Quan hệ Mỹ-Brazil ngày càng căng thẳng

Quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Brazil đang ngày càng trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết sau loạt động thái công kích, can thiệp và chính sách thuế quan gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Kể từ đầu tháng 7, Tổng thống Trump đã phát động một cuộc “tấn công” bất thường vào các thể chế của Brazil, áp đặt mức thuế 50% đối với hàng nhập khẩu từ quốc gia Nam Mỹ này và trừng phạt một thẩm phán Tòa án Tối cao - một phần là để trả thù cho cái mà ông gọi là “sự đàn áp chính trị” đối với đồng minh của mình, cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, đang bị xét xử vì cáo buộc chủ mưu một cuộc đảo chính bất thành.

Các quan chức Brazil đã cáo buộc ông Trump phát động "một cuộc tấn công trực tiếp vào nền dân chủ Brazil" sau khi Bộ Tài chính Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes.

Động thái gây tranh cãi của Mỹ đã được Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố vào ngày 30/7, ngay trước khi ông Trump thực hiện lời đe dọa đánh thuế 50% đối với hàng nhập khẩu của Brazil bằng cách ký một sắc lệnh hành pháp "để giải quyết các chính sách, thực tiễn và hành động gần đây của Chính phủ Brazil". Tuyên bố của Nhà Trắng xác nhận mức thuế 50% đối với Brazil sẽ có nhiều miễn trừ lớn, bao gồm dầu mỏ, nước cam, gỗ và máy bay. Ông Trump cho rằng mức thuế đó xuất phát từ sự phẫn nộ của ông đối với cái gọi là "cuộc săn phù thủy" chính trị chống lại đồng minh cực hữu của mình.

Quan hệ Mỹ-Brazil ngày càng căng thẳng -0
Cựu Tổng thống Brazil tại tòa án.

Thẩm phán Moraes đang chủ trì phiên tòa, dự kiến sẽ dẫn đến việc ông Bolsonaro bị kết án lên đến 43 năm tù giam, cũng như một số cuộc điều tra hình sự khác đối với ông Bolsonaro và gia đình ông. Ngày 6/8, thẩm phán Moraes đã ra lệnh giam giữ tại gia đối với ông Bolsonaro. Hàng trăm người ủng hộ trung thành của ông Bolsonaro cũng đã bị đưa ra xét xử và bỏ tù vì tham gia vào các cuộc bạo loạn cánh hữu ngày 8/1/2023 tại thủ đô Brasília, trong đó Tòa án Tối cao, Quốc hội và Dinh Tổng thống đã bị tấn công và lục soát.

Mỹ có một lịch sử đáng ngại về việc can thiệp vào các vấn đề của Mỹ Latinh, thông qua các cuộc đảo chính do CIA hậu thuẫn và các cuộc can thiệp quân sự. Nhưng, các chuyên gia cho biết chưa bao giờ thấy chính sách thương mại bị lợi dụng theo cách như vậy. Nỗ lực của ông Trump nhằm giúp ông Bolsonaro né tránh công lý bằng cách gây áp lực lên Chính phủ và Tòa án Tối cao Brazil đã khiến những người ủng hộ cựu Tổng thống Bolsonaro phấn khích. Họ coi ông Trump là cơ hội tốt nhất để ông Bolsonaro tránh khỏi án tù khi Tòa án Tối cao công bố phán quyết trong những tuần tới.

Nhưng, sự can thiệp của ông Trump đã khiến hàng triệu người Brazil từ khắp các phe phái chính trị phẫn nộ trước cái mà họ gọi là một âm mưu nước ngoài không thể chấp nhận được nhằm phá hoại nền dân chủ của họ, 40 năm sau khi nó được khôi phục sau 2 thập kỷ dưới chế độ độc tài. "Ngày xưa, họ sẽ gửi lính thủy đánh bộ. Giờ thì họ áp đặt thuế quan", Rubens Ricupero, cựu Bộ trưởng Tài chính và Đại sứ tại Washington, người dự đoán rằng hành vi của ông Trump sẽ khơi dậy làn sóng chủ nghĩa dân tộc chống Mỹ.

Marcelo Rubens Paiva, một tác giả và nhà vận động dân chủ có cha bị sát hại dưới chế độ độc tài Brazil giai đoạn 1964-1985, gọi sự can thiệp "hoàn toàn không thể diễn tả được" của ông Trump là kết quả của "một người tự cho mình là Napoleon và muốn cả thế giới quỳ gối trước ông ta". Các nhà quan sát đang chia rẽ về động cơ thúc đẩy ông Trump tấn công vào các thể chế và chính phủ được bầu cử dân chủ của Brazil, mà Nhà Trắng tuyên bố là mối đe dọa đối với "an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và nền kinh tế của Mỹ".

Một số người nghi ngờ ông hy vọng sẽ mở rộng trục cánh hữu ủng hộ Trump ở Mỹ Latinh - hiện do Tổng thống Javier Milei của Argentina và Tổng thống Nayib Bukele của El Salvador dẫn đầu - bằng cách khôi phục sự nghiệp chính trị đang suy yếu của ông Bolsonaro và có lẽ sẽ đưa nhà dân túy cực hữu này trở lại nắm quyền trong cuộc bầu cử tổng thống năm tới.

Những người khác coi chiến dịch gây sức ép ủng hộ ông Bolsonaro của ông Trump chỉ là một bức bình phong che đậy mục tiêu thực sự của ông: thúc đẩy lợi ích kinh tế của Mỹ, đặc biệt là lợi ích của các gã khổng lồ công nghệ đang tuyệt vọng muốn tránh né quy định tại thị trường trực tuyến lớn thứ 5 thế giới.

Các chuyên gia đặt câu hỏi, liệu ông Trump có thành công hay không trong câu chuyện này? Ông Bolsonaro đã bị cấm tranh cử cho đến năm 2030, dự kiến sẽ nhận một bản án nặng nề khi phiên tòa xét xử ông kết thúc. Ông phủ nhận các cáo buộc nhưng thừa nhận đã cân nhắc "các biện pháp thay thế" để ngăn chặn ông Luiz Inácio Lula da Silva, người chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2022 của Brazil, nhậm chức. Ông Trump muốn ông Bolsonaro được đảm bảo sự miễn trừ tương tự như ông đã được hưởng sau khi cố gắng lật ngược kết quả bầu cử năm 2020. Nhưng, thủ đoạn này dường như đã phản tác dụng. Trong một bài xã luận gần đây, tờ báo bảo thủ Estado de São Paulo tuyên bố: "Tên của Bolsonaro đã được ghi vào danh sách những kẻ phản bội vĩ đại nhất mà quốc gia này từng chứng kiến".

Tổng thống Brazil Lula Da Siva chỉ ra rằng tương lai chính trị của Bolsonaro - người được cho là có âm mưu ám sát Lula - là một vấn đề tư pháp và do đó không thể mang ra thương lượng trong thương mại - ám chỉ chính sách thuế quan 50% của ông Trump. "Brazil có hiến pháp, và cựu tổng thống đang bị xét xử với toàn quyền được bào chữa", ông Lula nhấn mạnh. Ông cho biết thông điệp của ông gửi đến Tổng thống Trump là "người Brazil và người Mỹ không đáng trở thành nạn nhân của chính trị, nếu lý do Tổng thống Trump áp đặt khoản thuế này đối với Brazil là vì vụ án chống lại cựu Tổng thống Bolsonaro".

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.