Số phận của con tàu chở quả bom nguyên tử đầu tiên

Ngày 28/6, cách đây đúng 68 năm, tuần dương hạm hạng nặng USS Indianapolis thuộc lớp Portland, cũng là soái hạm của Hạm đội 5 với địa bàn hoạt động bao trùm vùng biển miền trung Thái Bình Dương lúc ấy, đã bị tàu ngầm Nhật Bản đánh đắm ở thời điểm Thế chiến II sắp kết thúc, trở thành một trong những tổn thất sinh mạng lớn nhất trong toàn bộ lịch sử Hải quân Hoa Kỳ.

Được hạ thủy vào ngày 7/11/1931 tại xưởng đóng tàu của Công ty New York Shipbuilding Corporation ở thành phố Camden (tiểu bang New Jersey), với chiều dài 190m, rộng 20m cùng vận tốc tối đa là 60,6km/h. Sau khi chạy thử qua nhiều hải trình vạch sẵn, hơn một năm sau tuần dương hạm USS Indianapolis được bổ sung vào biên chế thường trực của Hạm đội 5, thuộc Hải quân Mỹ, mang phiên hiệu chính thức là CA-35.

Với thủy thủ đoàn 1.196 người gồm 629 sĩ quan và hạ sĩ quan, USS Indianapolis là một trong những cỗ tàu chiến lớn nhất trong Thế chiến II. Trong chiến thuật dài hạn của Hải quân Mỹ, đội ngũ tuần dương hạm là một trong những "át chủ bài" cùng với lực lượng tàu sân bay và tàu ngầm, góp phần quyết định việc "thống trị" trên mặt biển.

Sau đợt bảo dưỡng định kỳ trong mùa hè năm 1945,  thuyền trưởng Charles B. McVay III chỉ huy soái hạm CA-35 bất ngờ được triệu tập về Bộ Tư lệnh Hải quân, nhận chỉ thị chuẩn bị cho chuyến hải hành tuyệt mật sắp tới. Tàu liền rời đến quân cảng Bayview-Hunters Point ở thành phố San Francisco (tiểu bang California), trên bờ đã đợi sẵn 2 nhân vật "cực kỳ hiếu chiến" là Thiếu tướng Leslie Groves,  chỉ huy Dự án Manhattan chế tạo vũ khí hạt nhân và Đô đốc William - Parnell Tư lệnh Hải quân Mỹ. Bản thân C.

McVay III không hay biết gì về Dự án Manhattan siêu mật, cũng như thông tin về số hàng mà tàu được lệnh chở. Viên thuyền trưởng của tuần dương hạm chỉ được thông báo vắn tắt, rằng tàu sẽ chở theo một kiện hàng đặc biệt hướng tới đảo Tinian trên quần đảo Mariana, đi theo bảo vệ là một nhóm sĩ quan chuyên nhiệm có đặc quyền bất khả xâm phạm.

Mãi sau này thuyền trưởng C. McVay III mới vỡ lẽ kiện hàng đó chính là quả bom nguyên tử mang mật danh "Little Boy" (cậu bé), thứ vũ khí giết người hàng loạt đầu tiên mà Washington rắp tâm sử dụng làm "công cụ răn đe" các đối thủ hùng mạnh khác.

Tuần dương hạm CA-35 neo đậu ngoài khơi đảo Tinian để dỡ kiện hàng đặc biệt, cũng là hình ảnh cuối cùng về con tàu trước khi bị đánh đắm.
Tuần dương hạm CA-35 neo đậu ngoài khơi đảo Tinian để dỡ kiện hàng đặc biệt, cũng là hình ảnh cuối cùng về con tàu trước khi bị đánh đắm.

Đến ngày 26/7/1945 tàu USS Indianapolis đã neo đậu ngoài khơi đảo Tinian, chờ dỡ hàng xuống một tàu vận tải chuyên dụng khác. Kế tiếp tàu chạy đến đảo Guam nhận tiếp tế hậu cần và nhiên liệu, trước khi tiếp tục thực hiện sứ mệnh tuần tra thường lệ ở vùng nước gần lãnh hải Philippines. Sau khi rời Guam vào sáng ngày 28/7, tuần dương hạm CA-35 hành trình với vận tốc tối đa trực chỉ quần đảo Philippines.

Đúng ra theo nguyên tắc chung thì mỗi chiếc tuần dương hạm cồng kềnh đều phải có tàu khu trục hộ tống để ngăn chặn tàu ngầm, riêng chiếc USS Indianapolis lại "đơn thương độc mã" bởi các tàu khu trục thuộc Hạm đội 5 lúc ấy đều dồn lên mặt trận phía bắc, phục vụ cho các trận hải chiến quanh đảo Okinawa của Nhật. Và rồi điều sơ suất tối thiểu đã trở thành “tử huyệt”, chiếc CA-35 đồ sộ trên mặt biển đã bị tàu ngầm Nhật dễ dàng phát hiện.

Tấn bi kịch xảy đến khi viên Thiếu tá hải quân Mochitsura Hashimoto, thuyền trưởng tàu ngầm I-58 của Nhật hạ lệnh tiêu diệt tàu Mỹ. Lần lượt 6 quả ngư lôi Keiten được phóng ra làm 2 đợt đều nhắm trúng USS Indianapolis, khiến tàu nhanh chóng lật úp và chìm trong vòng 12 phút. Trong số thủy thủ đoàn 1.196 người đang có mặt trên boong, khoảng 300 người đã bị chìm xuống đáy nước theo tàu vì không kịp phản ứng, số còn lại trôi dạt trên biển, đa phần thiệt mạng vì bị cá mập tấn công, cuối cùng chỉ cứu được 316 người, trong đó có thuyền trưởng C. McVay III.

Đài tưởng niệm con tàu xấu số tại thành phố Indianapolis, thủ phủ bang Indiana.
Đài tưởng niệm con tàu xấu số tại thành phố Indianapolis, thủ phủ bang Indiana.

Vụ USS Indianapolis bị đánh chìm là thảm họa trên biển tồi tệ nhất trong Thế chiến II của Hải quân Mỹ. Do quy định đặc biệt nên tàu không thể công khai đánh tín hiệu cầu cứu, bởi trong thực tế hải quân địch đã nhiều lần giả danh tín hiệu "S.O.S!" làm kế nghi binh mai phục, dẫn đến mãi 4 ngày sau lực lượng không quân tuần phòng mới phát hiện ra khiến tổn thất càng nặng nề hơn.

"Vụ USS Indianapolis" thêm nổi danh với công chúng từ câu chuyện của Samuel Quint, một thủy thủ sống sót sau khi chiến đấu trực diện với cá mập đã được đạo diễn Hollywood Steven Spielberg đưa lên màn ảnh lớn, qua bộ phim "Jaws" (Hàm cá mập) phát hành năm 1975 do diễn viên người Anh Robert Shaw (1927-1978) thủ vai S. Quint.

Số phận bi đát không kém là trường hợp của cựu sĩ quan cao cấp Charles B. McVay III (1898-1968), cũng là thuyền trưởng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Hải quân Hoa Kỳ bị điệu ra tòa án binh, do đã để con tàu mà mình chỉ huy bị đánh đắm theo đơn khởi kiện tập thể từ gia đình các thủy thủ. Mặc dù sau đó vào năm 1949, trước khi nghỉ hưu C. McVay III đã được "ân sủng" bằng cách thăng chức lên Chuẩn đô đốc, nhưng những nỗi dằn vặt luôn hành hạ ông suốt 4 thập niên kế tiếp. Để rồi đến ngày 6/11/1998, C. McVay III đã tự sát bằng súng tại nhà riêng ở thị trấn Litchfield thuộc tiểu bang Connecticut, trên tay là mô hình đồ chơi bằng nhựa của cỗ tuần dương hạm oanh liệt một thời.

Kết cục, đúng một tuần lễ sau khi chiến hạm hạng nặng CA-35 bị đánh chìm, quả bom nguyên tử "Little Boy" gắn trên chiếc máy bay B-29 "Enola Gay" cất cánh từ quần đảo Mariana, đã được ném xuống thành phố Hiroshima đông dân trên đất Nhật. Âu cũng là một cách báo thù của quân Mỹ, đáp lại tổn thất nặng nề mà Tokyo đã gây ra với cỗ tuần dương hạm USS Indianapolis

Thu Hường (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.