Tất cả học sinh của một ngôi trường bỏ trốn trót lọt khỏi Đức Quốc xã

Hằng năm, những học sinh còn sống của cô Anna Essinger tập trung tại Trường Bunce Court, Anh, để tưởng nhớ người phụ nữ phi thường này. Năm 1933, cô Anna, Hiệu trưởng một trường tư thục ở Đức, đã đưa tất cả học sinh từ 3 đến 17 tuổi của mình đến Anh. Cùng với các em gái của mình và hai giáo viên khác, cô đã làm được điều không tưởng. Cuộc đào thoát táo bạo của  các học sinh như một phép màu và là chiến công của một người phụ nữ bình dị.

Anna Essinger mất sáu tháng trời để xây dựng và thực hiện kế hoạch đưa tất cả học sinh trường mình chạy trốn khỏi Đức Quốc xã. Hôm đó là ngày 5 tháng 10 năm 1933. Vào ngày này, các nhân viên thân tín nhất của nữ hiệu trưởng 54 tuổi tập trung tại ba địa điểm khác nhau của nước Đức. Các bậc phụ huynh và học sinh lặng lẽ tập kết tại các ga tàu hỏa định trước, dọc theo ba tuyến đường chính ra khỏi đất nước.

Tất cả học sinh của một ngôi trường bỏ trốn trót lọt khỏi Đức Quốc xã -0
Cô Anna Essinger.

Giáo viên thần học Martin Schwarz bí mật đón từng học sinh tại mỗi bến tàu dọc theo sông Rhine từ Basel. Paula Essinger, em gái của cô Anna kiêm y tá nhà trường, khởi hành từ Munich qua Herrlingen, rồi đến Stuttgart và Mannheim, cũng đón học sinh trên đường. Cô Hanna Bergas, giáo viên tiếng Anh, tiếng Pháp và lịch sử nghệ thuật, dẫn đầu nhóm cuối cùng ở miền bắc nước Đức.

Mọi người ý thức rất rõ hành động của họ mạo hiểm như thế nào. Hơn nữa, chiến dịch này có quá nhiều người tham gia: từ cán bộ nhà trường, học sinh, đến cha mẹ các em. Chỉ cần một người  trong họ lỡ mồm là không thể tưởng tượng được điều gì sẽ xảy ra. Nỗi sợ hãi ám ảnh những người chạy trốn từng giây từng phút. Những suy nghĩ xâm chiếm tâm trí họ, không để họ yên. Điều gì sẽ xảy ra nếu những tên côn đồ mặc áo nâu tấn công đoàn tàu? Điều gì sẽ xảy ra nếu Gestapo nắm được kế hoạch của cô Anna và chặn họ ở biên giới?

Trong hồi ký của mình, cô Hannah Bergas nhớ lại giây phút họ đến ga “Vườn Bách thú” ở Berlin, nơi mười cậu bé, cô bé đang chờ cô. Đây là một nhóm khá đông và đa dạng. Nhiệm vụ không hề dễ dàng. Cần phải làm sao cho tất cả giống như một chuyến đi bình thường của học sinh. Để không gây nghi ngờ, chỉ có vài phụ huynh đến tiễn ở nhà ga, không ai dám mang nhiều đồ đạc. Cuộc chia tay diễn ra rất lặng lẽ. Cô Hannah Bergas ôm hôn mẹ mình thắm thiết, bởi cô không biết liệu họ có bao giờ gặp lại  nữa không.

Tất cả học sinh phải hoàn toàn tin tưởng “Bác Anna”, như cách các em gọi cô. Chính cô là người thành lập trường, nghĩ ra và thực hiện kế hoạch giải cứu tất cả học sinh thoát khỏi sự kìm kẹp của Đức Quốc xã. Niềm tin, tình yêu và ý chí không gì lay chuyển nổi của người phụ nữ lớn tuổi bình dị đã giúp giành lại mạng sống của hàng trăm đứa trẻ từ nanh vuốt của Hitler.

Tất cả học sinh của một ngôi trường bỏ trốn trót lọt khỏi Đức Quốc xã -0
Những học sinh cuối cấp của Trường Bune Court.

Dáng cao, tóc vàng, cô Anna Essinger sinh ra trong một gia đình Do Thái gốc Đức ở thành phố Ulm, miền nam nước Đức. Là con cả trong gia đình 9 người con, cô thường xuyên giúp mẹ chăm sóc các em. Từ nhỏ, Anna làm việc chăm chỉ để kiếm tiền ăn học. Sau đó, cô vào học Đại học Wisconsin-Madison, lấy bằng cử nhân và thạc sĩ ở hai chuyên ngành. Những quyền tự do dân chủ và hệ thống giáo dục tiến bộ của Mỹ đã truyền cảm hứng cho cô Anna.

Anna Essinger đã sống ở Mỹ gần 20 năm. Cô trở về nước Đức quê hương sau Thế chiến thứ nhất. Năm 1926, cô mở ngôi trường riêng của mình. Trường của cô đoạn tuyệt với quan điểm giáo dục truyền thống của Đức, vốn dựa trên kỷ luật nghiêm minh và hình phạt hà khắc. Thay vào đó, trong ngôi trường nội trú tiến bộ và phi tôn giáo này, mọi đứa trẻ đều được quan tâm.

Nhà trường khích lệ tính ham hiểu biết bẩm sinh và tiềm năng sáng tạo của trẻ em. Cô Anna thường dẫn lời của nhà văn, triết gia Anh John Ruskin: “Mục đích của một nền giáo dục chân chính là làm cho con người không chỉ trở nên cần cù lao động mà còn yêu lao động, không chỉ thông thái mà còn yêu tri thức, không chỉ trở nên sạch sẽ mà còn yêu sự sạch sẽ, không chỉ  trở nên công bằng mà còn khao khát sự công bằng”.

Cô Anna cho rằng cần quan tâm nhiều đến việc dạy cho học sinh các kỹ năng thực hành hơn là kiến thức hàn lâm. Theo cô, trẻ em phải học để cống hiến cho xã hội. Ví dụ như giúp bố mẹ ở nhà, chăm sóc vườn tược, nấu ăn, dọn dẹp. Tất cả học sinh của cô Anna đều nói rằng bầu không khí ở trường rất độc đáo. Các em thực sự được tự do ngôn luận.

Nhà trường giáo dục tính ham hiểu biết, thể hiện quyền uy phi bạo lực, khơi dậy sự tôn trọng và tình đoàn kết, cũng như khuyến khích học sinh suy nghĩ độc lập. Tất cả những phẩm chất đó, cùng với việc học tập các môn khoa học, ngoại ngữ và thể thao khác nhau, đã cung cấp cho học sinh không những một nền học vấn xuất sắc mà còn một tuổi thơ hạnh phúc. Đây không chỉ trường học mà còn là một gia đình thực sự.

Tháng 1 năm 1933, khi Adolf Hitler trở thành Thủ tướng Đức. Anna bắt đầu lo sợ sự nghiệp của đời mình bị lâm nguy. Cô đọc cuốn hồi ký “Cuộc chiến đấu của tôi” của Hitler và dự đoán rằng Hitler sẽ nhấn chìm nước Đức vào  vực sâu tăm tối, nơi  không những không có chỗ cho tự do suy nghĩ hay biểu đạt mà có thể cả sự sống. Tháng 3 năm đó, "Đạo luật Cho quyền" đã biến Hitler thành một tên độc tài toàn năng. Vài ngày sau, cô Anna được lệnh treo cờ phát xít Đức ở Trường Herrlingen. Phẫn nộ đến tận cùng, cô lên tiếng phản đối. Cô đã khẩn trương tổ chức một cuộc diễu hành kéo dài ba ngày cho học sinh của mình, và chỉ khi không còn ai ở trong trường, cô mới treo cờ của Đức Quốc xã.

Tất cả học sinh của một ngôi trường bỏ trốn trót lọt khỏi Đức Quốc xã -0
Hằng năm, những học sinh cũ tập trung ở trường để tưởng nhớ cô giáo Anna Essinger.

Hình ảnh lá cờ phát xít Đức treo nơi ngôi trường ở Herrlingen rốt cuộc đã cho Anna thấy không thể có tương lai đối với bản thân cô và học sinh của cô ở đây. Đất nước này không còn là nơi bạn có thể yên tâm giáo dục con cái một cách trung thực và tự do. Cô Anna chân thành tin rằng có thể sống cách khác, tự do. Tự do suy nghĩ, tự do nói và không ngoái nhìn ai đó, sống không sợ hãi. Giờ đây, cô Anna thấy sự giả dối biến thành sự thật, trắng đổi thành đen như thế nào. Cô cho rằng đã đến lúc phải hành động.

Nếu Đức Quốc xã phát hiện ra kế hoạch chạy trốn của cô Anna thì sẽ vô cùng nguy hiểm. Những ngôi trường như vậy bị phạt tiền, thậm chí bị trưng dụng hoàn toàn cho Đoàn Thanh niên Hitler. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Cô Anna bắt đầu đi du lịch khắp châu Âu, tìm kiếm một địa điểm cho ngôi trường của mình. Cuối mùa xuân năm 1933, cô nhận được sự giúp đỡ ở Anh. Đã có những người sẵn sàng quyên góp và tìm địa điểm phù hợp cho trường.

Cô Anna tích cực thực hiện kế hoạch. Cô nhiều lần trao đổi với các bậc phụ huynh học sinh, phân tích tình hình cho họ. Thời gian này, trên quảng trường trung tâm thành phố Ulm, sách của các nhà khoa học gốc Do Thái bị đốt. Ngọn lửa không thương tiếc thiêu rụi những kiến thức và phát minh vô giá của Albert Einstein, Sigmund Freud, Karl Marx...

Rủi ro vô cùng lớn, nhưng không ai từ chối lời đề nghị của cô Anna. Trong khi hiệu trưởng giải quyết các vấn đề về tổ chức, học sinh tích cực học tiếng Anh. Đầu tháng 9, đích thân Adolf Hitler đến thành phố. Y diễn thuyết trên quảng trường. Ai cũng hoan hỉ, quốc trưởng đi thị sát các đơn vị quân đội đồn trú gần đó. Đoàn xe của Hitler đi qua làng Herrlingen, cách trường của cô Anna không xa, nhưng không hề biết gì về hành động ngang ngược sắp xảy ra.

Hai tuần sau chuyến thăm của Hitler, cô Anna cùng với hàng chục giáo viên của trường và học sinh bắt đầu thực hiện kế hoạch chạy trốn sang Anh. Tình hình hết sức căng thẳng, các em học sinh lên đường theo từng nhóm nhỏ. Ở mỗi nhà ga, cô Anna cảnh giác quan sát  các tòa nhà và khuôn mặt của mọi người, chờ đợi một thủ đoạn bẩn thỉu. Thật kỳ lạ, “chiến dịch” diễn ra hoàn hảo.

Các nhóm học sinh có giáo viên tháp tùng gặp lại nhau tại bến tàu ở Ostend, Bỉ. Từ đó họ đến thị trấn Dover vùng đông nam nước Anh. Từ đây, cô Anna cùng với tất cả học sinh lên ba chiếc xe buýt màu đỏ đi đến một vùng nông thôn thơ mộng và dừng lại trước một địa điểm rất đẹp, chẳng bao lâu được gọi là Trường Bunce Court. Kế hoạch đã hoàn thành - những đứa trẻ đã được an toàn.

Tất cả học sinh đều sợ hãi và tâm hồn bị tổn thương. Ở Trường Bunce Court, cô Anna Essinger không chỉ tạo ra cho các em bầu không khí an toàn và hạnh phúc mà còn là một ngôi nhà, nơi những đứa trẻ được chữa trị những vết thương tinh thần và được truyền cảm hứng để tiếp tục sống. Ở đây các em luôn luôn được yêu mến và giúp đỡ. Nhà trường trở thành gia đình đối với các em. Nhiều năm sau, các em vẫn nhớ đến “Bác Anna” với lòng biết ơn vô hạn.

Sức khỏe của cô Anna Essinger giảm sút nhanh chóng. Không tìm được người thay thế cô, năm 1948, trường buộc lòng phải đóng cửa. Cô Anna gần như bị mù và sống một mình ở Bunce Court. Cho đến khi qua đời, cô vẫn tiếp tục nhận được những lá thư cảm động của các học trò cũ từ khắp nơi trên thế giới. Những người ở lại Vương quốc Anh thường đến thăm cô. Qua đời năm 1960, cô Anna Essinger đã kịp chứng kiến các học trò của mình giành được những thành công lớn trong sự nghiệp. Nhưng điều quan trọng nhất mà cô Anna đã làm được trong cuộc đời này là ban tặng cho những học sinh của mình không những cuộc sống mà còn một thứ quý giá hơn nhiều - tình yêu.

Trần Hậu (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.