Sóng ngầm của cuộc chiến tranh lạnh trên không gian mạng

Trong những năm gần đây, các cơ quan hành pháp Mỹ từng thực hiện nhiều vụ bắt giữ và dẫn độ một số người mang quốc tịch Nga bị truy nã vì liên quan đến những cuộc tấn công mạng.

"Hacker Nga là những chuyên gia giỏi nhất thế giới!"

Đầu tháng 4 vừa qua, một số báo cáo về việc Nga dính líu đến những cuộc xâm nhập mạng máy tính Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng hồi tháng 10/2014 làm khơi lại mối quan hệ căng thẳng đang tăng giữa hai quốc gia về vấn đề an ninh mạng. Một vài báo cáo cho rằng, nhóm hacker hành động theo chỉ thị từ chính quyền Moscow nhằm trả đũa sự trừng phạt của Mỹ và phương Tây chống lại Nga với lý do nước này can thiệp vào Ukraine.

Trong những năm gần đây, các cơ quan hành pháp Mỹ từng thực hiện nhiều vụ bắt giữ và dẫn độ một số người mang quốc tịch Nga bị truy nã vì liên quan đến những cuộc tấn công mạng. Tom Kellerman, cựu thành viên Đội cố vấn an ninh mạng cho Tổng thống Barack Obama và hiện là Giám đốc an ninh mạng Công ty bảo mật Trend Micro, nhận định các nhóm hacker Nga là mối đe dọa lớn nhất cho các tài sản Mỹ trên Internet cũng như cuộc chiến tranh lạnh trên không gian mạng với Nga đang leo thang thời gian sau này.

Giám đốc Công ty bảo mật Trend Micro Tom Kellerman.

Giám đốc Công ty bảo mật Trend Micro Tom Kellerman.

Tom Kellerman phát biểu: "Người Nga đang tìm mọi cách chiếm lĩnh các hệ thống mạng thuộc khu vực năng lượng, tài chính và cơ quan Chính phủ Mỹ với mục đích do thám đồng thời chuẩn bị cho trường hợp mối căng thẳng với NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) trở nên tồi tệ hơn". Tom Chapman, sĩ quan tình báo Hải quân Mỹ về hưu và hiện là Giám đốc nhóm chiến dịch mạng của Công ty bảo mật EdgeWave, cho rằng: "Nếu hacker Nga muốn tấn công các mục tiêu Mỹ thì họ có thể làm điều đó bởi vì họ có đội ngũ chuyên gia giỏi nhất thế giới. Họ nhận thức được sức mạnh chiến dịch mạng của mình cho nên họ sẵn sàng sử dụng nó".

Vadim Polyakov (quốc tịch Nga) sắp tới sẽ được dẫn độ từ Tây Ban Nha về Mỹ vì tội liên kết với 5 người khác xâm nhập 1.600 tài khoản ở StubHub - công ty môi giới vé trực tuyến cho các sự kiện lớn thuộc sở hữu của eBay - và sau đó sử dụng thẻ tín dụng của các tài khoản này để mua và bán vé cho các sự kiện lớn ở New York. Các công tố viên Mỹ cho biết hành vi tội phạm của Vadim Polyakov đã gây thiệt hại cho StubHub hơn 1 triệu USD. Polyakov bị Cảnh sát Tây Ban Nha bắt giữ tại khu nghỉ mát Salou của nước này hồi tháng 7/2014. Đầu năm nay, chính quyền Tây Ban Nha đồng ý cho dẫn độ Polyakov về Mỹ để xét xử bất chấp sự phản đối quyết liệt từ Nga.

Tháng 7/2014, nhà lập pháp Nga Valery Seleznyov buộc tội chính quyền Mỹ bắt cóc con trai của ông là Roman Seleznyov sau khi người này bị chính quyền đảo quốc Maldives bắt giữ tại sân bay quốc tế Malé theo yêu cầu từ  Mỹ. Nhân viên Sở Mật vụ Mỹ ép buộc Roman Seleznyov lên chiếc máy bay tư nhân khi người này sắp sửa lên chuyến bay đến Moscow. Sau đó, Roman Seleznyov bị đưa đến giam ở đảo Guam trước khi bị dẫn độ về thành phố Seattle của Mỹ để chịu xét xử vì dính líu đến một nhóm hacker đánh cắp số thẻ tín dụng từ các hệ thống bán lẻ của Mỹ.

Vladimir Drinkman (trái).

Vladimir Drinkman (trái).

Một ví dụ khác là Vladimir Drinkman, cũng mang quốc tịch Nga bị buộc tội tham gia một nhóm hacker đánh cắp dữ liệu 160 triệu thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ sau khi đột nhập các hệ thống mạng ở Sở Chứng khoán Nasdaq, chuỗi cửa hàng tiện ích quốc tế 7-Eleven Inc., chuỗi siêu thị Carrefour City, Dow Jones và Hãng Hàng không giá rẻ JetBlure Airways Corp.

Drinkman cùng với đối tác Dmitry Smilyanets bị bắt giữ theo yêu cầu từ chính quyền Mỹ năm 2012 khi họ đang nghỉ mát ở Hà Lan. Smilyanets bị dẫn độ về Mỹ năm 2012, còn Drinkman bị dẫn vào đầu năm nay và sắp sửa bị xét xử tại Tòa án Liên bang New Jersey, và có thể chịu mức án 20 năm tù nếu bị buộc tội. Vụ Drinkman được coi là vụ án tội phạm mạng đánh cắp dữ liệu lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Quân đội Israel đã sẵn sàng cho cuộc chiến mạng

Quân đội Israel đang huấn luyện tân binh đối phó với những cuộc tấn công mạng có thể gây nguy hại cho các đơn vị tác chiến. Bằng cách nào? Đó là mô hình những lán trại quân sự, một nhà máy điện hạt nhân, một tòa cao ốc văn phòng, một trạm radar, một giàn tên lửa, xung quanh là một vài gốc cây và một đường sắt tàu điện… tất cả không cần đúng tỉ lệ nhưng rất cần cho cuộc chiến mạng của quân đội Israel.

Trung úy S., 22 tuổi, đang ở trong một căn cứ tại trung tâm Tel-Aviv. Anh ra hiệu cho một quân nhân đang ngồi trước máy tính, chiếc tàu điện bắt đầu lăn bánh rồi gia tăng tốc độ cho đến khi trật ray. Trung úy S.giải thích: "Chúng tôi vừa mô phỏng một sự xâm nhập của kẻ thù vào server của Công ty Đường sắt Quốc gia. Bọn hacker có thể chiếm quyền kiểm soát mạng lưới và gây ra thảm họa. Nhưng điều này có thể còn tệ hại hơn…”. Sau một cái gật đầu ra hiệu của S., tất cả mô hình trở nên điên loạn: nhà máy điện hạt nhân nổ tung, các tên lửa phóng loạn xạ ra mọi hướng, giàn radar xoay đảo lung tung…

Quân nhân Israel đang tập luyện.
Quân nhân Israel đang tập luyện.

Việc dàn dựng này luôn có tác dụng đối với các sĩ quan cấp cao đến tham quan đơn vị C41 tuyệt mật đó của Tsahal (quân đội Israel). Đã quen thuộc với những chiến trường cổ điển, giờ đây họ ý thức được tình trạng hỗn mang của chiến tranh hiện đại sẽ như thế nào.

Nhưng mô hình chỉ là một phần và công việc của trung úy S. không chỉ là cho chạy những chiếc tàu điện mô hình. Anh đang đào tạo những binh sĩ an ninh mạng cho quân đội Israel. Tất cả diễn ra ở gian phòng bên cạnh, nơi có khoảng 40 tân binh (1/3 là nữ) thường xuyên dán mắt vào màn hình máy tính để học 14 giờ mỗi ngày trong suốt 4 tháng nhằm đối phó với những vụ tấn công mạng.

"Có nhiều người không hề có kiến thức đặc biệt nào về tin học. Điều chúng tôi tìm kiếm, đó là những người có khả năng suy nghĩ khác lạ, tìm ra giải pháp khác biệt cho một vấn đề đưa ra. Những thứ khác như mã hóa và hacking, họ sẽ học được tại đây, đó không phải là những thứ phức tạp nhất" - trung úy S. giải thích và thừa nhận rằng anh cũng là một kẻ khù khờ trước khi gia nhập quân đội.

Tình nguyện nhập ngũ trong 4 năm rưỡi thay vì 3 năm nghĩa vụ bắt buộc, nhưng họ sẽ không bị thiệt thòi: một khi trở về đời sống dân sự, đa số được tuyển dụng bởi một trong các công ty kỹ thuật cao. Trung úy S. đảm bảo: "Họ không hề tập lý thuyết, nhưng trong thời gian tại ngũ, họ tích tụ được kinh nghiệm thực tiễn quan trọng. Ngay cả sinh viên tốt nghiệp đại học cũng không có được trình độ tương tự". Các học viên của trung úy S. sau đó sẽ được thuyên chuyển đến các binh chủng khác nhau như không quân, hải quân, tình báo… bởi nơi đây luôn cần các chuyên gia an ninh mạng.

Rất kín kẽ khi đề cập về các lỗ hổng của những server quân sự, giới chức Israel không che giấu rằng, giờ đây họ phải thường xuyên đối mặt với các cuộc tấn công quy mô lớn. Trong cuộc chiến mới đây tại Dải Gaza, các vụ tấn công này đạt đến mức độ chưa từng có. Do đối phương thiếu tổ chức nên chưa gây ra thiệt hại thực sự, thế nhưng nhân cuộc chiến trên, phía Israel cũng ghi nhận được sự lớn mạnh của giới hacker Iran.

Tháng 7/2014, dưới cái tên Syrian Electronic Army, hacker Iran đã chiếm được quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội Twitter của phát ngôn viên Tsahal để thông báo rằng 2 tên lửa phóng từ Gaza vừa trúng Nhà máy điện hạt nhân Dimona. Tất nhiên đó chỉ là tin giả nhưng cũng khiến mọi người lo lắng. Cuối năm 2013, hacker Iran thu thập được thông tin cá nhân của hơn 2.000 sĩ quan và quan chức tình báo Israel rồi phát tán lên mạng. Điều tệ hại hơn sẽ đến nếu tin vào lời của hacker về một "cuộc thảm sát điện tử". "Bọn tao sẽ đánh sập các server, những trang của chính phủ, của quân đội và các định chế"- các hacker đe dọa trong một video clip trên mạng.

Mới đây, Thủ tướng Netanyahu tuyên bố thành lập một "Chính quyền tin học quốc gia" và xem mối đe dọa này như là "một trong 4 mối nguy chính đang đè nặng lên Israel". Đối với phát ngôn viên Tsahal, công việc bảo vệ các dữ liệu tin học lại càng quan trọng hơn vì từ nay các đơn vị chiến đấu đã hoàn toàn tin học hóa.

Từ vài tháng nay, những trung đoàn bộ binh có một loại mạng nội bộ (intranet) giúp họ "quan sát" theo thời gian thực khu vực chiến sự nhờ các hình ảnh do máy bay không người lái chuyển về, hoặc trực tiếp chỉ huy những cuộc oanh kích. Đây là một phương thức hoạt động mới mẻ nên dễ trở thành mục tiêu mà bọn hacker nhắm đến, đặc biệt là vào mùa hè vừa qua khi Israel tấn công Hamas tại Dải Gaza.

Tuy quân đội Israel không muốn nói đến điều chính yếu này nhưng một nguồn tin quân sự khẳng định thực tế về những mưu toan tấn công của bọn hacker: "Hệ thống này hoạt động theo mạch kín nhằm hạn chế các điểm thâm nhập của hacker. Nhưng dù thế, chỉ cần chúng nắm được quyền kiểm soát một lần cũng đủ gây ra thảm họa".

Thiên Minh – Mê Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.