SCO mở rộng sang châu Âu

Việc Belarus gia nhập SCO cho thấy nhóm khu vực thuần túy - ban đầu gồm Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan - đang dần mở rộng phạm vi địa lý và chính trị của mình. Sau Ấn Độ và Pakistan vào năm 2017 và Iran năm 2023, Belarus là quốc gia châu Âu đặc quyền tham gia.

Từ một diễn đàn thuần túy ở Trung Á tập trung vào hợp tác an ninh khu vực, SCO trở thành một tổ chức gồm 10 thành viên ngày càng đa dạng với tham vọng mở rộng toàn cầu.

Gia tăng ảnh hưởng

Trọng tâm đang thay đổi của SCO rõ ràng là phù hợp với lợi ích ngày càng tăng của Trung Quốc và Nga trong tổ chức. Với tư cách là thành viên sáng lập, 2 nước này là nguồn lực tạo ra một nền tảng để tăng cường hợp tác kinh tế và an ninh khu vực và giờ đây tiếp tục vai trò đó để tăng sức ảnh hưởng quốc tế của SCO. Các thành viên của nhóm chiếm khoảng 25% sản lượng kinh tế thế giới và một nửa dân số thế giới, khiến cho nhóm này không ngừng gia tăng về uy tín và tiềm lực nội sinh.

1.jpg -0
SCO đang ngày càng mở rộng phạm vi ảnh hưởng toàn cầu.

Kể từ những năm 2010, Trung Quốc đã củng cố vị thế cường quốc trong hệ thống quốc tế, mang lại cho SCO một giá trị mang tính biểu tượng vượt xa hiệu quả thực tế của tổ chức. Bắc Kinh sử dụng diễn đàn này để thể hiện khả năng đưa ra các lựa chọn thay thế cho các thể chế hiện có do Mỹ lãnh đạo, khiến việc mở rộng của tổ chức để bao gồm nhiều quốc gia hơn ngoài Trung Á mang lại lợi ích - ngay cả khi điều này có ý nghĩa làm giảm đi tính ảnh hưởng của tổ chức này trong khu vực.

So với việc Ấn Độ và Pakistan gia nhập, việc mời Iran tham gia tổ chức an ninh khu vực này vào tháng 7/2023 có ý nghĩa hợp lý hơn về mặt hiệu quả của tổ chức. Với việc Tehran cũng lo ngại như các thành viên SCO khác về nạn buôn bán ma túy và bất ổn chính trị ở Afghanistan, Iran là một “lựa chọn trời sinh” để giúp ngăn chặn những tệ nạn từ nước láng giềng này lan ra khu vực. Nước này có nhiều kinh nghiệm chống tệ nạn, điều mà giờ đây họ có thể chia sẻ thông qua Cơ chế chống khủng bố khu vực của SCO. Trên hết, tư cách thành viên của Iran có thể giúp thúc đẩy các liên kết thương mại của SCO, đặc biệt thông qua cảng Chabahar do Ấn Độ điều hành trên vịnh Oman.

Việc Belarus gia nhập SCO tại hội nghị thượng đỉnh của tổ chức này ở Astana (Kazakhstan) vào đầu tháng 7 vừa qua đánh dấu sự chuyển đổi của SCO từ một nhóm nước gồm các quốc gia Trung Á có ý định cải thiện tình hình an ninh khu vực thành một khối địa chính trị ở trung tâm của cuộc đối đầu toàn cầu gay gắt hiện nay. Là quốc gia hoàn toàn thuộc châu Âu đầu tiên tham gia, Belarus mở rộng phạm vi hoạt động của SCO ra ngoài Trung Á, Nam Á và Tây Á; thêm một đồng minh quan trọng của Nga và một “đối tác chiến lược” của Trung Quốc; cho phép củng cố chiến lược của SCO là tạo đối trọng với các tổ chức và liên minh phương Tây.

Belarus là một trong 2 quốc gia đầu tiên đạt được tư cách đối tác đối thoại vào năm 2009 và được cấp tư cách quan sát viên của SCO vào năm 2015. Nước này là thành viên của Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể (CSTO) và Cộng đồng Các quốc gia độc lập (CIS). Lợi ích của Minsk trong SCO có thể vượt xa các tham vọng địa chiến lược. Đối với Belarus, thương mại với các nước SCO là một giải pháp thay thế đáng hoan nghênh cho các mối quan hệ kinh tế với châu Âu, trong khi liên minh châu Âu (EU) đang áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Belarus vì ủng hộ Nga trong cuộc chiến với Ukraine.

Cơ hội cho EU

Hiện SCO dường như đang trên đường trở thành một tổ chức quốc tế - chứ không phải khu vực - bao gồm nhiều quốc gia hơn so với trọng tâm khu vực dự kiến ban đầu. Các đối tác đối thoại của tổ chức hiện bao gồm Bahrain, Campuchia, Ai Cập, Kuwait, Maldives, Nepal và Qatar - không hẳn là các nước Trung Á có những thách thức an ninh hay kinh tế tương tự. Nếu việc mở rộng được tiếp tục, tổ chức này có thể chuyển từ hợp tác an ninh khu vực hữu hình sang giải quyết các vấn đề kinh tế và chính trị toàn cầu trừu tượng hơn.

Giai đoạn chuyển tiếp hiện tại của SCO mang đến cơ hội cho EU trong tăng cường sự can dự với Trung Á. Các mối quan hệ ngoại giao và kinh tế đã phát triển trong những năm gần đây - EU chiếm 42% tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài lũy kế trong khu vực - và châu Âu nên sử dụng vị thế này để đưa ra những quan hệ đối tác đáng tin cậy và hấp dẫn hơn so với những mối quan hệ được cung cấp thông qua SCO.

Ví dụ như Kazakhstan đối tác Trung Á chính của EU, muốn đa dạng hóa các tuyến xuất khẩu dầu của mình, điều này rõ ràng được EU quan tâm. Astana và Brussels đã ký một biên bản ghi nhớ về quan hệ đối tác nguyên liệu thô, pin và hydro tái tạo, phù hợp với chiến lược của Brussels nhằm đa dạng hóa nguồn cung cấp nguyên liệu thô quan trọng như lithium. Các lĩnh vực khác cần hợp tác chặt chẽ với các nước trong khu vực bao gồm nước, năng lượng và ứng phó với biến đổi khí hậu. Học giả người Kazakhstan Zhanibek Arynov lưu ý, EU có thể thành lập một trường đại học châu  ở Trung Á để kết nối với giới trẻ trong khu vực.

Hay, chẳng hạn như nếu nghĩ đến việc thiếu sáng kiến rõ ràng về quản lý nguồn nước trong khuôn khổ SCO, thì rõ ràng EU có thể thể hiện mình là một đối tác đáng tin cậy hơn đối với Trung Á và đưa ra nhiều mối quan hệ đối tác hấp dẫn hơn là thông qua SCO. Tất nhiên, tất cả những điều này sẽ được thực hiện ở quy mô nhỏ hơn nhiều, vì SCO là một tổ chức khu vực chính thức và sự tham gia của EU với các nước Trung Á khác nhau vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, xét đến lợi ích của các nước trong mối quan hệ đa dạng, EU có thể dễ dàng thực hiện một số bước đi đúng hướng, bắt đầu từ những bước nhỏ.

Khi SCO mở rộng lần 3, tổ chức này phải đối mặt với thách thức duy trì tính hiệu quả trong khu vực, đồng thời tăng cường ảnh hưởng quốc tế. Điều này mang lại cơ hội chiến lược để EU tham gia sâu hơn với Trung Á và cung cấp một giải pháp thay thế cho khuôn khổ do Trung Quốc - Nga lèo lái trong SCO mà ngày càng được coi là một giải pháp thay thế cho các tổ chức phương Tây.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.