Shin Bet, người bảo vệ vô hình của Israel

Đối mặt với những nguy cơ thường trực đe dọa sự tồn vong của mình, nhà nước Israel đã xây dựng một hệ thống an ninh rất hiệu quả để chống lại các cuộc tấn công khủng bố và bắt giữ con tin. Nếu như Mossad được cả thế giới biết đến như một huyền thoại của ngành tình báo thì ít ai biết rằng trên thực tế lực lượng chính để đảm nhận nhiệm vụ chiến lược này lại là Shin Bet (Sherout Ha-Bitachon Klali- Cơ quan An ninh nội địa).

Nhiệm vụ của Shin Bet bao trùm trong nhiều lĩnh vực: Chống khủng bố bên trong và bên ngoài lãnh thổ, bảo vệ các cơ quan cấp cao, bảo vệ các cơ quan ngoại giao và đại diện của Israel, an ninh tại các sân bay và trên các chuyến bay của hãng hàng không quốc gia. Kể từ sau cuộc chiến tranh 6 ngày (1967), Shin Bet còn phụ trách thêm an ninh tại các vùng lãnh thổ bị Israel chiếm đóng.

Slogan của Shin Bet được ghi trên phù hiệu của cơ quan này là: “Người bảo vệ không lộ diện” .
Slogan của Shin Bet được ghi trên phù hiệu của cơ quan này là: “Người bảo vệ không lộ diện” .

Hệ thống tổ chức của Shin Bet

Shin Bet được thành lập ngày 30-6-1958, ban đầu mang tên “đơn vị 184” thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nhưng nằm dưới quyền chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Quốc phòng chứ không phải là Bộ Tổng tham mưu. Để hoàn thành các sứ mệnh của mình, hiện nay cơ quan này có từ 2.000- 3.000 người và cơ cấu thành ba bộ phận chính:

Cục “Các vấn đề Arập” chịu trách nhiệm về cuộc chiến chống khủng bố và giám sát các phong trào của người Palestin. Shin Bet đã hoạt động đặc biệt hiệu quả trong cuộc chiến chống lại những nhánh vũ trang của Hamas

Cục “Các vấn đề phi Arập” quan tâm chủ yếu đến các hoạt động phản gián và những nỗ lực thâm nhập vào các cơ quan tình báo hay ngoại giao của nước ngoài tại Israel. 

Trước khi Liên Xô và khối Đông Âu sụp đổ, cục này chia thành hai bộ phận phụ trách riêng rẽ các nước cộng sản và phi cộng sản. Đây cũng là nơi tiến hành thẩm định hồ sơ của những người nhập cư từ Đông  Âu và Liên Xô.

Cục “ Các vấn đề An ninh” đảm bảo việc bảo vệ an ninh cho các thành viên chính phủ, các tòa nhà quan trọng, các cơ quan ngoại giao, ngành công nghiệp quân sự, sân bay, máy bay của Hãng hàng không Quốc gia.

Ngoài ba bộ phận chính trên, Shin Bet còn có những đơn vị phụ trợ như:

Đội biệt động Henza, đơn vị luôn sát cánh với lực lượng Aman (Agaf Hamodiin - tình báo quân đội) trong chiến dịch chống bạo động và đối đầu với các nhóm vũ trang của Hamas.

Hai đơn vị phụ trách các hoạt động bí mật, được thành lập khi bắt đầu bùng phát phong trào Intifada đầu tiên(1988), đó là Duvdevan cho dải Gaza và Shimson cho lãnh thổ Bờ Tây. Mỗi đơn vị này tuyển mộ vài chục điệp viên nói tiếng Arập hoàn hảo với mục đích để truy tìm thủ lĩnh các phong trào khủng bố để bắt giữ hay thủ tiêu khi cần thiết.

Năm 2013, Shin Bet đã thành lập một bộ phận mới để giám sát khu vực Sinai, đơn vị này có nhiệm vụ thu thập thông tin về những nơi tập trung của quân khủng bố và như vậy Shin Bet một lần nữa đã vươn bàn tay hoạt động của mình ra bên ngoài lãnh thổ Israel.

Bị tình báo Israel đánh lừa, Không quân Ai Cập đã án binh bất động và bị không quân Israel bất ngờ tấn công, khoảng 450 máy bay Ai Cập bị loại khỏi vòng chiến đấu trong vài giờ.
Bị tình báo Israel đánh lừa, Không quân Ai Cập đã án binh bất động và bị không quân Israel bất ngờ tấn công, khoảng 450 máy bay Ai Cập bị loại khỏi vòng chiến đấu trong vài giờ.

Những chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử của Shin Bet

Trước khi thành lập Mossad (Cơ quan Tình báo đối ngoại trực thuộc thủ tướng), Shin Bet là cơ quan chính đảm nhiệm các hoạt động tình báo ở nước ngoài.

Từ cuối những năm 1950, Shin Bet quay trở lại với những nghiệp vụ cơ bản của mình: an ninh nội bộ và phản gián song song với cuộc chiến chống lại các nhóm cực đoan, chống đối ngầm trong nước. 

Năm 1951, một lần nữa tên tuổi của Shin Bet lại vụt sáng cùng với vụ bắt giữ Israel Beer, viên đại tá rất thân cận với Thủ tướng Ben-Gurion và nhiều lãnh đạo an ninh Israel, bị Shin Bet vạch mặt là một gián điệp. Kurt Sita, gốc Đức, giáo sư tại Viện Công nghệ Technion của Israel cũng đã sa lưới của Shin Bet sau khi cơ quan này phát hiện ra rằng anh ta là điệp viên của Tiệp Khắc.

Một thành công lớn khác của Shin Bet là chiến dịch Yated, chỉ mới được “bạch hóa” vào năm 2011. Đầu những năm 1950, Ai Cập đã cài cắm điệp viên Rif’at al-Gamal vào Israel với mục đích do thám các hoạt động quân sự.  Dưới cái tên giả Jacques Bitton, anh này đã lập ra một công ty du lịch làm vỏ bọc để có thể ra nước ngoài thường xuyên gặp gỡ chỉ huy của mình. 

Sau khi một đồng nghiệp cùng công ty của Bitton thấy nghi ngờ và trình báo, Shin Bet đã gây áp lực và sau đó thuyết phục thành công Bitton làm điệp viên “hai mang” cho mình. Về phía Ai Cập, họ vẫn tiếp tục tin rằng Rif’at al-Gamal là một trong những điệp viên giỏi nhất của mình. 

Vào đêm trước của cuộc chiến năm 1967, Gamal/Bitton đã thành công trong việc thuyết phục người Ai Cập tin rằng cuộc tấn công của Israel trước tiên là tấn công trên bộ. Kết quả là trong vòng 3 giờ toàn bộ lực lượng không quân Ai Cập, đang án binh bất động tại các sân bay, bị xóa sổ hoàn toàn sau những cuộc oanh tạc. 

Không quân Israel kiểm soát hoàn toàn bầu trời và gây tổn thất nặng nề cho các lực lượng trên bộ của Ai Cập. Đây có thể xem là một trong những vụ “đầu độc thông tin” thành công nhất trong lịch sử tình báo thế giới.

Shin Bet cũng từng thành công trong việc cung cấp tin giả cho cơ quan tình báo Liên Xô thông qua Victor Grayevsky, nhà báo Ba Lan, người đã thu thập được bài phát biểu bí mật của Khrushchev vào năm 1956. 

Sau khi Grayevsky trở về định cư ở Israel, các điệp viên Liên Xô, vì không hề biết về vai trò của Grayevsky trong vụ Khrushchev, đã nhanh chóng tiếp cận và tuyển mộ anh này. Grayevsky ngay lập tức đã thông báo đầy đủ tình hình cho Shin Bet. Suốt 14 năm, Victor Grayevsky đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin đã được các chuyên gia phản gián của Shin Bet “nhào nặn” sẵn.

Trong suốt 14 năm, điệp viên Israel Victor Grayevsky của Shin Bet đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin giả.
Trong suốt 14 năm, điệp viên Israel Victor Grayevsky của Shin Bet đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin giả.

Một bước ngoặt đã đến với Shin Bet vào năm 1967 sau khi “Cuộc Chiến tranh 6 ngày” kết thúc. Shin Bet phải mở rộng hoạt động sang Bờ Tây, Cao nguyên Golan và dải Gaza, phụ trách việc trấn áp khủng bố trong các vùng lãnh thổ mới chiếm đóng, một nhiệm vụ chưa hề được chuẩn bị trước. Để đối phó với tình hình, Shin Bet đã gấp rút tuyển mộ các điệp viên nói thành thạo tiếng Arập. 

Dưới sự lãnh đạo của Avraham Ahituv (1974-1981) Shin Bet đã nhanh chóng thích nghi với vai trò mới, tuy nhiên vai trò của nó cũng thay đổi một cách căn bản: từ một cơ quan chuyên về hoạt động phản gián biến thành một cơ quan an ninh của những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Trở nên kiêu ngạo và kém chuyên nghiệp trong hoạt động phản gián, đó là những gì người ta dễ nhận thấy ở Shin Bet bắt đầu từ thời điểm này trở đi.

Những thách thức mới đối với Shin Bet

Luôn đóng vai trò trụ cột bảo đảm an ninh cho Israel, hiện nay  Shin Bet đang phải đối diện với 4 thách thức lớn nhất: hợp tác hiệu quả với chính quyền Palestine, tăng cường giám sát các phe nhóm cực đoan, bảo vệ cơ sở hạ tầng, tăng cường các hoạt động phản gián.

Kể từ năm 2005, Chính phủ Israel đã giao cho Shin Bet nhiệm vụ tìm kiếm các khả năng đối thoại với chính quyền Palestin, triển khai các cuộc đàm phán thay vì chỉ tập trung vào trấn áp các hoạt động khủng bố. 

Đó là một cuộc cách mạng thật sự mà Shin Bet đã hào hứng tiến hành bởi nhiều đời giám đốc của cơ quan này đều đã lên tiếng phê phán việc chính phủ thiếu một định hướng chiến lược liên quan đến vấn đề Palestin. Để hoàn thành sứ mệnh mới này, Shin Bet phải kêu gọi sự giúp đỡ của giới đại học để tận dụng được chuyên môn của họ và có được những giải pháp thích hợp.

Fauda là một bộ phim truyền hình nhiều tập của Israel xây dựng từ những câu chuyện có thật về hoạt động của Shin Bet .
Fauda là một bộ phim truyền hình nhiều tập của Israel xây dựng từ những câu chuyện có thật về hoạt động của Shin Bet .

Những năm gần đây Shin Bet cũng hướng đến một lĩnh vực trọng tâm mới: giám sát những khuynh hướng cực đoan khác nhau trong nước, từ trào lưu “Do Thái cực đoan” đến các cộng đồng Arập ở Israel. Các nhóm Do Thái cực hữu thường xuyên tổ chức tấn công người Palestin, ví dụ vào năm 2012, các thiếu niên chịu ảnh hưởng tư tưởng cực hữu đã ném bom xăng vào một xe taxi của người Palestin ở khu định cư Bat Ayin (Bờ Tây) giết chết 6 người Palestin. 

Ở phía khác, những người Israel gốc Arập lại luôn là nguồn tuyển mộ của các nhóm khủng bố như Hezbollah nhằm phục vụ cho các mục đích như thu thập thông tin, đánh bom tự sát hay hỗ trợ hậu cần tại chỗ. 

Năm 2012, Shin Bet đã bắt giữ Milad Mohammad Khatib, một công dân Israel gốc Arập, anh này đã được một quan chức Hezbollaz có trụ sở tại Đan Mạch tuyển mộ để thu thập thông tin về các cơ sở nhạy cảm, về nhân thân của các chính trị gia và các nhân vật của công chúng ở Israel cũng như các thông tin chuyên sâu về các lực lượng an ninh.

Là đơn vị an ninh luôn ở trên tuyến đầu ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố và bảo vệ an toàn cho các cơ sở nhạy cảm, Shin Bet đã xây dựng một căn cứ đặc biệt để đào tạo các nhân viên cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh hàng không cũng như cho các đại sứ quán và lãnh sự của Israel ở khắp nơi trên thế giới. 

Trong căn cứ này có một bản sao của những máy bay thương mại và mô hình các tòa nhà đại sứ quán để diễn tập xử lý các tình huống bị không tặc hay biệt kích xâm nhập, các buổi diễn tập đều có đi kèm bắn đạn thật.

Nhiệm vụ cuối cùng mà Shin Bet phải tăng cường, đó là các hoạt động phản gián. Nhiệm vụ này có phần bị lơ là trong vài thập kỷ qua. Trên thực tế cuộc chiến bí mật giữa Israel và Iran đang nóng lên từng ngày. Tel Aviv tìm mọi cách làm chậm chương trình phát triển hạt nhân của Iran còn Tehran thì đáng trả bằng việc ra sức hỗ trợ các phong trào vũ trang chống lại nhà nước Hebrew.

Dương Thắng

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.