Syria: Vì sao thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ?

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 12-9 theo đề xuất của Nga và Mỹ đã chính thức đổ vỡ sau một tuần thực thi. Sự thiếu tin tưởng giữa Washington và Moskva luôn là nguyên nhân khiến bao thỏa thuận trước đó về Syria cũng như về Ukraine đổ vỡ.

Bộ trưởng Quốc phòng Syria hôm 19-9 thông báo chấm dứt lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 12-9 theo đề xuất của Nga và Mỹ vì lý do các nhóm phiến quân không tuân thủ thỏa thuận, liên tục tấn công quân đội chính phủ. Như vậy, lệnh ngừng bắn chỉ kéo dài được đúng một tuần. Lệnh ngừng bắn là nỗ lực lớn của Nga và Mỹ vào tuần trước trong bản thỏa thuận 3 điểm.

Điểm đầu tiên trong thỏa thuận là hai bên sẽ tiến hành xác định đâu là quân đối lập của chính quyền Damascus và đâu là quân khủng bố. Và nếu được xác định là phe đối lập thì phải tránh xa các nhóm khủng bố hiện hữu ở Syria hiện nay như Front al-Nosra và IS.

Để làm việc phân loại này, Nga và Mỹ sẽ thành lập một ủy ban chung để đưa ra các tiêu chí phân loại. Hiện ở Syria có cả tá nhóm đối lập và khủng bố, trong đó có hai nhóm do Mỹ bảo trợ. Điểm này có phần lợi cho Mỹ vì hiện nay các nhóm phiến quân do Mỹ hỗ trợ đang bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ (với sự bật đèn xanh của Nga) đánh tơi tả ở biên giới giữa Thổ và Syria. Sau khi phân loại xong, Nga và Mỹ sẽ cùng hợp sức tiêu diệt các nhóm khủng bố ở Syria.

Có hai nhóm bị Nga, Mỹ và LHQ liệt vào loại khủng bố ở Syria gồm IS và Front al-Nosra. “Các chuyên gia quân sự Mỹ sẽ cùng lập kế hoạch để tiêu diệt hai nhóm khủng bố này” - Ngoại trưởng Mỹ Kerry nói trong cuộc họp báo tại Geneve.

Ngoại trưởng Mỹ - Nga tại cuộc họp báo chung thông báo thỏa thuận về vấn đề Syria ngày 10-9.
Ngoại trưởng Mỹ - Nga tại cuộc họp báo chung thông báo thỏa thuận về vấn đề Syria ngày 10-9.

Theo giới quan sát, điểm thỏa thuận này có lợi cho Nga và chính quyền Damascus vì Mỹ luôn bị nghi ngờ một mặt công khai nói là “đánh khủng bố” ở Syria nhưng mặt khác lại ngấm ngầm “đi đêm với khủng bố” để chống lại chính quyền Tổng thống Assad. Các cuộc không kích của Nga và Mỹ cũng sẽ được phân định vùng rõ ràng.

Cuối cùng, hai bên cũng thỏa thuận sẽ nói với các đồng minh của mình thực hiện một lệnh ngừng bắn kéo dài 48 giờ, bắt đầu có hiệu lực từ 0 giờ ngày 12-9. Và tiến tới một giải pháp hòa bình cho Syria.

Ngay sau khi ký kết thỏa thuận, Ngoại trưởng Nga nói rằng, điểm cuối trong thỏa thuận khó thực hiện được vì không chỉ phụ thuộc vào Nga và Mỹ do chưa chắc hai nước này vận động được người của họ chấp nhận buông súng. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định Nga cam kết sẽ thuyết phục được chính quyền Damascus ngừng bắn, phần còn lại là do Mỹ.

"Chúng tôi công bố kế hoạch sẽ là điểm khởi đầu để nối lại các bước đi theo giải pháp hòa bình ở Syria và chuyển đổi chính trị tại đất nước này. Và chúng tôi tin rằng nếu được thực hiện thì kế hoạch này sẽ có khả năng mang lại những thay đổi tích cực và trở thành điểm xuất phát trong tiến trình đó" - Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố.

Trong suốt thời gian ngừng bắn, phe chính quyền Damascus đã tố bị phe nổi dậy tấn công 300 lần. Nga buộc tội Mỹ không “khuyên bảo” đồng minh của họ ở Syria ngừng bắn. Ngày 14-9, tức hai ngày sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Phó trưởng Ban chỉ huy Bộ Tổng tham mưu Nga, Trung tướng Victor Poznihir cho biết quân đội Chính phủ Syria đã ngừng bắn hoàn toàn. Trong khi đó, một số nhóm vũ trang đối lập ôn hòa đã thực hiện nhiều vụ tấn công bất chấp lệnh ngừng bắn.

"Lực lượng Chính phủ Syria đã hoàn toàn ngừng bắn, ngoại trừ ở những nơi hoạt động của các nhóm khủng bố IS và Jabhat al-Nusra. Thật đáng tiếc và không thể nói gì hơn với những nhóm vũ trang đối lập ôn hòa dưới sự bảo trợ của Mỹ. Sau khi có lệnh chấm dứt chiến sự, từ phía họ cho đến sáng 14-9 đã ghi nhận 23 trận pháo kích vào những khu dân cư và các vị trí của quân đội chính phủ", tướng Poznihir nói.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Lavrov hôm trước tuyên bố Mỹ lại tỏ ra lưỡng lự trong việc không kích nhóm thánh chiến Jabhat al-Nusra (JN), mặc dù đã đồng ý trong thỏa thuận ngưng bắn. JN là nhóm thánh chiến số 1 tại Syria và được cho là nhóm có khả năng nhất để đánh bại quân đội chính phủ. Do đó gần đây nhóm này đã thay tên đổi họ nhằm che giấu bản chất khủng bố của mình. Tuy nhiên, ông Lavrov tuyên bố sẽ không để chuyện này xảy ra. Lavrov nói: “Tôi đã hỏi Kerry (Ngoại trưởng Mỹ) rằng có phải Mỹ đang tìm cách để che đậy cho JN không và Kerry nói là Mỹ không có”.

Thế nhưng, Mỹ lại không chịu vào cuộc tiêu diệt JN, thậm chí Nga hỏi Mỹ “JN ở đâu?”, Mỹ cũng không trả lời. Theo ông Lavrov thì Mỹ mất hàng năm trời để xác định xem ai là khủng bố, ai là thánh chiến, ai cộng tác với khủng bố, ai ôn hòa thật sự... nhưng tới giờ thì vẫn nhập nhằng.

Cao trào là việc Mỹ oanh kích nhầm làm chết hơn 60 binh sĩ quân đội Syria (có tin nói có 10 lính đặc nhiệm Nga trong đó) vào ngày 17-9 với lý do... nhầm lẫn với IS. Chỉ huy trưởng quân đội Syria thông báo 62 lính Syria bị chết và nhiều người khác bị thương khi chiến đấu cơ Mỹ ném bom vào khu vực đóng quân của quân đội Syria (SAA) tại cao điểm chiến lược Jabal al-Thadar (nằm án ngữ trước sân bay Deir EzZor).

Chính quyền Damascus tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn vì các nhóm nổi dậy vi phạm tới 300 lần trong 7 ngày qua.
Chính quyền Damascus tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn vì các nhóm nổi dậy vi phạm tới 300 lần trong 7 ngày qua.

Dẫn nguồn tin từ giới chức quân đội Syria, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga Igor Konachenkov cho biết, hai máy bay F-16 và hai chiếc A-10 cùng một chiếc máy bay không người lái đã bay vào Syria từ phía biên giới Iraq để thực hiện vụ tấn công Jabal al-Thadar.

Tin từ Syria nói: Ngay sau khi Mỹ ném bom, quân khủng bố IS cũng mở một đợt tấn công vào Jabal al-Thadar (thật trùng hợp!) và SAA có lúc gần như thất thủ. Tuy nhiên, nhờ nhanh chóng đưa viện binh tới nên SAA lấy lại kiểm soát. Chỉ huy trưởng quân đội Syria nói rằng, đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy Mỹ ủng hộ IS.

Tối 17-9, Mỹ lên tiếng thừa nhận vụ tấn công trên. Thông báo của liên quân do Mỹ dẫn đầu nói: “Ngày 17-9, liên quân đã tiến hành không kích tại Jabal al-Thadar vì nghĩ rằng đây là vị trí đang do IS chiếm giữ. Tuy nhiên, cuộc không kích đã dừng đột ngột sau khi nhận được thông báo có sự hiện diện của quân đội Syria”. Thông báo nói thêm liên quân không chủ đích đánh vào quân đội Syria và sẽ rút kinh nghiệm sau lần nhầm lẫn này.

Hồi đầu năm nay thì Mỹ từng bị cáo buộc ném bom vào quân đội Syria, cũng tại Deir EzZor. Khi đó Mỹ cũng phủ nhận và thậm chí còn nói Nga... ném nhầm rồi đổ thừa.

Ngay trong ngày 17-9, Bộ Ngoại giao Nga đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an LHQ để bàn về vấn đề này. Từ Moskva, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zakharova, phát biểu trên kênh Rossiya 24: “Nếu trước đây chúng ta nghi ngờ Nhà Trắng bảo kê cho nhóm khủng bố Al-Nosra, thì giờ đây sau vụ tấn công trên, chúng ta có thể rút ra kết luận rằng Mỹ bảo kê cả IS”.

Bộ Ngoại giao Iran ngày 18-9 cũng ra tuyên bố lên án việc Mỹ không kích vị trí của quân đội Syria ở tỉnh Deir ez-Zor và coi đó là bằng chứng cho thấy Mỹ đang ủng hộ khủng bố, hỗ trợ hỏa lực cho chúng chống lại chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Ít giờ trước khi Syria thông báo chấm dứt lệnh ngừng bắn, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định bên lề cuộc họp của Đại hội đồng LHQ rằng lệnh ngừng bắn rất mong manh nhưng có thể giữ được. “Chúng tôi đang chờ báo cáo về kết quả cuộc gặp với Nga tại Geneve” - ông Kerry cho biết. Hiện phía Nga chưa có phản ứng gì trước thông báo của quân đội Syria.

Theo đánh giá chung của các chuyên gia, sự thiếu sự tin tưởng giữa Washington và Moskva trước giờ luôn là nguyên nhân dẫn tới mọi sự đổ vỡ của các thỏa thuận trước đó về Syria cũng như về Ukraine. Và thất bại của lệnh ngừng bắn lần này cũng không nằm ngoài nguyên nhân trên.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.