Sự thực về người hùng Do Thái là gián điệp Anh

Một trong những nhân vật đóng vai trò lịch sử trong việc khai sinh ra nhà nước Do Thái lại từng là… gián điệp của Anh. Đó chính là Teddy Kollek, một chính trị gia hàng đầu của Israel, từng làm thị trưởng của Jerusalem trong suốt 30 năm.

Nhân vật này đã phản bội cộng đồng người Do Thái từ trước khi Israel được thành lập vào năm 1948. Kollek đã từng là một nguồn tin quan trọng của MI-5 (với mật danh "The Scorpion”) vào thời điểm chính quyền Anh đang cai quản vùng đất Palestine theo sự ủy trị của Liên Hợp Quốc. 

Thông tin về quá khứ bí mật của Kollek đã được Ronen Bergman, một phóng viên điều tra của tờ Yedioth Ahronoth phát hiện được trong kho tài liệu của Cơ quan lưu trữ quốc gia Anh. “Nội dung tất cả những tài liệu trên đã cho thấy, ông ta đã cộng tác rất chặt chẽ với tình báo Anh trong suốt nhiều năm: Từ 1943 cho tới 1947” – Bergman đã khẳng định với giới phóng viên Anh như vậy.

Teddy Kollek.

Teddy Kollek.

Chưa có những bằng chứng rõ ràng cho thấy, những thông tin được Kollek trao cho người Anh dẫn tới cái chết của một người nào đó. Tuy nhiên, có một sự thực không thể chối cãi là những thông tin này đã khiến cho hàng chục nhà hoạt động Do Thái bị bắt giữ và bị giam trong tù rất lâu sau đó. 

Điều này đã khiến người dân Do Thái bị sốc thực sự khi biết được những việc đã làm trong quá khứ của Kollek, người từng được coi là một trong những tượng đài sừng sững trong lịch sử Israel. Bản thân quá khứ của Kollek chỉ được phát hiện sau cái chết của ông ta một vài tháng - Kollek qua đời hồi tháng Giêng năm 2007 ở tuổi 95 – cũng gây ra không ít tranh cãi trong công luận Israel.

Theo nhận định chung, quyết định của Kollek hợp tác với cơ quan tình báo Anh đã được ông ta đưa ra trong giai đoạn có nhiều bất đồng sâu sắc trong hàng ngũ những người Do Thái, khi đó đang đấu tranh nhằm xây dựng một nhà nước riêng của mình. 

Trong khi những hành động không nhất quán từ đội quân chiếm đóng Anh đối với chủ nghĩa phục quốc Do Thái đã gây ra nhiều bất bình, khiến nhiều nhóm Do Thái cực đoan đã áp dụng cả chiến thuật khủng bố trong hoạt động của mình. 

Kollek (bìa trái) và một đồng nghiệp trong lần gặp tại châu Âu.
Kollek (bìa trái) và một đồng nghiệp trong lần gặp tại châu Âu.

Còn Kollek, đại diện cho một tổ chức có xu hướng phục quốc ôn hòa hơn (còn gọi là Jewish Agency), đã theo đuổi mục tiêu vô hiệu hóa hoạt động của những kẻ cực đoan trong việc tổ chức những vụ đánh bom hay ám sát.

Vào tháng 8/1945, Kollek - trên thực tế là người đứng đầu mạng lưới tình báo của Jewish Agency - đã trao cho người Anh thông tin về một trại huấn luyện ở Shula của nhóm Do thái cực đoan Irgun. Quân Anh sau đó đã tổ chức một vài đợt tấn công vào Shula, khi đó được coi là trung tâm của chủ nghĩa phục quốc Do Thái cực đoan. 

Một tài liệu của MI-5 đã kể về “những kết quả cực kỳ thành công” của một cuộc tấn công này, trong đó người Anh đã bắt được 27 kẻ tình nghi. Cha của cựu Bộ trưởng nhập cư Ze'ev Boim cũng từng là một đối tượng nằm trong số 27 người bị bắt khi đó. Một số cựu thành viên khác của Irgun cũng cảm thấy bị sốc sau khi biết được quá khứ của Kollek, cho dù họ khẳng định rất hài lòng vì sự thực đã được làm rõ. 

“Dù phải mất rất nhiều năm, nhưng sự thực đã được đưa ra ánh sáng” – đó là phát biểu của Mordechai Tzipori, cựu chỉ huy một thời của tổ chức Irgun. Hồi năm 1944, Tzipori cùng hàng trăm nhà hoạt động Do Thái khác đã bị người Anh đày sang tận châu Phi. Ông ta đã phải ở tại nơi này suốt 4 năm và chỉ được phép trở về sau khi Israel được thành lập. 

Tài liệu của MI-5 còn cho thấy, Kollek còn giúp đỡ người Anh trong một số nỗ lực bất thành nhằm bắt giữ Menachem Begin, người từng lãnh đạo Irgun trong giai đoạn 1944-1948 và về sau trở thành thủ tướng Israel.

Còn nhớ khi Kollek qua đời vào tháng Giêng năm 2007, đã có vô số những lời chia buồn được gửi đến từ khắp nơi trên thế giới. Trước đó, người Do Thái vẫn hết sức khâm phục và ngưỡng mộ ông này vì những đóng góp trong việc khai sinh nhà nước Do Thái cũng như những thành công của ông trong suốt 28 năm trên cương vị thị trưởng Jerusalem. 

Kollek đã phấn đấu rất nhiều trong việc bảo vệ và phát triển Jerusalem với hy vọng biến thành phố này trở thành thủ đô của Israel. Trên thực tế, Kollek đã nắm cương vị thị trưởng Jerusalem trong giai đoạn từ 1969-1993, trước khi thất bại trong một lần tranh cử với Ehud Olmert (cựu Thủ tướng Israel).

Theo lời nhà báo Bergman, rất có thể còn nhiều phát hiện mới trong cuộc đời của Kollek sẽ được tiết lộ sau khi MI-5 giải mật và công bố nốt những tài liệu còn lại. Ngay khi số tài liệu trên về hoạt động của MI-5 được người Anh giải mật, Đại sứ quán Israel tại London đã đặc biệt quan tâm tới hồ sơ số 66968 với nội dung nói về việc hợp tác của Kollek với MI-5. Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Israel đã yêu cầu phía Anh trì hoãn việc công khai số hồ sơ liên quan tới Kollek cho tới khi ông này qua đời.

Đinh Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.