“Sự cố Venezuela” và kinh tế Trung Quốc

Sau khi bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro theo cách “không giống ai”, chính quyền Mỹ tiếp tục loạt động thái nhằm nắm quyền kiểm soát nguồn dầu thô đậm đặc, chất lượng cao của Venezuela. Điều này tác động thế nào đến kinh tế Trung Quốc?

Người mua dầu lớn nhất của Venezuela

Trung Quốc đã dành hàng thập kỷ để tăng cường quan hệ với Nam Mỹ, đầu tư hàng tỷ USD vào các dự án cơ sở hạ tầng để giúp nâng cao uy tín và lợi ích kinh tế của mình. Kể từ năm 2000, Trung Quốc đã thay thế Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn nhất hoặc lớn thứ hai của hầu hết các quốc gia trong khu vực, theo lời giáo sư Adrian Hearn, chuyên gia nghiên cứu về Mỹ Latinh tại Đại học Melbourne, Australia.

1_image002.jpg -0
Trung Quốc từ lâu đã hỗ trợ kinh tế và chính trị cho Venezuela.

“Sự bất ổn và không chắc chắn do việc tăng thuế quan của Mỹ dưới thời ông Trump chỉ làm tăng tốc xu hướng này, và Trung Quốc đã mở ra một lựa chọn thay thế cho Mỹ Latinh”, giáo sư Hearn nói.

Trung Quốc là khách hàng xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Venezuela, chiếm khoảng 95% doanh thu xuất khẩu của quốc gia Nam Mỹ này - một huyết mạch kinh tế quan trọng trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực từ lâu đã khiến Washington lo ngại. Sau vụ bắt giữ ông Maduro, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết họ sẽ không cho phép "Tây bán cầu trở thành căn cứ hoạt động cho các đối thủ, đối thủ cạnh tranh và kẻ thù của Mỹ". Sau khi lật đổ ông Maduro, Washington thậm chí còn “ra lệnh” Venezuela cắt đứt quan hệ với Nga, Trung Quốc, Cuba và Iran, khiến Trung Quốc đáp trả kịch liệt.

Thời điểm tiến hành chiến dịch bắt giữ ông Maduro có thể là một "hành động hăm dọa" có chủ đích, theo Oliver Villar, một chuyên gia về địa chính trị Mỹ Latinh tại Đại học Charles Sturt. “Bạn có thể coi đây là hành động tuyệt vọng của một cường quốc đang suy yếu,” Tiến sĩ Villar nói, mô tả đó là một “nỗ lực trơ trẽn” nhằm cảnh báo các quốc gia không nên quá thân thiết với Trung Quốc. “Nhưng tất nhiên người Trung Quốc, giống như đối tác chính của họ là Nga, không dễ bị hù dọa”, ông nói. “Sức mạnh trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, cả về phương diện địa chính trị và địa chiến lược, là họ làm ăn với tất cả mọi người”. Điều đó thậm chí bao gồm cả Argentina, nơi Tổng thống Javier Milei là “một trong những đồng minh chủ chốt của ông Trump”.

Viện Doanh nghiệp Mỹ (American Enterprise Institute), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, ước tính khoảng 2,1 tỷ USD đầu tư của Trung Quốc đã chảy vào ngành dầu mỏ của Venezuela từ năm 2016 đến năm 2023. Việc ông Maduro bị bắt giữ và tình trạng bất ổn gia tăng ở Venezuela do đó khiến Trung Quốc gặp rủi ro. Ước tính khoản nợ chưa thanh toán của Venezuela với Trung Quốc vượt quá 10 tỷ USD - và có những câu hỏi đặt ra liệu khoản nợ này có bao giờ được trả hết hay không. "Nhưng cuối cùng, nếu những khoản vay này thất bại, đó không phải là mối đe dọa sống còn đối với Trung Quốc", ông Eric Olander, biên tập viên Dự án Trung Quốc - Toàn cầu phía Nam, cho biết.

Tuy nhiên, việc lật đổ ông Maduro “không phải là mối đe dọa sống còn” đối với lợi ích của Trung Quốc. Các công ty Trung Quốc nằm trong số ít các doanh nghiệp nước ngoài vẫn đang hoạt động tại Venezuela. Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) thuộc sở hữu nhà nước điều hành một số liên doanh tại nước này.

Mặc dù Trung Quốc là nước mua dầu lớn nhất của Venezuela, nhưng lượng dầu này chỉ chiếm khoảng 4% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc năm ngoái. Và trong khi ông Maduro đã bị lật đổ, chính quyền của ông vẫn gần như nguyên vẹn.

Một số nhà phân tích cho rằng, Trung Quốc đang ở vị thế thuận lợi để hợp tác với những người còn nắm quyền. "Bắc Kinh luôn theo đuổi việc hợp tác với tất cả các bên tham gia chính trị khả thi, bất kể hệ tư tưởng nào," Margaret Myers, Giám đốc chương trình châu Á và Mỹ Latinh tại Tổ chức Đối thoại Liên Mỹ, nói với hãng tin Bloomberg.

Khi phiên tòa xét xử ông Maduro bắt đầu ở New York, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết: "Không quốc gia nào có thể đóng vai trò là 'cảnh sát thế giới', và không quốc gia nào có thể tự xưng là 'thẩm phán quốc tế'. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với tất cả các quốc gia để duy trì thẩm quyền của luật pháp quốc tế", bà Mao Ninh nói.

Mỹ sẽ làm gì ở Venezuela?

Venezuela có trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh là lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng đã giảm đáng kể trong những năm gần đây. Cơ quan Năng lượng Quốc tế báo cáo rằng nước này đã sản xuất khoảng 860.000 thùng dầu mỗi ngày vào tháng 11 năm ngoái - chưa bằng một phần ba lượng dầu mà Venezuela sản xuất cách đây một thập kỷ.

Phát biểu với báo chí ngày 7/1, Tổng thống Mỹ Donald cho biết Venezuela đang cung cấp cho Washington “mọi thứ mà chúng tôi cho là cần thiết” và Mỹ sẽ tiếp tục là bá chủ chính trị ở đó vô thời hạn. “Chúng tôi sẽ xây dựng lại nó theo cách rất có lợi nhuận”, ông Trump nói với tờ New York Times. “Chúng tôi sẽ sử dụng dầu mỏ, và chúng tôi sẽ lấy dầu mỏ”. Ông Trump cũng cho biết các công ty dầu mỏ của Mỹ sẽ vào Venezuela để "chi hàng tỷ USD, sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hỏng nặng, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, và bắt đầu kiếm tiền cho đất nước".

Tuy nhiên, Giáo sư Hearn từ Đại học Melbourne cho biết, ước tính sẽ cần 100 tỷ USD đầu tư và hơn một thập kỷ để đưa ngành dầu khí của Venezuela trở lại mức sản lượng trước đây.

Ông Olander thuộc Dự án Trung Quốc - Toàn cầu về Nam bán cầu lập luận rằng, cũng giống như việc lật đổ Saddam Hussein ở Iraq, sự bất ổn chính trị do vụ bắt giữ ông Maduro gây ra có thể dễ dàng phản tác dụng đối với Washington. Ông nói: "Còn quá sớm để nói liệu đó có phải là một đòn giáng mạnh vào lợi ích của Trung Quốc ở Mỹ Latinh hay không. Chúng ta có thể rơi vào tình huống vào thời điểm này năm sau, khi có một làn sóng chống Mỹ ở Venezuela chuyển hướng có lợi cho Trung Quốc".

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?