Quá khứ đen tối của công ty dược phẩm nổi tiếng Bayer

Mọi người đều đã nghe nói về Bayer, công ty dược phẩm điều hành quảng cáo aspirin trên truyền hình. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết về quá khứ đen tối của Bayer.

Tập đoàn dược phẩm IG Farben là nhà tài trợ lớn cho chiến dịch bầu cử Hitler và ủng hộ Đức Quốc xã. IG Farben hợp tác chặt chẽ với đảng Quốc xã để tiếp quản các nhà máy sản xuất khi quân Đức xâm chiếm các nước châu Âu khác.

IG Farben cũng nắm giữ cổ phần và được đại diện trong hội đồng quản trị của công ty sản xuất khí gas sử dụng trong các buồng khí Holocaust. Một số nhà sử học cho rằng nếu không có IG Farben, Hitler không thể vươn lên nắm quyền và sẽ không có Chiến tranh thế giới lần hai.

Sau khi Chiến tranh thế giới lần 1 kết thúc, các công ty hóa chất ở Đức (bao gồm Agfa, BASF, Hoechst, Bayer và một số công ty nhỏ khác) đã sáp nhập để thành lập IG Farben. Họ sản xuất mọi thứ, từ dược phẩm đến sản xuất hóa chất và chất nổ.

Năm 1932, các đại diện của IG Farben đã gặp Hitler để xác định xem ông ta có ủng hộ những nỗ lực của họ hay không. Họ muốn mở rộng nhà máy và làm việc về một chương trình khí gas tổng hợp.

Khi Hitler chính thức lên nắm quyền, một hợp đồng chính thức giữa chính quyền Đức Quốc xã và IG Farben được ký kết để mở rộng nhà máy và sản xuất xăng (gọi là xăng IG Farben), thậm chí thiết lập mối quan hệ đối tác với cả quân đội và không quân.

Sự tham gia của trại tập trung

Auschwitz không chỉ là một trại tập trung. Đó cũng là một môi trường thí nghiệm y khoa lý tưởng cho IG Auschwitz, công ty con 100% của IG Farben. Đây là khu phức hợp lớn nhất trên thế giới sản xuất xăng và cao su. Đó cũng là nơi IG Farben thử nghiệm sản phẩm của mình.

Trại tập trung Auschwitz.
Trại tập trung Auschwitz.

Các tù nhân được coi là "ứng cử viên phù hợp" được gửi đến nhà máy IG Auschwitz. Ở đó, tù nhân trở thành đối tượng cho các thí nghiệm trên con người về các loại vắc-xin mới đang được phát triển. Các cá nhân không may mắn được gửi đến các buồng khí được giữ bí mật cho một phát minh khác của IG Farben - đó là khí gas tổng hợp gọi là Zyklon-B.

Nhà máy IG Auschwitz không phải là nơi duy nhất tiến hành những cuộc thử nghiệm trên người đối với tù nhân. IG Farben cũng có trại tập trung của riêng mình.

Ở đó, vắc-xin và hóa chất thử nghiệm trên cơ thể người ốm và người khỏe mạnh dưới mọi hình thức - thuốc tiêm, thuốc viên, thuốc bơm thụt vào ruột và thuốc bột. Nhiều người ngã bệnh nặng hoặc chết do các thí nghiệm vô nhân đạo này. IG Farben đã bỏ tiền ra "mua" số lượng lớn tù nhân này từ trại tập trung Auschwitz của Đức Quốc xã.

Những bức thư viết tay được tìm thấy giữa trại tập trung và IG Farben tiết lộ sự thật về thỏa thuận mua 150 tù nhân nữ - những người sẽ được sử dụng để thử nghiệm một loại thuốc ngủ mới. Những tù nhân nữ này được mua với giá 170 RM (Reichsmark) mỗi người, và hồ sơ mật của IG Farben xác định họ là những đối tượng đáp ứng điều kiện thí nghiệm mặc dù họ đã gầy còm, hốc hác.

Sau đó, các thư tay tiếp theo cho thấy tất cả các tù nhân đã chết, và Farben cần phải mua một "số lượng tù nhân" khác. Một lời chứng thực của cư dân Auschwitz có một khu bệnh lớn "điều trị" cho tất cả các bệnh nhân lao. IG Farben đã gửi các loại thuốc không bao bì hay nhãn mác đến khu bệnh này.

Những thứ thuốc này được tiêm vào các đối tượng thử nghiệm, khiến tất cả đều chết. Các chi nhánh khác liên quan đến dược phẩm của IG Farben cũng tiến hành các thí nghiệm, bao gồm cả sốt phát ban.

Các thẩm phán tại các phiên tòa Nuremberg.
Các thẩm phán tại các phiên tòa Nuremberg.

Nhưng, họ đã không thành công. Vấn đề là các xét nghiệm trở nên vô hiệu do các đối tượng được thử nghiệm trong tình trạng sức khỏe quá kém, và điều kiện các phòng thí nghiệm được cung cấp là không lý tưởng.

Sau khi chiến tranh kết thúc, các phiên tòa Nuremberg đã kết án 24 thành viên hội đồng quản trị và các giám đốc điều hành của IG Farben với tội giết người hàng loạt và chiếm hữu nô lệ, trong số các tội ác khác.

Tuy nhiên, không ai trong số những người này nhận án tù dài, và tất cả đều được thả ra để tiếp tục công việc của họ trong ngành dược phẩm Đức. Trong khi đó, Bayer ngày nay cũng đã làm việc có thiện chí với chính phủ Đức để thành lập một quỹ giúp đỡ những tù nhân đã chịu đựng đau khổ. Công ty đóng góp cho quỹ này lên tới hơn 50 triệu USD.

Câu chuyện nạn nhân sống sót

Trong nhiều năm, một người sống sót ở Auschwitz đã cố gắng giành được tiền bồi thường từ gã khổng lồ dược phẩm đã thực hiện các thí nghiệm y tế trên cơ thể bà. Zoe Polanska Palmer không bao giờ tưởng tượng mình sẽ sống sót sau một loạt thí nghiệm của "bác sĩ tử thần" Josef Mengele ở trại tập trung Auschwitz.

Trong hai năm ở trại, Zoe (lúc đó chỉ mới 13 tuổi) đã buộc phải uống thuốc và thuốc như một phần của một loạt các thí nghiệm dược lý và được cho là một phần của các xét nghiệm kiểm soát sinh sản sớm.

Nhưng Zoe may mắn không chết mà được cứu bởi một bác sĩ người Nga. Sau khi hồi phục, Zoe định cư ở Scotland. Vào đầu thập niên 1970, Zoe đã đấu tranh đòi bồi thường và một lời xin lỗi từ công ty dược phẩm Đức Bayer.

Zoe kể lại ký ức kinh hoàng: "Tôi vẫn cảm thấy khó khăn khi uống aspirin. Tôi nhớ một trong những bác sĩ SS giữ cho hàm của tôi mở ra để thuốc trôi xuống cổ họng. Tôi vẫn rất cảnh giác với những người đàn ông mặc áo khoác trắng".

Zoe Polanska Palmer với cuốn sách của bà.
Zoe Polanska Palmer với cuốn sách của bà.

Những chứng cứ được tìm thấy trong kho lưu trữ của trại tập trung Auschwitz khẳng định vị bác sĩ Quốc xã ép Zoe uống thuốc làm việc cho công ty dược phẩm Bayer khi nó là một phần của tập đoàn IG Farben. Tên vị bác sĩ đó là Victor Capesius. Đó là một cái tên mà Zoe không bao giờ có thể quên.

Ông ta giúp "bác sĩ tử thần" Mengele tiến hành các thí nghiệm di truyền, thường là ở trẻ em, và cũng chọn hàng ngàn tù nhân tại trại tử thần khổng lồ, chọn ra những người có thể hữu ích và số tù nhân còn lại sẽ phải chết ngay lập tức. Bác sĩ Capesius bị xét xử ở Frankfurt vì tội ác chiến tranh năm 1963 và phải ngồi tù.

Một nhân viên lâu năm khác của Bayer tên là Helmut Vetter cũng từng làm việc tại Auschwitz. Ông ta tham gia vào việc thử nghiệm vắc-xin và thuốc trên các tù nhân và sau chiến tranh đã bị xử tử vì tiêm thuốc gây tử vong cho tù nhân. Mặc dù Chiến tranh thế giới lần 2 đã kết thúc từ rất lâu nhưng đối với những người sống sót như Zoe thì  hậu quả của cuộc chiến vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.

Sau chiến tranh, Zoe kết hôn và định cư ở Scotland. Ở đó, Zoe đã trải qua một số phương pháp điều trị để chữa những tổn thương cơ thể. Zoe đã phải chịu đựng nhiều ca phẫu thuật để cố gắng đảo ngược những tổn hại cơ thể do thí nghiệm của Đức Quốc xã gây ra, nhưng bà vẫn vô sinh và còn mắc bệnh ung thư. Cuối cùng, Zoe cũng đã nhận được một tấm séc trị giá hơn 3.000 USD từ quỹ bồi thường của chính phủ Đức.

Zoe Polanska Palmer phát biểu với báo chí: "Tôi muốn đảm bảo mọi người nhớ những gì đã xảy ra với những người như tôi khi tôi còn là một đứa trẻ ở Auschwitz, Tôi chỉ là một trong số hàng ngàn trẻ em được đối xử theo cách này. Nhưng tôi là một trong số rất ít người may mắn sống sót". Zoe Polanska Palmer qua đời bình yên vào ngày 16-2-2017 tại Bệnh viện Ninewells và được chôn cất tại Nghĩa trang Barnhill.

Một câu chuyện sống sót kỳ diệu khác cũng được thế giới biết đến. Eva Mozes Kor và người chị sinh đôi Miriam, lớn lên trong một ngôi làng nhỏ ở Romania vào những năm 1940. Chị em song sinh chỉ mới 9 tuổi khi bị đưa đến trại tập trung Auschwitz. Hai chị em là một trong số 1.500 cặp sinh đôi trải qua các thí nghiệm do "bác sĩ tử thần" Josef Mengele quản lý.

Không giống như hầu hết các nạn nhân, hai chị em sống sót sau những cuộc thí nghiệm tàn nhẫn kéo dài 10 tháng và được quân đội Liên Xô giải thoát vào tháng 1-1945, nhưng chị gái của Eva là Miriam đã chết ở Israel sau nhiều năm bị bệnh tật hành hạ.

Bà Eva Mozes Kor.
Bà Eva Mozes Kor.

Hơn 1.500 cặp song sinh như Eva và Miriam phải chịu đựng những thí nghiệm đau đớn nhưng chỉ có hơn 300 người sống sót. Josef Mengele quan tâm đặc biệt về mặt khoa học đối với các cặp sinh đôi bởi ông ta muốn tăng tỉ lệ sinh con cho phụ nữ Aryan - chủng tộc được mệnh danh là "Người da trắng thượng đẳng".

Mengele tiêm một loại virus chết người vào cơ thể của một trong hai người song sinh rồi sau đó sẽ so sánh kết quả quan sát với người khỏe mạnh còn lại.

Ngoài ra, Mengele cũng thực hiện thí nghiệm về việc thay đổi màu mắt của cặp sinh đôi bằng cách tiêm nhiều loại hóa chất vào mắt và vào cơ thể. Điều này dẫn đến hiện tượng nhiễm trùng mắt vô cùng đau đớn, nhiều đứa trẻ đã bị mù vĩnh viễn.

"Bác sĩ tử thần" Mengele là người nhận học vị tiến sĩ Nhân chủng học và Y học tại Đại học Munich, Đức. Khi bắt đầu làm việc tại trại tập trung Auschwitz, Mengele tìm thấy cơ hội để tiến hành di truyền học trên người.

Năm 1950, hai chị em Eva định cư tại thành phố Haifa miền bắc Israel và phục vụ trong quân đội nước này. Năm 1960, Eva kết hôn với một người Mỹ tên là Michael Kor - cũng là nạn nhân sống sót từ cuộc diệt chủng người Do Thái của Đức Quốc xã.

Sau đó, hai chị em chuyển đến sinh sống tại Mỹ. Trong quãng đời còn lại của mình, Miriam mắc một căn bệnh quái ác về thận do hậu quả từ những thí nghiệm trong thời thơ ấu. Dù đã nhận được một quả thận hiến từ Eva, bà vẫn qua đời vào năm 1993 lúc 59 tuổi. Hai năm sau khi chị gái qua đời, Eva Mozes Kor thành lập bảo tàng CANDLES - nơi trưng bày những thí nghiệm của Đức Quốc xã về trẻ em.

Năm 2017, Eva điều hành viện bảo tàng Holocaust của riêng mình ở Terra Haute bang Indiana (Mỹ) để tưởng nhớ chị gái Miriam. Eva tích cực tham gia các hoạt động giáo dục và hướng dẫn du lịch. Bà đã xuất bản 2 cuốn tự truyện và tham gia diễn xuất trong một số phim tài liệu.

Năm 2016, Eva trở thành vai nữ chính của bộ phim tài liệu của Anh tựa "The girl who forgave the Nazis" (tạm dịch: Cô gái tha thứ cho Đức Quốc xã). Năm 2018, hãng Ted Green Films cũng cho ra đời bộ phim tài liệu "Eva".

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.