Sự thật về chương trình vũ khí hạt nhân bí mật của Israel

Nằm sâu bên dưới lớp cát sa mạc, Nhà nước Israel cho chế tạo một quả bom hạt nhân bí mật, sử dụng công nghệ và vật liệu do các cường quốc thân thiện cung cấp hay được đánh cắp bởi mạng lưới điệp viên ngầm. Mặc dù vào năm 1986, một chuyên gia kỹ thuật bất mãn tên là Mordechai Vanunu đã tiết lộ chương trình hạt nhân bí mật của Israel, nhưng giới chức chính quyền nước này vẫn không bao giờ xác nhận hay phủ nhận sự tồn tại của chương trình.

Tháng 12/2013, cựu phát ngôn viên của Knesset, Quốc hội Israel, là Avraham Burg tuyên bố nước này sở hữu vũ khí hạt nhân lẫn hóa học đồng thời mô tả chính sách "không tiết lộ" của chính quyền là "lỗi thời và trẻ con" thì ngay lập tức một nhóm cánh hữu chính thức kêu gọi mở một cuộc điều tra về tội phản quốc đối với Avraham Burg.

Những nhiệm vụ bí mật của điệp viên Israel

Israel - không giống như Iran - không ký kết Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) cho nên chắc chắn nước này không vi phạm nó. Nhưng, sự thật là Israel đã vi phạm Hiệp ước Cấm thử vũ khí hạt nhân cũng như nhiều luật quốc tế và quốc gia hạn chế buôn lậu công nghệ và vật liệu hạt nhân. Trong số các quốc gia bí mật bán vật liệu và công nghệ hạt nhân hay nhắm mắt làm ngơ trước hành vi đánh cắp bí mật hạt nhân của Israel có cả những chính quyền tích cực hô hào chống phổ biến vũ khí hạt nhân - đó là, Anh, Pháp, Mỹ, Đức và cả Na Uy.

Trong khi đó, các điệp viên Israel được giao nhiệm vụ tìm mua vật liệu và công nghệ hạt nhân tiên tiến luôn có cách để thâm nhập thành công vào các ngành công nghiệp nhạy cảm nhất thế giới. Ví dụ, mạng lưới gián điệp thành công nhất của Israel gọi là "Lakam" - từ viết tắt tiếng Do Thái của một tổ chức có tên gọi hiền lành: Cơ quan liên kết khoa học - trong đó bao gồm các nhân vật nổi bật như Arnon Milchan, nhà sản xuất phim Hollywood với các bộ phim nổi tiếng như "Pretty Woman", "LA Confidential" và "12 rears a Slave".

Tháng 12/2013, Arnon Milchan cuối cùng đã chính thức thừa nhận vai trò đáng kể của ông trong hoạt động "thu mua" công nghệ hạt nhân bí mật của Nhà nước Do Thái. Milchan cũng tiết lộ chuyện ông thuyết phục nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Mỹ Arthur Biehl gia nhập bộ phận lãnh đạo của một trong những công ty của ông.

Theo cuốn tiểu sử về Arnon Milchan của hai tác giả - nhà báo Israel - Meir Doron và Joseph Gelman, Milchan được Tổng thống Shimon Peres tuyển mộ cho chương trình chiếm hữu công nghệ hạt nhân bí mật của Nhà nước Do Thái từ năm 1965 khi hai người gặp nhau trong hộp đêm Mandy's ở Tel Aviv. Milchan được giao nhiệm vụ đánh cắp công nghệ làm giàu uranium, chụp ảnh các bản thiết kế máy ly tâm được một chuyên gia Đức cung cấp sau khi người này nhận được khoản tiền hối lộ lớn.

Lò phản ứng hạt nhân của Israel ở Dimona.
Lò phản ứng hạt nhân của Israel ở Dimona.

Về sau, cũng chính các bản thiết kế này - thuộc sở hữu của Urenco, tập đoàn làm giàu uranium châu Âu - tiếp tục bị đánh cắp lần thứ 2 bởi Abdul Qadeer Khan, nhân viên người Pakistan của Urenco. Abdul Khan sử dụng các bản thiết kế để giúp Pakistan thành lập chương trình làm giàu uranium và tạo dựng một mạng lưới buôn lậu hạt nhân toàn cầu, bán thiết kế cho Libya, CHDCND Triều Tiên và Iran. Do các máy ly tâm của Israel gần giống với hệ thống của Iran cho nên Israel có điều kiện thuận lợi để tạo ra sâu máy tính có tên mã Stuxnet tấn công các máy ly tâm của Tehran vào năm 2010.

Người ta cho rằng các chiến tích của mạng lưới Lakam thậm chí còn táo bạo hơn cả Abdul Khan. Năm 1968, Lakam đã khiến một chiếc tàu chở quặng uranium “tàng hình” ngay giữa Địa Trung Hải. Trong sự kiện được gọi là vụ án Plumbat này, điệp viên Israel sử dụng mạng lưới các công ty bình phong để mua lô hàng uranium oxide, gọi là "bánh vàng", ở thành phố cảng Antwerp của Bỉ. "Bánh vàng" được giấu trong những cái trống dán nhãn "plumbet" (chất dẫn xuất chì) chất lên chiếc tàu chở hàng Scheersberg được một công ty của Liberia thuê.

Nhà sản xuất phim và điệp viên mật của Israel - Arnon Milchan (giữa) cùng với Brad Pitt và Angelina Jolie tại buổi chiếu ra mắt bộ phim “Ông bà Smith”.
Nhà sản xuất phim và điệp viên mật của Israel - Arnon Milchan (giữa) cùng với Brad Pitt và Angelina Jolie tại buổi chiếu ra mắt bộ phim “Ông bà Smith”.

Vụ bán "bánh vàng" được che đậy như là giao dịch giữa các công ty Đức và Italia với sự giúp đỡ từ giới chức Đức. Sau khi Scheersberg cập cảng ở thành phố Rotterdam của Hà Lan, toàn bộ thủy thủ được giải tán với lý do là chiếc tàu đã bán cho người khác và thủy thủ đoàn người Israel vào tiếp thu. Scheersberg di chuyển vào Địa Trung Hải và toàn bộ hàng hóa được chuyển sang chiếc tàu khác dưới sự bảo vệ của Hải quân Israel.

Năm 2013, các tài liệu giải mật của Anh và Mỹ cũng tiết lộ: Israel bí mật mua khoảng 100 tấn "bánh vàng" từ Argentina năm 1963 - 1964 mà không hề có những quy định bắt buộc nhằm ngăn ngừa sử dụng chúng để chế tạo vũ khí. Lò phản ứng hạt nhân của Israel cũng đòi hỏi deuterium oxide, cũng gọi là "nước nặng", để tiết chế phản ứng phân tích hạt nhân.

Để giải quyết mối băn khoăn này, Israel quay sang Na Uy và Anh. Năm 1959, Israel mua 20 tấn nước nặng dư thừa mà Na Uy đã bán cho Anh trong chương trình hạt nhân của nước này.--PageBreak--

Các cường quốc và Sự im lặng đồng lõa

Nước Pháp bắt đầu chế tạo vũ khí hạt nhân vào tháng 12/1954, và sau đó Paris quyết định cung cấp vật liệu hạt nhân cho Israel cũng như các quốc gia khác. Ở Dimona, các kỹ sư Pháp giúp Israel xây dựng một lò phản ứng hạt nhân và nhà máy tái xử lý bí mật có khả năng phân tích plutonium từ nhiên liệu lò phản ứng đã sử dụng. Pháp thật sự đã mở lối cho Israel phát triển chương trình vũ khí hạt nhân qua sự giúp đỡ rất nhiệt tình với đội ngũ chuyên gia và công nhân đông đảo.

Vào cuối thập niên 50 thế kỷ trước, có đến 2.500 công dân Pháp sống ở Dimona, biến nơi đây thành một thành phố quốc tế thật sự với nhiều trường trung học Pháp, những con đường đầy dẫy những chiếc ôtô Renault lưu thông và toàn bộ những hoạt động được giữ trong bí mật tuyệt đối.

Nhà báo điều tra Mỹ Seymour Hersh viết trong cuốn sách "The Samson Option": "Lực lượng công nhân người Pháp ở Dimona bị cấm viết thư trực tiếp về cho người thân và bạn bè ở quê nhà và những nơi khác mà phải gửi thư đến một hộp thư bưu điện ở Mỹ Latinh". Người Anh chỉ biết khu công trường xây dựng khổng lồ này trong sa mạc là một viện nghiên cứu và một nhà máy xử lý mangan.

Còn người Mỹ - cũng bị Pháp và Israel che giấu - luôn tìm cách sử dụng máy bay do thám U2 bay lượn trên bầu trời Dimona để tìm hiểu sự thật. Người Israel thừa nhận có xây dựng một lò phản ứng hạt nhân nhưng nhấn mạnh nó chỉ phục vụ cho mục đích hòa bình. Họ tuyên bố, nhiên liệu hạt nhân đã sử dụng được gửi đến Pháp để tái xử lý và thậm chí còn cung cấp đoạn phim về hàng hóa được đưa lên chiếc tàu chở hàng của Pháp.

Trong suốt thập niên 60, Israel luôn phủ nhận sự tồn tại của nhà máy tái xử lý ngầm dưới đất ở Dimona có khả năng chế tạo plutonium thành bom. Israel cũng không cho phép những cuộc viếng thăm của chuyên gia Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Đầu thập niên 60 Tổng thống Kennedy yêu cầu Israel chấp nhận phái đoàn thanh tra của Mỹ.

Tuy nhiên, đoàn chuyên gia vật lý Mỹ đến Dimona không được phép mang theo thiết bị nghiên cứu hay thu thập mẫu. Chuyên gia hàng đầu của Mỹ Floyd Culler sau này cho biết, người Israel đã tinh ranh xây dựng những bức tường giả che giấu nhà máy tái xử lý plutonium ngầm dưới đất. Nhưng người Mỹ từ chỗ bị che giấu đã trở thành kẻ đồng lõa bất đắc dĩ.

Năm 1968, Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Richard Helms báo cáo với Tổng thống Johnson rằng, Israel đang nỗ lực chế tạo vũ khí hạt nhân. Tổng thống Mỹ lo ngại nếu thông tin về việc một nhà nước phi hạt nhân như Israel đang lén lút chế tạo vũ khí hạt nhân bị phát tán thì có nguy cơ nhiều quốc gia khác - đặc biệt là các quốc gia Arập - sẽ từ chối ký kết Hiệp ước NPT. Cuối cùng, Nhà Trắng quyết định giữ im lặng và trong cuộc họp năm 1969, giữa Tổng thống Richard Nixon và Thủ tướng Golda Meir, Mỹ đồng ý không gây sức ép buộc Israel ký kết NPT và Thủ tướng Israel cũng đồng ý giữ bí mật chương trình hạt nhân của mình với thế giới nhằm ngăn ngừa sự phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt ở Trung Đông. Nhưng trên thực tế, sự dính líu của Mỹ còn sâu hơn sự im lặng.

Tại cuộc họp năm 1976, Phó giám đốc CIA lúc đó là Carl Duckett nói với một chục quan chức Ủy ban điều tiết hạt nhân Mỹ (NRC) rằng cơ quan nghi ngờ Israel đánh cắp nhiên liệu hạt nhân tại một nhà máy xử lý ở Pennsylvania. Và, không chỉ một lượng đáng kể nhiên liệu hạt nhân bị mất cắp ở Tập đoàn Thiết bị và Vật liệu hạt nhân (Numec), mà nơi đây còn tiếp đón Rafael Eitan - nhân vật được công ty này mô tả là "chuyên gia hóa học" của Bộ Quốc phòng Israel nhưng kỳ thực là điệp viên hàng đầu của Mossad, lãnh đạo mạng lưới gián điệp Lakam của nhà nước Do Thái!

Một chiếc tàu ngầm hạt nhân của Israel ở Tel Aviv năm 2008.
Một chiếc tàu ngầm hạt nhân của Israel ở Tel Aviv năm 2008.

Sau đó, cuộc điều tra về số nhiên liệu hạt nhân mất cắp bị xếp xó và không có sự buộc tội nào được đưa ra. Vài năm sau, vào ngày 22/9/1979, vệ tinh Mỹ Vela 6911 phát hiện cuộc thử nghiệm hạt nhân ở vùng bờ biển Nam Phi. Leonard Weiss, nhà toán học và chuyên gia về phổ biến hạt nhân, khẳng định đó là vụ thử nghiệm hạt nhân vi phạm Hiệp ước cấm thử nghiệm giới hạn (LTBT). Weiss cũng chắc chắn rằng người Israel, không phải người Nam Phi, đã tiến hành vụ nổ hạt nhân.

Theo các nguồn của Israel, vụ việc mà vệ tinh Vela phát hiện thật ra là lần thử nghiệm thứ 3 trong loạt thử nghiệm hạt nhân được Israel tiến hành với sự hợp tác của người Nam Phi. Mặc dù vậy, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì chính sách im lặng còn Israel vẫn tiếp tục mua vật liệu hạt nhân bất hợp pháp.

Trong tài liệu về thị trường mua bán vật liệu và công nghệ hạt nhân bất hợp pháp được công bố tháng 10/2013, Viện Khoa học và An ninh quốc tế (ISIS) ở Washington cho biết: "Dưới sức ép của Mỹ vào thập niên 1980 và đầu thập niên 90 thế kỷ XX, Israel quyết định ngưng hoạt động thu mua bất hợp pháp phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân của nước này. Nhưng cho đến nay hoạt động thu mua bất hợp pháp của Israel vẫn còn  diễn ra âm thầm...

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.