Qatar đi dây giữa vùng Vịnh

Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani ngày 9-7 đã đến Mỹ để đàm phán với Tổng thống Donald Trump. Một trong những chủ đề chính của cuộc đàm phán lần này là Iran. Qatar là quốc gia duy nhất ở Vùng Vịnh duy trì mối quan hệ tốt với Tehran. Doha có thể đóng vai trò trung gian để Mỹ nối lại cuộc đối thoại với Iran, nếu Washington muốn.

Chuyến đi Hoa Kỳ lần này của quốc vương Al Thani có tầm quan trọng lớn đối với các mối quan hệ song phương vì Qatar là một trong những tác nhân chính của thị trường khí đốt thế giới, là một quốc gia Vùng Vịnh nhỏ nhưng có ảnh hưởng lớn và theo Đại sứ Mỹ tại Qatar William Grant, quan hệ giữa hai nước đang ở mức “chưa từng có”.

Nhân chuyến thăm, Qatar Petroleum và Tập đoàn Năng lượng Chevron Phillips Chemical đã ký thỏa thuận phát triển một nhà máy hóa dầu đẳng cấp thế giới trị giá 8 tỷ USD tại khu vực duyên hải vịnh Mexico của Mỹ và dự kiến sẽ đi vào hoạt động năm 2024. Bộ quốc phòng Qatar cũng đạt thỏa thuận mua hệ thống phòng không hiện đại NASAM và tên lửa Patriot của Mỹ...

2 năm trước, quan hệ giữa Qatar và Hoa Kỳ đã trải qua một cuộc khủng hoảng sâu sắc. Vào tháng 6-2017, Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc Qatar “ủng hộ khủng bố”. Ông thậm chí còn nói rằng Doha “trong lịch sử đã giúp khủng bố ở cấp cao nhất”. Những tuyên bố này được đưa ra khi Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UEA), Bahrain và Ai Cập tiến hành phong tỏa Qatar sau khi Doha từ chối cắt đứt quan hệ với Iran.

Mối quan hệ kinh tế tương đối chặt chẽ giữa Qatar và Iran có liên quan đến khí đốt. Hai nước có chung một mỏ khí đốt ở vịnh Ba Tư, South Pars, có trữ lượng lên tới 215 tỷ thùng dầu, tương đương và 14.000 tỷ mét khối khí đốt (8% trữ lượng thế giới). Do đó, Qatar không muốn Iran bị cô lập, Yuri Barmine, chuyên gia ở Hội đồng Các vấn đề quốc tế của Nga, nhận định.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn Washington Post một ngày trước chuyến thăm của quốc vương Qatar, quan chức cấp cao của Hoa Kỳ cho rằng Washington muốn sử dụng Qatar để truyền tải một thông điệp tới Iran: “Tôi không nghĩ rằng Qatar sẽ là một nhà hòa giải chính thức nhưng chúng tôi có thể hy vọng rằng họ sẽ chuyển các thông điệp về các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tạo ra một hình thức đối thoại với Iran”.

Những tuyên bố như vậy củng cố vai trò của Qatar trong cuộc đối thoại với Iran, nước từ chối tiếp xúc trực tiếp với Mỹ. Các nước láng giềng Arab cũng nhận thức được vai trò ngoại giao của Qatar. Gần đây, lần đầu tiên kể từ khi bị phong tỏa, người đứng đầu Chính phủ Qatar, Abdullah ben Nasser bin Khalifa Al Thani đã tham gia hội nghị thượng đỉnh của các quốc gia Arab ở Mecca.

Tuy nhiên, bất chấp việc duy trì đối thoại với Tehran, Qatar vẫn ở thế khó trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran. Trên lãnh thổ Qatar là căn cứ Al Udeid của Mỹ, có khả năng được Mỹ sử dụng trong một chiến dịch chống lại Iran. Ngày 28-6 vừa qua, Lầu Năm Góc lần đầu tiên cho triển khai những chiến đấu cơ tàng hình F-22 Raptor đến căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar.

Theo Không quân Mỹ, có khoảng 10 chiếc tiêm kích F-22 được triển khai đến Qatar nhằm bảo vệ lực lượng quân sự và quyền lợi của Mỹ. Trước đây, F-22 từng được điều đến căn cứ Al Dhafra ở UEA, tham gia chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào các thành phần khủng bố ở Iraq và Syria, trước khi được thay thế bằng các chiến đấu cơ F-15C vào năm 2018.

Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al-Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, ngày 9-7.
Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al-Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, ngày 9-7.

Việc điều động F-22 đến Qatar nằm trong một loạt động thái tăng cường lực lượng quân sự Mỹ đến khu vực trong bối cảnh quan hệ càng lúc càng căng thẳng với Iran. “Căn cứ Al Udeid ở Qatar được coi là yếu tố chính trong chiến lược kiềm chế Iran của Mỹ”, ông Youri Barmine nói.

Về phần mình, chuyên gia Teodor Karassik lưu ý rằng sự hiện diện của căn cứ này “khiến Qatar trở thành mục tiêu số 1 của Iran”. Chắc chắn, Iran sẽ xem xét tất cả những yếu tố trên, sau khi không hòng gì vào sự giúp đỡ của các nước EU để né các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Một chi tiết mới được báo chí Mỹ loan tin là việc quân đội Qatar và Mỹ vừa ký thỏa thuận về phương thức hành động tiêu chuẩn cho lực lượng NATO tại Qatar. Theo nhận định của truyền thông Mỹ, thỏa thuận trên là cơ sở để Mỹ mượn lãnh thổ của Qatar tấn công Iran. Căn cứ Al-Udeid tại Qatar là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông. 13.000 binh sĩ được triển khai ở đó và những người này tham gia các hoạt động trên toàn khu vực.

Tuy nhiên, theo nhà khoa học chính trị Iran Mosayeb Naimi, rất khó có khả năng Qatar hoặc bất kỳ quốc gia nào khác trong khu vực, cho Mỹ mượn lãnh thổ của mình để tấn công Iran vì không ai muốn bị kéo vào một cuộc chiến. “Cả tình hình bên trong nước Mỹ lẫn ở Vùng Vịnh đều không cho phép Washington bắt đầu một cuộc chiến với Iran. Qatar đã nói với Tehran và Washington rằng sẽ không có chuyện sử dụng lãnh thổ của họ để chống lại Iran”, ông Naimi nói.

Các động thái mới nhất của Mỹ là một phần của quá trình tuyên truyền nhằm đưa Iran chống lại Qatar, theo chuyên gia Naimi. “Bất kỳ quốc gia nào bị lôi kéo vào cuộc chiến chống Iran sẽ phải chịu những tổn thất to lớn. Không một quốc gia nào muốn điều đó, ngay cả các quốc gia trong liên minh do Mỹ lãnh đạo, như Saudi Arabia và UEA. Iran sẽ đáp trả tức thì ngay khi bị tấn công”, vị chuyên gia nói.

Ông Naimi cũng nhận định rằng, nếu cuộc chiến xảy ra, có thể phá vỡ sự cân bằng tình hình hiện tại trong khu vực, điều mà Qatar hoàn toàn nhận thức được. “Hiện Qatar chưa đưa ra tuyên bố nào về khả năng hình thành liên minh với Mỹ chống Iran”, chuyên gia Mosayeb Naimi cho biết.

Ngày 8-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi cho biết các nước ký kết thỏa thuận hạt nhân chỉ có 60 ngày để “cứu vãn thỏa thuận”. Bộ Ngoại giao Nga đã cảnh báo rằng cứ sau 60 ngày, Tehran sẽ lại giảm bớt các cam kết nếu các đối tác còn lại trong thỏa thuận hạt nhân không tôn trọng những điều đã cam kết với Iran. Ngày 10-7, cố vấn ngoại giao của Tổng thống Pháp, Emmanuel Bonne, đã đến Tehran để thuyết phục chính quyền Iran không rút khỏi thỏa thuận.

Việc đối thoại với Iran thông qua Qatar sẽ mang đến một cơ hội thỏa hiệp và ngăn ngừa xung đột. Nếu không, nguy cơ bất ổn cho tất cả các nước Vùng Vịnh, bao gồm cả Qatar, là rất cao.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.