Rắc rối tiếp tục bủa vây Tòa án Hình sự quốc tế

Trưởng Công tố Tòa án Hình sự quốc tế (ICC), ông Karim Khan hôm 16/5 đã phải tạm rời nhiệm sở để phục vụ cuộc điều tra liên quan đến cáo buộc quấy rối tình dục. Đây là một rắc rối nữa ập đến với ICC sau việc Chính phủ Mỹ hồi tháng 2 ban hành sắc lệnh trừng phạt các thành viên của cơ quan này.

Trưởng Công tố dính cáo buộc quấy rối tình dục

Trưởng Công tố của ICC, ông Karim Khan, đã tạm thời tự đình chỉ nhiệm vụ để phục vụ cuộc điều tra của Liên hợp quốc về cáo buộc ông cưỡng ép tình dục một nữ nhân viên. Quyết định kể trên được văn phòng của ông Khan cho biết trong một thông cáo báo chí phát đi vào ngày 16/5.

Theo tờ Wall Street Journal, những cáo buộc nội bộ nhằm vào ông Karim Khan đã xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 5 năm ngoái. Một nữ luật sư 30 tuổi người Malaysia từng là trợ lý thân cận của ông Khan tố cáo nhà lãnh đạo 55 tuổi này cưỡng ép cô quan hệ tình dục nhiều lần tại các địa điểm như CHDC Congo, Chad, New York, Paris và The Hague.

Rắc rối tiếp tục bủa vây Tòa án Hình sự quốc tế -0
Ông Karim Khan tuyên thệ nhậm chức Trưởng Công tố của ICC năm 2021.

Nữ luật sư kể trên cũng cho biết ông Khan đã gây áp lực buộc cô rút lại các cáo buộc khi nói rằng những lời buộc tội này sẽ gây nguy hiểm cho cuộc điều tra của ICC về hậu quả chiến tranh của Israel tại Gaza. Hai nhân viên ICC tiếp nhận cáo buộc sau đó đã đối chất với ông Khan vào ngày 2/5/2024 và báo cáo sự việc lên bộ phận nhân sự của tòa án. Tuy nhiên, do nạn nhân không nộp đơn khiếu nại chính thức, cuộc điều tra nội bộ đã không được tiến hành đầy đủ.

Sự việc chìm trong im lặng cho đến tháng 10/2024 thì bị rò rỉ ra công chúng khi tờ báo Anh, Daily Mail đưa tin về những cáo buộc của nữ luật sư người Malaysia. Sau đó, một tờ báo Anh khác là The Guardian cho biết thêm, Karim Khan và một quan chức khác thân cận với ông đã nhiều lần thúc giục nữ luật sư này rút lại những cáo buộc của mình.

Ông Khan phủ nhận mọi thông tin mà hai tờ báo Anh kể trên nêu ra. Trưởng Công tố của ICC tuyên bố trên các phương tiện truyền thông xã hội rằng ông đã yêu cầu và sẽ “hợp tác đầy đủ” với một cuộc điều tra để chứng minh sự trong sạch của mình. Đến tháng 11 năm ngoái, ICC thông báo rằng họ đã đề nghị Văn phòng Dịch vụ giám sát nội bộ của Liên hợp quốc (OIOS) tiến hành cuộc điều tra về các cáo buộc này nhằm “đảm bảo một quá trình hoàn toàn độc lập, vô tư và công bằng”. 

Hiện tại, OIOS vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng. Nhưng trong tuần qua, những lời kêu gọi ông Khan từ chức đã xuất hiện dày đặc hơn khi một bài báo trên tờ Wall Street Journal đưa ra những chi tiết mới về vụ việc này. Tờ báo Mỹ đưa tin nữ trợ lý của ông Khan đã làm chứng với các nhà điều tra của Liên hợp quốc và xác nhận rằng vị Trưởng Công tố đã cưỡng bức tình dục với cô nhiều lần cũng như đã gây áp lực như thế nào để buộc cô phải im lặng. Bên cạnh đó, hãng tin Reuters hồi tháng 4 cũng cho hay, ông Khan bị tố đã trả đũa ít nhất 4 nhân viên ICC, với những hình thức như giáng chức hoặc điều chuyển công tác, vì đã tố cáo hoặc chỉ trích cách xử lý vụ lùm xùm của ông.

Rắc rối tiếp tục bủa vây Tòa án Hình sự quốc tế -0
Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu đã bị ICC phát lệnh bắt giữ hồi tháng 11 năm ngoái với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh.

Ông Khan, thông qua luật sư của mình, một lần nữa phủ nhận mọi hành vi sai trái, đồng thời tố ngược lại rằng ông là nạn nhân của một chiến dịch bôi nhọ liên quan đến các cuộc điều tra mà ICC đang tiến hành với các nhà lãnh đạo Israel. Vị Trưởng Công tố người Anh hồi tháng 11 năm ngoái từng phát lệnh bắt giữ đối với Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu cùng một số lãnh đạo cấp cao khác của Israel vì những hậu quả mà quân đội Israel gây ra đối với người Palestine ở Gaza.

Tuy nhiên, trước áp lực của các tổ chức nhân quyền, ông Khan cuối cùng đã phải tạm thời từ nhiệm như một động thái cần thiết để đảm bảo tính khách quan của cuộc điều tra nhằm vào ông. Trong một tuyên bố bằng văn bản, Công ty luật Carter-Ruck đại diện quyền lợi cho ông Khan khẳng định vị Trưởng Công tố này tạm rời nhiệm sở nhưng không có ý định từ chức. “Khách hàng của chúng tôi vẫn là công tố viên, chưa từ chức và không có ý định làm như vậy”, văn bản của Carter-Ruck cho biết.

ICC quay cuồng trong cơn bão

Việc Trưởng Công tố Karim Khan tạm rời nhiệm sở để phục vụ cuộc điều tra là động thái chưa từng có tiền lệ và hiện ICC cũng không có quy trình rõ ràng nào để thay thế ông Khan. Tình hình này tạo thêm sự bất ổn cho ICC, cơ quan vốn đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng do lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến việc tòa án này ban hành lệnh bắt giữ các quan chức Israel. 

Hồi tháng 2 năm nay, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp cấm ông Karim Khan và những cá nhân không phải người Mỹ khác trong số 900 nhân viên của ICC nhập cảnh vào Mỹ do các phán quyết của tòa án này nhằm vào Israel, một đồng minh của Washington. Sắc lệnh cũng đe dọa trừng phạt bất kỳ cá nhân, tổ chức hoặc công ty nào bằng tiền phạt và án tù nếu họ cung cấp cho ông Karim Khan “hỗ trợ tài chính, vật chất hoặc công nghệ”.

Rắc rối tiếp tục bủa vây Tòa án Hình sự quốc tế -0
Trụ sở của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ở The Hague, hay còn gọi là La Haye, Hà Lan.

Sau lệnh cấm kể trên, một số tổ chức phi chính phủ đã ngừng làm việc với ICC và ông Karim Khan thậm chí mất quyền truy cập vào email của mình trong khi tài khoản ngân hàng của ông bị đóng băng. Trong khi đó, ICC cũng đối mặt với tình trạng thiếu hợp tác từ các nước thường xuyên ủng hộ họ trước đây. Tòa án này vốn không có bộ máy thực thi pháp luật riêng và phụ thuộc vào các quốc gia thành viên nhưng trong năm qua, 3 quốc gia - bao gồm 2 quốc gia trong Liên minh châu Âu (EU) - đã từ chối thực hiện lệnh do ICC ban hành.

Tòa án Hình sự quốc tế được thành lập năm 2002 sau khi “Quy chế Rome” - hiệp ước nêu rõ các quy tắc về cách thức hoạt động của tòa án này được thông qua năm 1998. Tính đến tháng 4 năm 2025, có 137 quốc gia đã ký Quy chế Rome - thể hiện ý định tham gia - trong khi 125 quốc gia trong số đó đã chính thức phê chuẩn, trở thành thành viên chính thức của ICC.

Các quốc gia thành viên của ICC được yêu cầu hợp tác đầy đủ với tòa án trong quá trình điều tra và truy tố, bao gồm cả việc bắt giữ nghi phạm, cung cấp bằng chứng và lời khai của nhân chứng, bảo vệ nạn nhân và nhân chứng. Nhưng trên thực tế, các nước thành viên không phải lúc nào cũng tuân thủ điều này. Chẳng hạn như năm 2017, Nam Phi, một thành viên của ICC, đã không bắt giữ nhà lãnh đạo Sudan khi đó là Omar al-Bashir khi ông đến thăm nước này dù có lệnh truy nã từ Tòa án Hình sự quốc tế.

Mỹ và Israel nằm trong số những quốc gia không ký Quy chế Rome, do đó đều không phải thành viên của tòa án này. Năm 2020, chính quyền Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump cũng đã trừng phạt người tiền nhiệm của ông Khan, bà Fatou Bensouda, và một trong những phó tướng của bà vì họ mở cuộc điều tra nhằm vào những hoạt động của quân đội Mỹ ở Afghanistan.

Rắc rối tiếp tục bủa vây Tòa án Hình sự quốc tế -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành sắc lệnh trừng phạt ICC vì cơ quan này đe dọa an ninh của Mỹ và các đồng minh, bao gồm cả Israel.

Bây giờ, lệnh trừng phạt hồi tháng 2 của Mỹ cùng với rắc rối liên quan đến Trưởng Công tố Karim Khan sẽ càng khiến khó khăn nhân lên với ICC. Đặc biệt, vụ việc của ông Khan đang làm dấy lên nghi ngờ về tính liêm chính và đạo đức của lãnh đạo tòa án này, có thể khiến suy yếu niềm tin của công chúng và các quốc gia thành viên vào khả năng của ICC trong việc thực thi công lý một cách công bằng và khách quan.

Vụ lùm xùm của ông Khan cũng cung cấp một cái cớ để các bên phản đối ICC, bao gồm Mỹ và Israel, công kích tổ chức này. Trong bối cảnh đang vật lộn nhằm đảm bảo hoạt động tài chính và vận hành sau sắc lệnh trừng phạt từ Washington, những gì xảy ra với vị Trưởng Công tố chẳng khác nào góp thêm gió cho một trận bão lớn đang “quét qua” ICC.

Điều gì sẽ xảy ra nếu ông Khan sai phạm?

Ông Karim Khan, 55 tuổi, là Trưởng Công tố viên của ICC kể từ năm 2021. Trước đó, vị luật sư người Anh này từng giữ chức Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc, nơi ông tham gia điều tra các tội ác do tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) gây ra.

Sau khi ông Karim Khan tạm rời nhiệm sở, các phó tướng của ông là Nazhat Shameem Khan đến từ Fiji và Mame Mandiaye Niang đến từ Senegal sẽ đảm nhiệm quản lý Văn phòng Công tố của ICC với khoảng 450 nhân viên.

Không rõ ông Khan sẽ vắng mặt trong bao lâu. Nhưng nếu bị phát hiện có “hành vi sai trái nghiêm trọng” hoặc vi phạm nghiêm trọng nhiệm vụ của mình, ông nhiều khả năng phải đối mặt với cuộc bỏ phiếu kín mà trong đó 125 quốc gia thành viên ICC sẽ quyết định về việc có nên cách chức ông hay không.

Quang Anh

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.