Shin Bet, người bảo vệ vô hình của Israel

Đối mặt với những nguy cơ thường trực đe dọa sự tồn vong của mình, nhà nước Israel đã xây dựng một hệ thống an ninh rất hiệu quả để chống lại các cuộc tấn công khủng bố và bắt giữ con tin. Nếu như Mossad được cả thế giới biết đến như một huyền thoại của ngành tình báo thì ít ai biết rằng trên thực tế lực lượng chính để đảm nhận nhiệm vụ chiến lược này lại là Shin Bet (Sherout Ha-Bitachon Klali- Cơ quan An ninh nội địa).

Nhiệm vụ của Shin Bet bao trùm trong nhiều lĩnh vực: Chống khủng bố bên trong và bên ngoài lãnh thổ, bảo vệ các cơ quan cấp cao, bảo vệ các cơ quan ngoại giao và đại diện của Israel, an ninh tại các sân bay và trên các chuyến bay của hãng hàng không quốc gia. Kể từ sau cuộc chiến tranh 6 ngày (1967), Shin Bet còn phụ trách thêm an ninh tại các vùng lãnh thổ bị Israel chiếm đóng.

Slogan của Shin Bet được ghi trên phù hiệu của cơ quan này là: “Người bảo vệ không lộ diện” .
Slogan của Shin Bet được ghi trên phù hiệu của cơ quan này là: “Người bảo vệ không lộ diện” .

Hệ thống tổ chức của Shin Bet

Shin Bet được thành lập ngày 30-6-1958, ban đầu mang tên “đơn vị 184” thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nhưng nằm dưới quyền chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Quốc phòng chứ không phải là Bộ Tổng tham mưu. Để hoàn thành các sứ mệnh của mình, hiện nay cơ quan này có từ 2.000- 3.000 người và cơ cấu thành ba bộ phận chính:

Cục “Các vấn đề Arập” chịu trách nhiệm về cuộc chiến chống khủng bố và giám sát các phong trào của người Palestin. Shin Bet đã hoạt động đặc biệt hiệu quả trong cuộc chiến chống lại những nhánh vũ trang của Hamas

Cục “Các vấn đề phi Arập” quan tâm chủ yếu đến các hoạt động phản gián và những nỗ lực thâm nhập vào các cơ quan tình báo hay ngoại giao của nước ngoài tại Israel. 

Trước khi Liên Xô và khối Đông Âu sụp đổ, cục này chia thành hai bộ phận phụ trách riêng rẽ các nước cộng sản và phi cộng sản. Đây cũng là nơi tiến hành thẩm định hồ sơ của những người nhập cư từ Đông  Âu và Liên Xô.

Cục “ Các vấn đề An ninh” đảm bảo việc bảo vệ an ninh cho các thành viên chính phủ, các tòa nhà quan trọng, các cơ quan ngoại giao, ngành công nghiệp quân sự, sân bay, máy bay của Hãng hàng không Quốc gia.

Ngoài ba bộ phận chính trên, Shin Bet còn có những đơn vị phụ trợ như:

Đội biệt động Henza, đơn vị luôn sát cánh với lực lượng Aman (Agaf Hamodiin - tình báo quân đội) trong chiến dịch chống bạo động và đối đầu với các nhóm vũ trang của Hamas.

Hai đơn vị phụ trách các hoạt động bí mật, được thành lập khi bắt đầu bùng phát phong trào Intifada đầu tiên(1988), đó là Duvdevan cho dải Gaza và Shimson cho lãnh thổ Bờ Tây. Mỗi đơn vị này tuyển mộ vài chục điệp viên nói tiếng Arập hoàn hảo với mục đích để truy tìm thủ lĩnh các phong trào khủng bố để bắt giữ hay thủ tiêu khi cần thiết.

Năm 2013, Shin Bet đã thành lập một bộ phận mới để giám sát khu vực Sinai, đơn vị này có nhiệm vụ thu thập thông tin về những nơi tập trung của quân khủng bố và như vậy Shin Bet một lần nữa đã vươn bàn tay hoạt động của mình ra bên ngoài lãnh thổ Israel.

Bị tình báo Israel đánh lừa, Không quân Ai Cập đã án binh bất động và bị không quân Israel bất ngờ tấn công, khoảng 450 máy bay Ai Cập bị loại khỏi vòng chiến đấu trong vài giờ.
Bị tình báo Israel đánh lừa, Không quân Ai Cập đã án binh bất động và bị không quân Israel bất ngờ tấn công, khoảng 450 máy bay Ai Cập bị loại khỏi vòng chiến đấu trong vài giờ.

Những chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử của Shin Bet

Trước khi thành lập Mossad (Cơ quan Tình báo đối ngoại trực thuộc thủ tướng), Shin Bet là cơ quan chính đảm nhiệm các hoạt động tình báo ở nước ngoài.

Từ cuối những năm 1950, Shin Bet quay trở lại với những nghiệp vụ cơ bản của mình: an ninh nội bộ và phản gián song song với cuộc chiến chống lại các nhóm cực đoan, chống đối ngầm trong nước. 

Năm 1951, một lần nữa tên tuổi của Shin Bet lại vụt sáng cùng với vụ bắt giữ Israel Beer, viên đại tá rất thân cận với Thủ tướng Ben-Gurion và nhiều lãnh đạo an ninh Israel, bị Shin Bet vạch mặt là một gián điệp. Kurt Sita, gốc Đức, giáo sư tại Viện Công nghệ Technion của Israel cũng đã sa lưới của Shin Bet sau khi cơ quan này phát hiện ra rằng anh ta là điệp viên của Tiệp Khắc.

Một thành công lớn khác của Shin Bet là chiến dịch Yated, chỉ mới được “bạch hóa” vào năm 2011. Đầu những năm 1950, Ai Cập đã cài cắm điệp viên Rif’at al-Gamal vào Israel với mục đích do thám các hoạt động quân sự.  Dưới cái tên giả Jacques Bitton, anh này đã lập ra một công ty du lịch làm vỏ bọc để có thể ra nước ngoài thường xuyên gặp gỡ chỉ huy của mình. 

Sau khi một đồng nghiệp cùng công ty của Bitton thấy nghi ngờ và trình báo, Shin Bet đã gây áp lực và sau đó thuyết phục thành công Bitton làm điệp viên “hai mang” cho mình. Về phía Ai Cập, họ vẫn tiếp tục tin rằng Rif’at al-Gamal là một trong những điệp viên giỏi nhất của mình. 

Vào đêm trước của cuộc chiến năm 1967, Gamal/Bitton đã thành công trong việc thuyết phục người Ai Cập tin rằng cuộc tấn công của Israel trước tiên là tấn công trên bộ. Kết quả là trong vòng 3 giờ toàn bộ lực lượng không quân Ai Cập, đang án binh bất động tại các sân bay, bị xóa sổ hoàn toàn sau những cuộc oanh tạc. 

Không quân Israel kiểm soát hoàn toàn bầu trời và gây tổn thất nặng nề cho các lực lượng trên bộ của Ai Cập. Đây có thể xem là một trong những vụ “đầu độc thông tin” thành công nhất trong lịch sử tình báo thế giới.

Shin Bet cũng từng thành công trong việc cung cấp tin giả cho cơ quan tình báo Liên Xô thông qua Victor Grayevsky, nhà báo Ba Lan, người đã thu thập được bài phát biểu bí mật của Khrushchev vào năm 1956. 

Sau khi Grayevsky trở về định cư ở Israel, các điệp viên Liên Xô, vì không hề biết về vai trò của Grayevsky trong vụ Khrushchev, đã nhanh chóng tiếp cận và tuyển mộ anh này. Grayevsky ngay lập tức đã thông báo đầy đủ tình hình cho Shin Bet. Suốt 14 năm, Victor Grayevsky đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin đã được các chuyên gia phản gián của Shin Bet “nhào nặn” sẵn.

Trong suốt 14 năm, điệp viên Israel Victor Grayevsky của Shin Bet đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin giả.
Trong suốt 14 năm, điệp viên Israel Victor Grayevsky của Shin Bet đều đặn cung cấp cho KGB những thông tin giả.

Một bước ngoặt đã đến với Shin Bet vào năm 1967 sau khi “Cuộc Chiến tranh 6 ngày” kết thúc. Shin Bet phải mở rộng hoạt động sang Bờ Tây, Cao nguyên Golan và dải Gaza, phụ trách việc trấn áp khủng bố trong các vùng lãnh thổ mới chiếm đóng, một nhiệm vụ chưa hề được chuẩn bị trước. Để đối phó với tình hình, Shin Bet đã gấp rút tuyển mộ các điệp viên nói thành thạo tiếng Arập. 

Dưới sự lãnh đạo của Avraham Ahituv (1974-1981) Shin Bet đã nhanh chóng thích nghi với vai trò mới, tuy nhiên vai trò của nó cũng thay đổi một cách căn bản: từ một cơ quan chuyên về hoạt động phản gián biến thành một cơ quan an ninh của những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Trở nên kiêu ngạo và kém chuyên nghiệp trong hoạt động phản gián, đó là những gì người ta dễ nhận thấy ở Shin Bet bắt đầu từ thời điểm này trở đi.

Những thách thức mới đối với Shin Bet

Luôn đóng vai trò trụ cột bảo đảm an ninh cho Israel, hiện nay  Shin Bet đang phải đối diện với 4 thách thức lớn nhất: hợp tác hiệu quả với chính quyền Palestine, tăng cường giám sát các phe nhóm cực đoan, bảo vệ cơ sở hạ tầng, tăng cường các hoạt động phản gián.

Kể từ năm 2005, Chính phủ Israel đã giao cho Shin Bet nhiệm vụ tìm kiếm các khả năng đối thoại với chính quyền Palestin, triển khai các cuộc đàm phán thay vì chỉ tập trung vào trấn áp các hoạt động khủng bố. 

Đó là một cuộc cách mạng thật sự mà Shin Bet đã hào hứng tiến hành bởi nhiều đời giám đốc của cơ quan này đều đã lên tiếng phê phán việc chính phủ thiếu một định hướng chiến lược liên quan đến vấn đề Palestin. Để hoàn thành sứ mệnh mới này, Shin Bet phải kêu gọi sự giúp đỡ của giới đại học để tận dụng được chuyên môn của họ và có được những giải pháp thích hợp.

Fauda là một bộ phim truyền hình nhiều tập của Israel xây dựng từ những câu chuyện có thật về hoạt động của Shin Bet .
Fauda là một bộ phim truyền hình nhiều tập của Israel xây dựng từ những câu chuyện có thật về hoạt động của Shin Bet .

Những năm gần đây Shin Bet cũng hướng đến một lĩnh vực trọng tâm mới: giám sát những khuynh hướng cực đoan khác nhau trong nước, từ trào lưu “Do Thái cực đoan” đến các cộng đồng Arập ở Israel. Các nhóm Do Thái cực hữu thường xuyên tổ chức tấn công người Palestin, ví dụ vào năm 2012, các thiếu niên chịu ảnh hưởng tư tưởng cực hữu đã ném bom xăng vào một xe taxi của người Palestin ở khu định cư Bat Ayin (Bờ Tây) giết chết 6 người Palestin. 

Ở phía khác, những người Israel gốc Arập lại luôn là nguồn tuyển mộ của các nhóm khủng bố như Hezbollah nhằm phục vụ cho các mục đích như thu thập thông tin, đánh bom tự sát hay hỗ trợ hậu cần tại chỗ. 

Năm 2012, Shin Bet đã bắt giữ Milad Mohammad Khatib, một công dân Israel gốc Arập, anh này đã được một quan chức Hezbollaz có trụ sở tại Đan Mạch tuyển mộ để thu thập thông tin về các cơ sở nhạy cảm, về nhân thân của các chính trị gia và các nhân vật của công chúng ở Israel cũng như các thông tin chuyên sâu về các lực lượng an ninh.

Là đơn vị an ninh luôn ở trên tuyến đầu ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố và bảo vệ an toàn cho các cơ sở nhạy cảm, Shin Bet đã xây dựng một căn cứ đặc biệt để đào tạo các nhân viên cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh hàng không cũng như cho các đại sứ quán và lãnh sự của Israel ở khắp nơi trên thế giới. 

Trong căn cứ này có một bản sao của những máy bay thương mại và mô hình các tòa nhà đại sứ quán để diễn tập xử lý các tình huống bị không tặc hay biệt kích xâm nhập, các buổi diễn tập đều có đi kèm bắn đạn thật.

Nhiệm vụ cuối cùng mà Shin Bet phải tăng cường, đó là các hoạt động phản gián. Nhiệm vụ này có phần bị lơ là trong vài thập kỷ qua. Trên thực tế cuộc chiến bí mật giữa Israel và Iran đang nóng lên từng ngày. Tel Aviv tìm mọi cách làm chậm chương trình phát triển hạt nhân của Iran còn Tehran thì đáng trả bằng việc ra sức hỗ trợ các phong trào vũ trang chống lại nhà nước Hebrew.

Dương Thắng

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.