Qua chuyến thăm Arab Saudi của Tổng thống Mỹ:Bằng mặt nhưng không bằng lòng

Chuyện Arab Saudi vướng vào vụ khủng bố 11-9 không hẳn là nguyên nhân chính khiến chính quyền Riyadh tiếp đón Tổng thống Mỹ Obama một cách lạnh nhạt. Quan điểm khác nhau về an ninh khu vực Trung Đông, và nhất là “khi ông sếp sắp về hưu” đã khiến chuyến thăm Arab Saudi của ông Obama không còn nhiều ý nghĩa cho liên minh Mỹ - Arab Saudi.

Trước chuyến thăm Arab Saudi, ngày 16-4, đài truyền hình CNN đưa tin Arab Saudi dọa sẽ phát mãi những tài sản của Mỹ có tổng trị giá 750 tỷ USD nếu Tổng thống Obama chấp thuận dự luật của Quốc hội Mỹ về việc đưa Chính phủ Arab Saudi ra tòa án Mỹ về tội có liên quan đến vụ khủng bố ngày 11-9-2001.

Theo thông tin từ đài này, đại diện của Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao đã bí mật tổ chức một số cuộc họp với các nhà lập pháp Mỹ để cảnh báo về những hậu quả kinh tế và tài chính nghiêm trọng khi đưa ra một dự luật như vậy. Trên thực tế, nếu dự luật này được chấp thuận thì nó sẽ cho phép thu giữ các tài khoản ngân hàng và các tài sản khác của Arab Saudi có mặt trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Vì vậy, nếu mối đe dọa như vậy thực sự xảy ra, Riyadh sẽ bán tháo các tài sản này, bao gồm cả trái phiếu kho bạc Mỹ. Bộ trưởng Ngoại giao Vương quốc Adel al-Dzhubeyr đã thông báo điều này với chính quyền Obama trong chuyến thăm Washington vào tháng trước.

Các quan chức Arab Saudi gượng gạo đón tiếp Tổng thống Barack Obama.
Các quan chức Arab Saudi gượng gạo đón tiếp Tổng thống Barack Obama.

Theo thông báo trước đó trên kênh truyền hình Fox News, cựu Thượng nghị sĩ Bob Graham cho biết, trong vòng 60 ngày tới, Tổng thống Mỹ sẽ ra lệnh gỡ bỏ nhãn "tối mật" đối với một bản báo cáo dài 28 trang về cuộc điều tra vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001. Tài liệu có thể chứa thông tin về việc Arab Saudi có dính dáng đến các vụ tấn công ở Mỹ cách đây gần 15 năm. Graham từng là thành viên của Ủy ban Thượng viện phụ trách điều tra vụ việc này.

Ngày 20-4, ông Obama đặt chân xuống Riyadh không kèn không trống. Chỉ có một phái đoàn nhỏ quan chức Arab Saudi ra chào với các nghi lễ đón tiếp thông thường, cuộc gặp với tân Quốc vương của Arab Saudi cũng không phát sóng trực tiếp trên truyền hình. Đây là chuyến thăm thứ tư và dường như sẽ là chuyến thăm cuối cùng của ông Obama đến Arab Saudi trên cương vị tổng thống.

Đài truyền hình RT của Nga còn có cả một phóng sự so sánh những lần Arab Saudi tiếp ông Obama trước đó với lần này. Khác với những chuyến thăm trước, lãnh đạo Arab Saudi đón ông chủ Nhà Trắng tại Riyadh với ánh mắt ngờ vực và những nụ cười ẩn chứa nghi kỵ. Còn đài BBC thì đưa kết quả khảo sát cho thấy người Arab Saudi xem Tổng thống Obama là hiện thân sống động cho nỗi thất vọng của họ về chính quyền Mỹ hiện nay.

Gắn bó bằng sự liên kết đặc biệt trong suốt 7 thập kỷ qua, tình bạn khăng khít Mỹ - Arab Saudi đang rạn nứt dần theo thời gian. Chính Tổng thống Obama mới là người "gây nên chuyện" sau những phát biểu thẳng thừng rằng Arab Saudi cần "chia sẻ tình hàng xóm" với Iran được đăng tải trên ấn bản tháng 4 của tạp chí The Atlantic. Làn sóng bất bình nổi lên từ giới truyền thông Arab Saudi đến các ngôi nhà dát vàng tráng lệ của những hoàng thân, quốc thích tại vương quốc dầu lửa.

Tại một đất nước tự coi mình là người hùng của dòng Hồi giáo Sunni, lời yêu cầu phải chung sống hòa bình và chia sẻ Trung Đông với kẻ thù truyền kiếp Iran vốn là "ngọn cờ đầu" của dòng Hồi giáo Shiite là rất khó chấp nhận. Những lời nói được xem đã đánh thẳng vào các giá trị tạo nên nền tảng quyền lực của Hoàng gia Arab Saudi càng khoét sâu thêm nỗi thất vọng của Arab Saudi đối với chính sách của Mỹ tại khu vực.

Trong khi Washington ca ngợi thỏa thuận hạt nhân với Tehran như là một thành tựu ngoại giao đột phá thì Riyadh sống trong cảm giác bị đồng minh thân thiết "chơi một vố đau". Với một văn bản giúp "cởi trói" Iran bước ra thế giới, tiến lên một vị thế cao hơn, quan trọng hơn trên vũ đài chính trị khu vực mà Arab Saudi từng giữ vị trí thống soái, Riyadh bắt đầu cảm nhận được sự "xoay trục về Iran" của Washington.

Chính sách này càng trở nên rõ ràng sau lời kêu gọi chia sẻ quyền lực giữa hai đối thủ của ông Obama cũng như những hàm ý ám chỉ rằng, quốc gia Vùng Vịnh kích động sự xung đột bè phái tại Syria, Yemen, Iraq giữa lúc Riyadh từng không ít lần bất bình trước sự do dự của Mỹ trong việc lật đổ Chính phủ Tổng thống Bashar Al-Assad thân Iran ở Syria.

Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Riyadh cùng với Vua Salman và các lãnh đạo tham dự thượng đỉnh Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, ngày 21-4-2016.
Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Riyadh cùng với Vua Salman và các lãnh đạo tham dự thượng đỉnh Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, ngày 21-4-2016.

Căng thẳng giữa Washington và các đồng minh Arập gia tăng vì cách biệt trong cách ứng phó trong khu vực. Mỹ thúc đẩy tập trung nhiều hơn tới giải pháp chính trị và cải cách dân chủ, giảm bớt xung đột giáo phái đặc biệt tại các nước như Yemen và Syria nơi lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực dù vẫn còn mong manh. Tuy nhiên, một số quốc gia Vùng Vịnh như Arab Saudi xem bạo động giáo phái là mối đe dọa an ninh hàng đầu và tỏ ra hoài nghi về cái nhìn của Mỹ trong vấn đề an ninh khu vực, đặc biệt là về điều mà họ cho là các mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Iran.

Các quan chức cấp cao của Arab Saudi từng khẳng định rõ ràng: Mối quan hệ với Mỹ sẽ chỉ cải thiện sau khi Tổng thống Barack Obama rời nhiệm sở. Tuy nhiên, trong cuộc hội đàm kéo dài 2 giờ ngày 20-4, Tổng thống Obama và Quốc vương Salman đã tái khẳng định tình hữu nghị lịch sử và đối tác chiến lược sâu sắc giữa hai bên. Lãnh đạo hai nước cũng đã thảo luận về một loạt vấn đề liên quan đến tình hình ở Yemen, Syria, Iraq và Liban. Như thế cũng đủ phát đi tín hiệu rằng, Mỹ vẫn xem mối quan hệ với Arab Saudi là chủ chốt và bất biến cho sự ổn định tại khu vực Trung Đông cũng như bảo đảm những lợi ích của Mỹ tại vùng đất chiến lược này.

Theo giới chức Riyadh, Mỹ không nên xa lánh họ bởi vì Washington rất cần sự hỗ trợ của Arab Saudi để đánh bại hai tổ chức khủng bố khét tiếng là IS và al Qaeda.

Cho đến nay, mặc dù Mỹ là nhà bảo trợ an ninh cho Arab Saudi nhưng quốc gia này cũng là một khách hàng hào phóng và tiềm năng của các ngành công nghiệp vũ khí Mỹ. Do đó, xét trên mọi khía cạnh, liên minh Mỹ - Arab Saudi vẫn nằm trong lợi ích cốt lõi nhằm bảo vệ vị thế cường quốc số 1 thế giới của Mỹ.

Các chuyên gia nhận định quan hệ Mỹ - Arab Saudi dù biến động nhưng sẽ không sụp đổ. Đó là do cả 2 bên vẫn cần sự hỗ trợ lẫn nhau.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.