Quan hệ Mỹ-Brazil ngày càng căng thẳng

Quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Brazil đang ngày càng trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết sau loạt động thái công kích, can thiệp và chính sách thuế quan gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Kể từ đầu tháng 7, Tổng thống Trump đã phát động một cuộc “tấn công” bất thường vào các thể chế của Brazil, áp đặt mức thuế 50% đối với hàng nhập khẩu từ quốc gia Nam Mỹ này và trừng phạt một thẩm phán Tòa án Tối cao - một phần là để trả thù cho cái mà ông gọi là “sự đàn áp chính trị” đối với đồng minh của mình, cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, đang bị xét xử vì cáo buộc chủ mưu một cuộc đảo chính bất thành.

Các quan chức Brazil đã cáo buộc ông Trump phát động "một cuộc tấn công trực tiếp vào nền dân chủ Brazil" sau khi Bộ Tài chính Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes.

Động thái gây tranh cãi của Mỹ đã được Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố vào ngày 30/7, ngay trước khi ông Trump thực hiện lời đe dọa đánh thuế 50% đối với hàng nhập khẩu của Brazil bằng cách ký một sắc lệnh hành pháp "để giải quyết các chính sách, thực tiễn và hành động gần đây của Chính phủ Brazil". Tuyên bố của Nhà Trắng xác nhận mức thuế 50% đối với Brazil sẽ có nhiều miễn trừ lớn, bao gồm dầu mỏ, nước cam, gỗ và máy bay. Ông Trump cho rằng mức thuế đó xuất phát từ sự phẫn nộ của ông đối với cái gọi là "cuộc săn phù thủy" chính trị chống lại đồng minh cực hữu của mình.

Quan hệ Mỹ-Brazil ngày càng căng thẳng -0
Cựu Tổng thống Brazil tại tòa án.

Thẩm phán Moraes đang chủ trì phiên tòa, dự kiến sẽ dẫn đến việc ông Bolsonaro bị kết án lên đến 43 năm tù giam, cũng như một số cuộc điều tra hình sự khác đối với ông Bolsonaro và gia đình ông. Ngày 6/8, thẩm phán Moraes đã ra lệnh giam giữ tại gia đối với ông Bolsonaro. Hàng trăm người ủng hộ trung thành của ông Bolsonaro cũng đã bị đưa ra xét xử và bỏ tù vì tham gia vào các cuộc bạo loạn cánh hữu ngày 8/1/2023 tại thủ đô Brasília, trong đó Tòa án Tối cao, Quốc hội và Dinh Tổng thống đã bị tấn công và lục soát.

Mỹ có một lịch sử đáng ngại về việc can thiệp vào các vấn đề của Mỹ Latinh, thông qua các cuộc đảo chính do CIA hậu thuẫn và các cuộc can thiệp quân sự. Nhưng, các chuyên gia cho biết chưa bao giờ thấy chính sách thương mại bị lợi dụng theo cách như vậy. Nỗ lực của ông Trump nhằm giúp ông Bolsonaro né tránh công lý bằng cách gây áp lực lên Chính phủ và Tòa án Tối cao Brazil đã khiến những người ủng hộ cựu Tổng thống Bolsonaro phấn khích. Họ coi ông Trump là cơ hội tốt nhất để ông Bolsonaro tránh khỏi án tù khi Tòa án Tối cao công bố phán quyết trong những tuần tới.

Nhưng, sự can thiệp của ông Trump đã khiến hàng triệu người Brazil từ khắp các phe phái chính trị phẫn nộ trước cái mà họ gọi là một âm mưu nước ngoài không thể chấp nhận được nhằm phá hoại nền dân chủ của họ, 40 năm sau khi nó được khôi phục sau 2 thập kỷ dưới chế độ độc tài. "Ngày xưa, họ sẽ gửi lính thủy đánh bộ. Giờ thì họ áp đặt thuế quan", Rubens Ricupero, cựu Bộ trưởng Tài chính và Đại sứ tại Washington, người dự đoán rằng hành vi của ông Trump sẽ khơi dậy làn sóng chủ nghĩa dân tộc chống Mỹ.

Marcelo Rubens Paiva, một tác giả và nhà vận động dân chủ có cha bị sát hại dưới chế độ độc tài Brazil giai đoạn 1964-1985, gọi sự can thiệp "hoàn toàn không thể diễn tả được" của ông Trump là kết quả của "một người tự cho mình là Napoleon và muốn cả thế giới quỳ gối trước ông ta". Các nhà quan sát đang chia rẽ về động cơ thúc đẩy ông Trump tấn công vào các thể chế và chính phủ được bầu cử dân chủ của Brazil, mà Nhà Trắng tuyên bố là mối đe dọa đối với "an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và nền kinh tế của Mỹ".

Một số người nghi ngờ ông hy vọng sẽ mở rộng trục cánh hữu ủng hộ Trump ở Mỹ Latinh - hiện do Tổng thống Javier Milei của Argentina và Tổng thống Nayib Bukele của El Salvador dẫn đầu - bằng cách khôi phục sự nghiệp chính trị đang suy yếu của ông Bolsonaro và có lẽ sẽ đưa nhà dân túy cực hữu này trở lại nắm quyền trong cuộc bầu cử tổng thống năm tới.

Những người khác coi chiến dịch gây sức ép ủng hộ ông Bolsonaro của ông Trump chỉ là một bức bình phong che đậy mục tiêu thực sự của ông: thúc đẩy lợi ích kinh tế của Mỹ, đặc biệt là lợi ích của các gã khổng lồ công nghệ đang tuyệt vọng muốn tránh né quy định tại thị trường trực tuyến lớn thứ 5 thế giới.

Các chuyên gia đặt câu hỏi, liệu ông Trump có thành công hay không trong câu chuyện này? Ông Bolsonaro đã bị cấm tranh cử cho đến năm 2030, dự kiến sẽ nhận một bản án nặng nề khi phiên tòa xét xử ông kết thúc. Ông phủ nhận các cáo buộc nhưng thừa nhận đã cân nhắc "các biện pháp thay thế" để ngăn chặn ông Luiz Inácio Lula da Silva, người chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2022 của Brazil, nhậm chức. Ông Trump muốn ông Bolsonaro được đảm bảo sự miễn trừ tương tự như ông đã được hưởng sau khi cố gắng lật ngược kết quả bầu cử năm 2020. Nhưng, thủ đoạn này dường như đã phản tác dụng. Trong một bài xã luận gần đây, tờ báo bảo thủ Estado de São Paulo tuyên bố: "Tên của Bolsonaro đã được ghi vào danh sách những kẻ phản bội vĩ đại nhất mà quốc gia này từng chứng kiến".

Tổng thống Brazil Lula Da Siva chỉ ra rằng tương lai chính trị của Bolsonaro - người được cho là có âm mưu ám sát Lula - là một vấn đề tư pháp và do đó không thể mang ra thương lượng trong thương mại - ám chỉ chính sách thuế quan 50% của ông Trump. "Brazil có hiến pháp, và cựu tổng thống đang bị xét xử với toàn quyền được bào chữa", ông Lula nhấn mạnh. Ông cho biết thông điệp của ông gửi đến Tổng thống Trump là "người Brazil và người Mỹ không đáng trở thành nạn nhân của chính trị, nếu lý do Tổng thống Trump áp đặt khoản thuế này đối với Brazil là vì vụ án chống lại cựu Tổng thống Bolsonaro".

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.