Syria: Vì sao thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ?

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 12-9 theo đề xuất của Nga và Mỹ đã chính thức đổ vỡ sau một tuần thực thi. Sự thiếu tin tưởng giữa Washington và Moskva luôn là nguyên nhân khiến bao thỏa thuận trước đó về Syria cũng như về Ukraine đổ vỡ.

Bộ trưởng Quốc phòng Syria hôm 19-9 thông báo chấm dứt lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 12-9 theo đề xuất của Nga và Mỹ vì lý do các nhóm phiến quân không tuân thủ thỏa thuận, liên tục tấn công quân đội chính phủ. Như vậy, lệnh ngừng bắn chỉ kéo dài được đúng một tuần. Lệnh ngừng bắn là nỗ lực lớn của Nga và Mỹ vào tuần trước trong bản thỏa thuận 3 điểm.

Điểm đầu tiên trong thỏa thuận là hai bên sẽ tiến hành xác định đâu là quân đối lập của chính quyền Damascus và đâu là quân khủng bố. Và nếu được xác định là phe đối lập thì phải tránh xa các nhóm khủng bố hiện hữu ở Syria hiện nay như Front al-Nosra và IS.

Để làm việc phân loại này, Nga và Mỹ sẽ thành lập một ủy ban chung để đưa ra các tiêu chí phân loại. Hiện ở Syria có cả tá nhóm đối lập và khủng bố, trong đó có hai nhóm do Mỹ bảo trợ. Điểm này có phần lợi cho Mỹ vì hiện nay các nhóm phiến quân do Mỹ hỗ trợ đang bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ (với sự bật đèn xanh của Nga) đánh tơi tả ở biên giới giữa Thổ và Syria. Sau khi phân loại xong, Nga và Mỹ sẽ cùng hợp sức tiêu diệt các nhóm khủng bố ở Syria.

Có hai nhóm bị Nga, Mỹ và LHQ liệt vào loại khủng bố ở Syria gồm IS và Front al-Nosra. “Các chuyên gia quân sự Mỹ sẽ cùng lập kế hoạch để tiêu diệt hai nhóm khủng bố này” - Ngoại trưởng Mỹ Kerry nói trong cuộc họp báo tại Geneve.

Ngoại trưởng Mỹ - Nga tại cuộc họp báo chung thông báo thỏa thuận về vấn đề Syria ngày 10-9.
Ngoại trưởng Mỹ - Nga tại cuộc họp báo chung thông báo thỏa thuận về vấn đề Syria ngày 10-9.

Theo giới quan sát, điểm thỏa thuận này có lợi cho Nga và chính quyền Damascus vì Mỹ luôn bị nghi ngờ một mặt công khai nói là “đánh khủng bố” ở Syria nhưng mặt khác lại ngấm ngầm “đi đêm với khủng bố” để chống lại chính quyền Tổng thống Assad. Các cuộc không kích của Nga và Mỹ cũng sẽ được phân định vùng rõ ràng.

Cuối cùng, hai bên cũng thỏa thuận sẽ nói với các đồng minh của mình thực hiện một lệnh ngừng bắn kéo dài 48 giờ, bắt đầu có hiệu lực từ 0 giờ ngày 12-9. Và tiến tới một giải pháp hòa bình cho Syria.

Ngay sau khi ký kết thỏa thuận, Ngoại trưởng Nga nói rằng, điểm cuối trong thỏa thuận khó thực hiện được vì không chỉ phụ thuộc vào Nga và Mỹ do chưa chắc hai nước này vận động được người của họ chấp nhận buông súng. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định Nga cam kết sẽ thuyết phục được chính quyền Damascus ngừng bắn, phần còn lại là do Mỹ.

"Chúng tôi công bố kế hoạch sẽ là điểm khởi đầu để nối lại các bước đi theo giải pháp hòa bình ở Syria và chuyển đổi chính trị tại đất nước này. Và chúng tôi tin rằng nếu được thực hiện thì kế hoạch này sẽ có khả năng mang lại những thay đổi tích cực và trở thành điểm xuất phát trong tiến trình đó" - Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố.

Trong suốt thời gian ngừng bắn, phe chính quyền Damascus đã tố bị phe nổi dậy tấn công 300 lần. Nga buộc tội Mỹ không “khuyên bảo” đồng minh của họ ở Syria ngừng bắn. Ngày 14-9, tức hai ngày sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Phó trưởng Ban chỉ huy Bộ Tổng tham mưu Nga, Trung tướng Victor Poznihir cho biết quân đội Chính phủ Syria đã ngừng bắn hoàn toàn. Trong khi đó, một số nhóm vũ trang đối lập ôn hòa đã thực hiện nhiều vụ tấn công bất chấp lệnh ngừng bắn.

"Lực lượng Chính phủ Syria đã hoàn toàn ngừng bắn, ngoại trừ ở những nơi hoạt động của các nhóm khủng bố IS và Jabhat al-Nusra. Thật đáng tiếc và không thể nói gì hơn với những nhóm vũ trang đối lập ôn hòa dưới sự bảo trợ của Mỹ. Sau khi có lệnh chấm dứt chiến sự, từ phía họ cho đến sáng 14-9 đã ghi nhận 23 trận pháo kích vào những khu dân cư và các vị trí của quân đội chính phủ", tướng Poznihir nói.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Lavrov hôm trước tuyên bố Mỹ lại tỏ ra lưỡng lự trong việc không kích nhóm thánh chiến Jabhat al-Nusra (JN), mặc dù đã đồng ý trong thỏa thuận ngưng bắn. JN là nhóm thánh chiến số 1 tại Syria và được cho là nhóm có khả năng nhất để đánh bại quân đội chính phủ. Do đó gần đây nhóm này đã thay tên đổi họ nhằm che giấu bản chất khủng bố của mình. Tuy nhiên, ông Lavrov tuyên bố sẽ không để chuyện này xảy ra. Lavrov nói: “Tôi đã hỏi Kerry (Ngoại trưởng Mỹ) rằng có phải Mỹ đang tìm cách để che đậy cho JN không và Kerry nói là Mỹ không có”.

Thế nhưng, Mỹ lại không chịu vào cuộc tiêu diệt JN, thậm chí Nga hỏi Mỹ “JN ở đâu?”, Mỹ cũng không trả lời. Theo ông Lavrov thì Mỹ mất hàng năm trời để xác định xem ai là khủng bố, ai là thánh chiến, ai cộng tác với khủng bố, ai ôn hòa thật sự... nhưng tới giờ thì vẫn nhập nhằng.

Cao trào là việc Mỹ oanh kích nhầm làm chết hơn 60 binh sĩ quân đội Syria (có tin nói có 10 lính đặc nhiệm Nga trong đó) vào ngày 17-9 với lý do... nhầm lẫn với IS. Chỉ huy trưởng quân đội Syria thông báo 62 lính Syria bị chết và nhiều người khác bị thương khi chiến đấu cơ Mỹ ném bom vào khu vực đóng quân của quân đội Syria (SAA) tại cao điểm chiến lược Jabal al-Thadar (nằm án ngữ trước sân bay Deir EzZor).

Chính quyền Damascus tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn vì các nhóm nổi dậy vi phạm tới 300 lần trong 7 ngày qua.
Chính quyền Damascus tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn vì các nhóm nổi dậy vi phạm tới 300 lần trong 7 ngày qua.

Dẫn nguồn tin từ giới chức quân đội Syria, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga Igor Konachenkov cho biết, hai máy bay F-16 và hai chiếc A-10 cùng một chiếc máy bay không người lái đã bay vào Syria từ phía biên giới Iraq để thực hiện vụ tấn công Jabal al-Thadar.

Tin từ Syria nói: Ngay sau khi Mỹ ném bom, quân khủng bố IS cũng mở một đợt tấn công vào Jabal al-Thadar (thật trùng hợp!) và SAA có lúc gần như thất thủ. Tuy nhiên, nhờ nhanh chóng đưa viện binh tới nên SAA lấy lại kiểm soát. Chỉ huy trưởng quân đội Syria nói rằng, đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy Mỹ ủng hộ IS.

Tối 17-9, Mỹ lên tiếng thừa nhận vụ tấn công trên. Thông báo của liên quân do Mỹ dẫn đầu nói: “Ngày 17-9, liên quân đã tiến hành không kích tại Jabal al-Thadar vì nghĩ rằng đây là vị trí đang do IS chiếm giữ. Tuy nhiên, cuộc không kích đã dừng đột ngột sau khi nhận được thông báo có sự hiện diện của quân đội Syria”. Thông báo nói thêm liên quân không chủ đích đánh vào quân đội Syria và sẽ rút kinh nghiệm sau lần nhầm lẫn này.

Hồi đầu năm nay thì Mỹ từng bị cáo buộc ném bom vào quân đội Syria, cũng tại Deir EzZor. Khi đó Mỹ cũng phủ nhận và thậm chí còn nói Nga... ném nhầm rồi đổ thừa.

Ngay trong ngày 17-9, Bộ Ngoại giao Nga đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an LHQ để bàn về vấn đề này. Từ Moskva, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zakharova, phát biểu trên kênh Rossiya 24: “Nếu trước đây chúng ta nghi ngờ Nhà Trắng bảo kê cho nhóm khủng bố Al-Nosra, thì giờ đây sau vụ tấn công trên, chúng ta có thể rút ra kết luận rằng Mỹ bảo kê cả IS”.

Bộ Ngoại giao Iran ngày 18-9 cũng ra tuyên bố lên án việc Mỹ không kích vị trí của quân đội Syria ở tỉnh Deir ez-Zor và coi đó là bằng chứng cho thấy Mỹ đang ủng hộ khủng bố, hỗ trợ hỏa lực cho chúng chống lại chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Ít giờ trước khi Syria thông báo chấm dứt lệnh ngừng bắn, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định bên lề cuộc họp của Đại hội đồng LHQ rằng lệnh ngừng bắn rất mong manh nhưng có thể giữ được. “Chúng tôi đang chờ báo cáo về kết quả cuộc gặp với Nga tại Geneve” - ông Kerry cho biết. Hiện phía Nga chưa có phản ứng gì trước thông báo của quân đội Syria.

Theo đánh giá chung của các chuyên gia, sự thiếu sự tin tưởng giữa Washington và Moskva trước giờ luôn là nguyên nhân dẫn tới mọi sự đổ vỡ của các thỏa thuận trước đó về Syria cũng như về Ukraine. Và thất bại của lệnh ngừng bắn lần này cũng không nằm ngoài nguyên nhân trên.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.