc đẩy giữa các quốc gia thành viên. EU chỉ tự xác định sứ mệnh thúc đẩy tài trợ cho việc tái vũ trang của các quốc gia và phát triển thị trường nội khối cho các ngành công nghiệp quốc phòng. Sách trắng trên không có một lời nào về cách một chiến lược quốc phòng chung tích hợp với chính sách đối ngoại và chính sách công nghiệp sẽ được xác định và quản lý như thế nào, đặc biệt là về đổi mới sáng tạo và năng lượng.

2.jpg -0
Châu Âu trước yêu cầu tái vũ trang quốc gia.

Việc tái vũ trang do từng quốc gia quản lý chắc chắn sẽ kém hiệu quả hơn về mặt chi phí/kết quả và sẽ không góp phần biến châu Âu thành một quốc gia có chủ quyền, có khả năng khai thác tiềm năng của mình để đảm bảo an ninh và phúc lợi cho công dân. Việc tái vũ trang quốc gia cũng sẽ có xu hướng làm tăng tính chất quốc gia của các chính sách khác, đặc biệt là các chính sách đối ngoại và công nghiệp, xa rời mục tiêu hội nhập châu Âu. Hơn nữa, những kết quả khác nhau có thể đạt được sẽ làm tăng sự khác biệt về quyền lực giữa các quốc gia thành viên và rủi ro căng thẳng nội bộ.

Sau khi nhận được sự ủng hộ của Nghị viện châu Âu, đề xuất của bà Von de Leyen về việc tạo điều kiện tài trợ cho việc tái vũ trang quốc gia (Quỹ châu Âu trị giá 150 tỷ euro) - được chi trả bằng việc phát hành trái phiếu, các khoản vay của Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) - và tăng chi tiêu quốc phòng thêm 1,5% GDP, đã được trình lên Hội đồng châu Âu cùng với Sách trắng. Tuy nhiên, Hội đồng châu Âu đã trì hoãn phê duyệt với hy vọng rằng điều này sẽ cho phép EC xem xét các đề xuất theo các hạn chế nêu trên.

Rốt cuộc, điều cấp bách mà châu Âu phải đạt được ngay lập tức là có thể: đảm bảo viện trợ quân sự cho Ukraine để cho phép nước này đạt được một thỏa thuận ngừng bắn công bằng, trong khi đối với quốc phòng, châu Âu không có kẻ thù nào trước cổng đòi họ phải hy sinh cấp bách cả, xét đến giá trị chiến lược cơ bản của nó.

Ngay cả vai trò của NATO cũng cần được làm rõ. Cần nhớ rằng NATO không có lực lượng, vũ khí hoặc hệ thống tình báo riêng, mà hoạt động như một cấu trúc chỉ huy và kiểm soát đối với các nguồn lực mà các quốc gia thành viên cung cấp cho NATO. Sau khi Tổng thống Trump thay đổi, châu Âu không thể tiếp tục sử dụng NATO cùng với Mỹ, hoặc chờ đợi sự thay đổi trong một sớm một chiều.

Trong thời gian chờ đợi, châu Âu và các đồng minh phải tự tổ chức theo cách khác, bằng cách thiết lập và quản lý “trụ cột châu Âu” một cách tự chủ, hoặc bằng cách tái tạo một cấu trúc có các nhiệm vụ tương tự ở cấp độ châu Âu, dựa trên kinh nghiệm của NATO và có thể là các nguồn lực đã đầu tư vào đó.

Huy Thông

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.