Tân Thủ tướng Iraq hướng tới cân bằng chính trị

Sáng 7-5, Quốc hội Iraq đã phê chuẩn Thủ tướng và chính phủ mới, chấm dứt bế tắc chính trị kéo dài hơn 6 tháng ở đất nước vốn đã chịu nhiều tổn thất do chiến tranh và xâu xé vì lợi ích địa chính trị giữa các cường quốc, cũng như cuộc chiến chống khủng bố hàng chục năm qua.

Người được phê chuẩn Thủ tướng mới của Iraq là ông Mustafa al-Kadhimi, cựu Giám đốc Cơ quan tình báo quốc gia Iraq. Tân Thủ tướng Iraq được bầu chọn trong bối cảnh đất nước Iraq đang đối mặt vô vàn khó khăn, cả về chính trị lẫn kinh tế, xã hội, an ninh. Ngay khi được đề cử, ông đã hứa sẽ chọn giải pháp tiếp cận mới với tình trạng bất ổn xã hội bấy lâu nay, đó là gặp gỡ và tham vấn, lắng nghe ý kiến của những người biểu tình phản đối thay vì theo cách cũ là đàn áp hoặc bỏ mặc, không quan tâm của các chính phủ tiền nhiệm, vốn đã không mang lại hiệu quả nào.

Nhưng, nguyên nhân và mục tiêu của phong trào phản đối chính phủ cách đây 6 tháng là chống tham nhũng trong chính phủ và thất nghiệp tràn lan trong xã hội, hoàn toàn khác với tình hình thực tế hiện tại. Đại dịch COVID-19 đang khiến cho kinh tế, xã hội Iraq gần như đóng băng do áp dụng các biện pháp cách ly, giãn cách xã hội.

Song hành với đại dịch là khủng hoảng giá dầu khiến cho nền kinh tế vốn phụ thuộc vào dầu mỏ của Iraq lâm vào khó khăn gấp bội. Giá năng lượng lao dốc đã gần như cắt giảm đến một nửa nguồn ngân sách hoạt động cho Chính phủ Iraq, từ đó buộc ông al-Kadhimi khi lên nắm quyền phải thực hiện ngay một trong hai giải pháp cứng rắn là cắt giảm lương công nhân viên chức nhà nước hoặc là cắt giảm mạnh số người hưởng lương. Việc này không thể chần chừ mà phải làm ngay, nếu không chính phủ của ông al-Kadhimi sẽ đối mặt những hậu quả khốc liệt.

Ông al-Kadhimi và các cố vấn của ông cũng cần phải xác định thời điểm và cách thức mở cửa lại nền kinh tế và dỡ bỏ các lệnh giới nghiêm tại các thành phố trên cả nước. Tuy Iraq ít chịu tác động bởi COVID-19 hơn nhiều quốc gia khác trong khu vực nhưng không ai dám chắc tình hình có thể duy trì như thế hay không nếu họ dỡ bỏ các biện pháp hạn chế.

Năm nay 53 tuổi, al-Kadhimi là Thủ tướng Iraq đầu tiên kể từ khi ông Saddam Hussein bị lật đổ là người không thuộc bộ tộc Dawa, vốn theo hệ phái tôn giáo dòng Shiite thân với Iran. Sự xuất hiện của ông trên sân khấu chính trị Iraq vào lúc này báo hiệu một mức độ linh hoạt trong một hệ thống chính trị đang bế tắc. Mức độ kiểm soát của các đảng chính trị Shiite có quan hệ tôn giáo cũng có thể được nới lỏng.

Tân Thủ tướng Iraq Mustafa al-Kadhimi.
Tân Thủ tướng Iraq Mustafa al-Kadhimi.

Là người gốc Baghdad, ông sống lưu vong và làm việc với tư cách là một nhà báo và có bằng luật từ một trường đại học ở Baghdad. Al-Kadhimi bị đánh giá là người có ít kinh nghiệm về chính trị. Trong công việc của mình với tư cách là giám đốc tình báo, ông chủ yếu làm việc ở hậu trường. Điều đó có thể có lợi cho ông vì ông không có nhiều thứ để mọi người phản đối. Tuy nhiên, cũng khó có thể biết chính xác ông sẽ làm thế nào để giữ sự cân bằng chính trị trong sự giằng co giữa Iran và Mỹ.

Al-Kadhimi gần gũi với nhiều người ở cả Mỹ và châu Âu. Sau khi chạy trốn khỏi Iraq năm 1985, ông đã dành phần lớn thời gian của mình ở Anh hoặc Hoa Kỳ và là giám đốc của Tổ chức Ký ức Iraq (Iraq Memory Foundation) trong 7 năm. Trong những năm gần đây, ông ngày càng trở nên thân thiết hơn với Tổng thống Barham Salih, người có mối quan hệ sâu sắc và lâu dài với Mỹ. Chính ông Salih là người đã đề cử al-Kadhimi vào ngày 9-4 sau khi hai ứng cử viên khác thất bại.

Al-Kadhimi có đường lối chính trị thế tục hơn, được cho là cởi mở hơn với những người biểu tình chống chính phủ, nhiều người trong số họ tán thành quan điểm của một số chính khách chống Iran. Al-Kadhimi được cho là sẵn sàng bảo vệ họ trước các dân quân được Iran hậu thuẫn trước đây đã tấn công và giết chết họ. Tuy nhiên, trên thực tế ông al-Kadhimi sẽ bị phản đối mạnh mẽ nếu ông đối đầu trực tiếp với dân quân hoặc chống lại các đảng Shiite được Iran hậu thuẫn và lợi ích kinh tế của họ.

Việc phê chuẩn al-Kadhimi làm thủ tướng mới đã chấm dứt chuỗi bế tắc, với 2 ứng cử viên thủ tướng, chính phủ đã bị bác do các đảng phái không thể nhất trí với nhau về các vị trí trong chính phủ và nhất là nhân vật đứng đầu chính phủ không đảm bảo cân bằng chính trị giữa Mỹ và Iran. Al-Kadhimi được đánh giá đảm bảo được sự cân bằng tương đối.

Hành động cân bằng thực sự đầu tiên của ông al-Kadhimi sẽ là bắt đầu đàm phán để thiết lập lại phái bộ quân sự Mỹ tại Iraq, cũng như định dạng lại các hình thức hợp tác trong các lĩnh vực khác, như y tế và giáo dục. Khi đàm phán với người Mỹ, ông al-Kadhimi có thể có lợi thế hơn một chính trị gia thân Iran. Ông có thể tỏ ra cứng rắn với Mỹ theo cách mà những người thân Iran không làm được. Người Mỹ có vẻ “ưa thích” ông al-Kadhimi và đã âm thầm huy động những người ủng hộ ông bằng cách hứa hẹn với các phe phái chính trị ở Iraq rằng Mỹ giúp đỡ Iraq nếu Quốc hội bỏ phiếu cho ông al-Kadhimi. Là người được Mỹ đánh giá cao có thể mang về cho Iraq nhiều lợi ích hơn.

Điều đó có thể quan trọng đối với Iran, vốn không yên tâm về sự hiện diện quân sự của Mỹ ngay bên kia biên giới. Iran đã phản đối một lựa chọn trước đó, Adnan Zurfi, nhưng coi ông al-Kadhimi là một giải pháp cho bây giờ. “Nói chung là Kadhimi là người mới hoàn toàn. Ông là kiểu người cố gắng không gây va chạm với bất cứ ai” - Sheikh Salih al-Obeidi, một người phát ngôn của giáo sĩ Moqtada al-Sadr nhận xét.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.