Samuel và sự ra đời của khẩu Colt 45

Samuel Colt là "thợ súng" theo đúng nghĩa vì ông đã tạo ra những loại vũ khí để đời nhưng lại không qua trường lớp bài bản. Sản phẩm lừng danh mang tên ông, súng lục Colt 45, bằng sáng chế 9.430X vẫn trụ vững và nổi tiếng đến tận ngày nay.

Vài nét trích ngang về Samuel Colt

Samuel Colt (1814 - 1862) sinh tại Hartford, Connecticut, con trai của doanh nhân Christopher Colt (1780-1850) và bà Sarah. Ông ngoại của Colt là thiếu tá John Caldwell, sĩ quan trong Quân đội Lục địa. Mẹ Colt mất vì bệnh lao khi Colt mới sáu tuổi, cha ông kết hôn với Olivia Sargeant hai năm sau đó. Colt có 3 chị gái và 3 người anh trai. Bố ông cũng là nhà phát minh, nhà công nghiệp và doanh nhân, chủ của công ty sản xuất súng Patent’s Arms, nơi từng biến hàng loạt súng lục ổ quay trở  thành sản phẩm thương mại. 

Năm 1829, lúc mới 15 tuổi, ông làm việc tại nhà máy chế biến hàng dệt may của cha tại Ware, Massachusetts. Năm 1830, ông được cha gửi tới trường tư thục Amherst ở Massachusetts. Mặc dù học giỏi, nhưng  ông lại thường bị kỷ luật vì thực hiện các cuộc trình diễn thiết bị nổ của mình mà không được chấp thuận. Ví dụ, màn trình diễn của ông lễ kỷ niệm Ngày Độc Lập (4 tháng 7 năm 1830) tại trường đã gây cháy nổ trong khuôn viên của Amherst, khiến Colt  bị đuổi học, sau đó cha ông lại gửi ông đi học nghề thủy thủ.

Samuel và sự ra đời của khẩu Colt 45 -0
Samuel Colt - nhà phát minh súng tự thân lừng danh nước Mỹ.

Mùa thu năm 1830, Colt lúc đó 16 tuổi đã trở thành thủy thủ học việc trên tàu buồm Corvo. Tại đây, Colt đã mày mò nghiên cứu cách thức hoạt động của bánh lái và tời tàu, hình dung ra cách sử dụng một xi lanh quay tương tự để nạp từng viên đạn trước nòng súng. Dựa trên ý tưởng này, Colt bắt đầu khắc những mô hình bằng gỗ khẩu súng trong mơ của mình, "bất kể bánh xe quay theo hướng nào, mỗi nan hoa luôn thẳng hàng với một bộ ly hợp để giữ  cho súng ổ quay hoạt động", Colt nhớ lại.

Súng Cold “đi ra” từ bách khoa toàn thư

Năm 11 tuổi, khi làm thuê cho một nông dân ở Glastonbury, Colt được làm quen với cuốn “Compendium of Knowledge” (CoK- Bách khoa toàn thư  hay Tuyển tập kiến thức), bộ bách khoa toàn thư khoa học phổ thông những năm đầu thế kỷ 19 viết về Robert Fulton và thuốc súng. Sách đã dẫn Colt sang một thế giới hoàn toàn mới mẻ, giúp ông đạt được những ước mơ , tạo ra những "khẩu súng bất khả thi".

Năm 1829, ở tuổi 15, Colt bắt đầu làm việc tại nhà máy dệt của cha mình tại Ware, Massachusetts , nơi ông được tiếp cận với các công cụ, vật liệu và chuyên môn của công nhân  nhà máy. Sử dụng những gì học được từ CoK , Colt đã chế tạo một pin galvanic tự chế và quảng cáo rằng vào sự kiện Ngày Độc lập  năm đó,  cho nổ một chiếc bè trên Ao Ware bằng thuốc nổ dưới nước rất ấn tượng. 

Được gửi đến trường nội trú, ông đã làm các bạn cùng lớp thích thú bằng pháo hoa. Trong một chuyến đi đến Calcutta trên tàu Brig Corvo, Colt đã nảy sinh ý tưởng về một loại súng lục ổ quay, lấy cảm hứng từ tời của tàu, có cơ chế bánh cóc và chốt mà sau này ông nói, tời của tàu đã cho ông ý tưởng về thiết kế súng lục ổ quay của mình. Trên Brig Corvo, Colt đã làm một mô hình bằng gỗ một khẩu súng lục ổ quay tiêu chuẩn từ gỗ vụn. Nó khác với các khẩu súng lục ổ quay tiêu chuẩn khác vào thời điểm đó ở chỗ nó cho phép người bắn xoay xi lanh bằng cách lên đạn búa, với một chốt gắn vào làm xoay xi lanh, sau đó được khóa chặt để thẳng hàng với một trong các nòng súng bằng một bu lông, một cải tiến lớn so với các thiết kế trước đó, đòi hỏi phải xoay nòng súng bằng tay và hy vọng có được chỉ mục và căn chỉnh thích hợp.

Samuel và sự ra đời của khẩu Colt 45 -0
Colt Paterson - súng lục ổ quay Mỹ đầu tiên của PAMC được cấp bằng sáng chế năm 1836.

Khi trở về Massachusetts vào năm 1832, Colt đã cho cha mình xem những khẩu súng mô hình được ông chạm khắc, cha ông đã đồng ý tài trợ cho việc sản xuất hai khẩu súng lục và một khẩu súng trường dựa trên thiết kế của ông. Trong khi khẩu súng trường nguyên mẫu hoạt động tốt, một khẩu súng lục lại phát nổ nên cha ông  đã rút lại khoản hỗ trợ. Để kiếm tiền, Colt bắt đầu đi trình diễn nghệ thuật phát minh, liên quan đến y học mới nhất thời bấy giờ, đặc biệt là việc ông sử dụng khí nitrous oxide, ngày nay gọi là khí cười. Chính qua những màn trình diễn kỳ quặc và kịch tính này mà Colt đã phát triển kỹ năng của mình như một người chào hàng tài năng theo phong cách Madison Avenue.

Khi  trở về Hoa Kỳ vào năm 1832, ông tiếp tục làm việc cho cha, người đã tài trợ cho việc sản xuất hai khẩu súng như đề cập.  Hai dự án kinh doanh đầu tiên của Colt là sản xuất súng tại New Jersey và chế tạo mìn dưới nước. Công việc kinh doanh của ông phát triển nhanh chóng sau năm 1847, khi Biệt đội Texas đặt hàng 1.000 khẩu súng lục ổ quay trong khuôn khổ cuộc chiến Mỹ-Mexico . Trong nội chiến Hoa Kỳ, nhà máy của ông ở Hartford đã cung cấp súng cho cả miền Bắc và miền Nam . Súng của ông được sử dụng rộng rãi trong quá trình định cư ở biên giới phía Tây. Khi Colt qua đời vào năm 1862, ông là một trong những người giàu nhất Hoa Kỳ.

 Với sự giúp đỡ của bậc thầy chế tạo súng John Pearson, Colt tiếp tục tinh chỉnh và cải tiến khẩu súng lục ổ quay. Sau khi nhận được bằng sáng chế Anh vào năm 1835, Văn phòng Sáng chế Mỹ đã cấp cho Colt bằng sáng chế Mỹ số 9430X cho "Súng lục ổ quay" vào ngày 25 tháng 2 năm 1836. Cùng với một nhóm các nhà đầu tư có ảnh hưởng, bao gồm giám đốc Văn phòng Sáng chế Hoa Kỳ Henry Ellsworth, Colt đã thành lập Công ty sản xuất vũ khí sáng chế (PAMC) tại New Jersey để sản xuất khẩu súng lục ổ quay.

Phương pháp sản xuất của Colt là tiên phong trong Cách mạng công nghiệp . Việc ông sử dụng các bộ phận có thể thay thế đã giúp ông trở thành một trong những người đầu tiên áp dụng hiệu quả quy trình sản xuất dây chuyền lắp ráp . Chưa hết, việc Colt sử dụng nghệ thuật, hợp tác với người nổi tiếng và quà tặng doanh nghiệp để quảng bá sản phẩm một cách sáng tạo đã đưa ông trở thành người tiên phong trong lĩnh vực quảng cáo, sắp đặt sản phẩm và tiếp thị đại chúng.

Mặc dù PAMC của Colt đã sản xuất hơn 1.000 khẩu súng vào cuối năm 1837, nhưng chỉ có rất ít khẩu được bán ra.  Người ta ước tính rằng trong 25 năm đầu sản xuất, công ty của Colt đã sản xuất hơn 400.000 khẩu súng lục ổ quay. Trước khi qua đời, mỗi nòng súng Colt đều được đóng dấu: "Địa chỉ: Đại tá Samuel Colt, New York, Hoa Kỳ, Châu Mỹ", hoặc một biến thể sử dụng địa chỉ London. Colt đã làm như vậy vì New York và London là những thành phố quốc tế lớn và ông vẫn giữ một văn phòng tại New York, số 155 Broadway, nơi ông đặt trụ sở cho các nhân viên bán hàng của mình.

Samuel và sự ra đời của khẩu Colt 45 -0
Các bản sao hiện đại của súng Colt Paterson (trên) và Colt Walker (giữa) .

Những phát minh khác

Như đề cập, nhiều phát minh khác của Colt ít được hậu thế nhắc đến, như việc ông học về oxit nitơ từ một nhà hóa học tại nhà máy dệt của cha mình, và mang theo một phòng thí nghiệm di động trong chuyến lưu diễn và kiếm sống bằng cách biểu diễn khí cười trên khắp nước Mỹ và Canada. Colt tự gọi mình là "tiến sĩ Colt lừng danh New York, London và Calcutta". Colt coi hoạt động này là “lấy ngắn nuôi dài” trang trải chi phí để phát triển súng ngắn mà ông ấp ủ.

Năm 1842, ông giành được hợp đồng của chính phủ để hoàn thiện một loại mìn nổ dưới nước nhằm bảo vệ các bến cảng của Mỹ trước cuộc xâm lược đáng sợ của Anh. Để kích nổ mìn từ xa, Colt đã hợp tác với nhà phát minh điện báo Samuel F.B. Morse phát minh ra một loại cáp phủ nhựa đường chống thấm nước, dùng để truyền điện tích đến mìn. Morse sau đó đã sử dụng cáp chống thấm nước của Colt để chạy đường dây điện báo dưới hồ, sông, và cuối cùng là Đại Tây Dương.

 Vào ngày 4 tháng 7 năm 1842, Morse đã trình diễn loại mìn dưới nước của mình bằng cách phá hủy ngoạn mục một chiếc sà lan lớn đang di chuyển. Mặc dù Hải quân Mỹ và Tổng thống John Tyler rất ấn tượng, John Quincy Adams, khi đó là Dân biểu Mỹ của bang Massachusetts, đã ngăn cản Quốc hội tài trợ cho dự án. Adams cho rằng chúng không phải là "cuộc chiến công bằng và trung thực" và gọi mìn của Colt là "một cỗ máy phản Kitô giáo".

Sau khi dự án mỏ bị giãn tiến độ, Colt bắt đầu hoàn thiện một trong những phát minh trước đó, hộp đạn giấy thiếc. Vào những năm 1840, hầu hết đạn súng trường và súng lục đều bao gồm một liều thuốc súng và một viên đạn chì được bọc trong phong bì giấy. Mặc dù hộp đạn giấy dễ dàng và nhanh chóng nạp vào súng hơn, nhưng thuốc súng sẽ không bắt lửa nếu giấy bị ướt. Sau khi thử nghiệm các vật liệu khác, Colt quyết định sử dụng một loại giấy thiếc rất mỏng nhưng chống thấm nước. Năm 1843, sau hai năm thử nghiệm, Quân đội Mỹ đã đồng ý mua 200.000 hộp đạn súng hỏa mai giấy thiếc của Colt. Hộp đạn giấy thiếc của Colt là tiền thân của hộp đạn bằng đồng thau hiện đại được giới thiệu vào khoảng năm 1845.

Samuel và sự ra đời của khẩu Colt 45 -0
Đài tưởng niệm Samuel Colt tại Nghĩa trang Cedar Hill.

Những năm cuối đời

Sự nghiệp của Colt với tư cách là một nhà phát minh và nhà kinh doanh đã ngăn cản ông kết hôn cho đến khi đạt được danh tiếng và tài sản. Vào tháng 6 năm 1856, ở tuổi 42, ông kết hôn với Elizabeth Hart Jarvis trong một buổi lễ xa hoa trên một chiếc tàu hơi nước nhìn ra nhà máy vũ khí của ông ở Hartford, Connecticut. Mặc dù họ chỉ sống bên nhau sáu năm trước khi Colt qua đời, cặp đôi đã có năm người con, và chỉ một trong số này, Caldwell Hart Colt, sống sót qua tuổi thơ ấu.

 Samuel Colt đã tích lũy được một gia tài, nhưng ông hầu như không có thời gian để tận hưởng sự giàu có của mình. Ông qua đời ở tuổi 47 vì bệnh viêm khớp dạng thấp mãn tính tại biệt thự Armsmear của mình vào ngày 10 tháng 1 năm 1862. Ông được chôn cất cùng vợ Elizabeth tại Nghĩa trang Cedar Hill ở Hartford, Connecticut. Giá trị tài sản ròng của Colt vào thời điểm ông qua đời ước tính khoảng 15 triệu USD (tương đương 382 triệu USD hiện nay).

 Samuel Colt được chôn cất tại khu đất tư nhân Armsmear và được cải táng tại Nghĩa trang Cedar Hill vào năm 1894. Năm 1867, góa phụ Elizabeth của Colt đã cho xây dựng một nhà thờ Episcopal do Edward Tuckerman Potter thiết kế để tưởng nhớ ông và ba người con đã mất. Kiến trúc của nhà thờ bao gồm súng và dụng cụ rèn súng được điêu khắc bằng đá cẩm thạch để tưởng nhớ cuộc đời của Colt với tư cách là một nhà chế tạo vũ khí. Năm 1896, một nhà thờ giáo xứ được xây dựng trên địa điểm này để tưởng nhớ con trai họ, Caldwell, người đã mất năm 1894. Năm 1975, nhà thờ Good Shepherd và Nhà xứ được ghi danh trong Danh sách Di tích lịch sử quốc gia. Năm 2006, Samuel Colt được tôn vinh tại  Đại sảnh Danh vọng phát minh quốc gia .

Khắc Nam

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.