Qatar đi dây giữa vùng Vịnh

Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani ngày 9-7 đã đến Mỹ để đàm phán với Tổng thống Donald Trump. Một trong những chủ đề chính của cuộc đàm phán lần này là Iran. Qatar là quốc gia duy nhất ở Vùng Vịnh duy trì mối quan hệ tốt với Tehran. Doha có thể đóng vai trò trung gian để Mỹ nối lại cuộc đối thoại với Iran, nếu Washington muốn.

Chuyến đi Hoa Kỳ lần này của quốc vương Al Thani có tầm quan trọng lớn đối với các mối quan hệ song phương vì Qatar là một trong những tác nhân chính của thị trường khí đốt thế giới, là một quốc gia Vùng Vịnh nhỏ nhưng có ảnh hưởng lớn và theo Đại sứ Mỹ tại Qatar William Grant, quan hệ giữa hai nước đang ở mức “chưa từng có”.

Nhân chuyến thăm, Qatar Petroleum và Tập đoàn Năng lượng Chevron Phillips Chemical đã ký thỏa thuận phát triển một nhà máy hóa dầu đẳng cấp thế giới trị giá 8 tỷ USD tại khu vực duyên hải vịnh Mexico của Mỹ và dự kiến sẽ đi vào hoạt động năm 2024. Bộ quốc phòng Qatar cũng đạt thỏa thuận mua hệ thống phòng không hiện đại NASAM và tên lửa Patriot của Mỹ...

2 năm trước, quan hệ giữa Qatar và Hoa Kỳ đã trải qua một cuộc khủng hoảng sâu sắc. Vào tháng 6-2017, Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc Qatar “ủng hộ khủng bố”. Ông thậm chí còn nói rằng Doha “trong lịch sử đã giúp khủng bố ở cấp cao nhất”. Những tuyên bố này được đưa ra khi Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UEA), Bahrain và Ai Cập tiến hành phong tỏa Qatar sau khi Doha từ chối cắt đứt quan hệ với Iran.

Mối quan hệ kinh tế tương đối chặt chẽ giữa Qatar và Iran có liên quan đến khí đốt. Hai nước có chung một mỏ khí đốt ở vịnh Ba Tư, South Pars, có trữ lượng lên tới 215 tỷ thùng dầu, tương đương và 14.000 tỷ mét khối khí đốt (8% trữ lượng thế giới). Do đó, Qatar không muốn Iran bị cô lập, Yuri Barmine, chuyên gia ở Hội đồng Các vấn đề quốc tế của Nga, nhận định.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn Washington Post một ngày trước chuyến thăm của quốc vương Qatar, quan chức cấp cao của Hoa Kỳ cho rằng Washington muốn sử dụng Qatar để truyền tải một thông điệp tới Iran: “Tôi không nghĩ rằng Qatar sẽ là một nhà hòa giải chính thức nhưng chúng tôi có thể hy vọng rằng họ sẽ chuyển các thông điệp về các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tạo ra một hình thức đối thoại với Iran”.

Những tuyên bố như vậy củng cố vai trò của Qatar trong cuộc đối thoại với Iran, nước từ chối tiếp xúc trực tiếp với Mỹ. Các nước láng giềng Arab cũng nhận thức được vai trò ngoại giao của Qatar. Gần đây, lần đầu tiên kể từ khi bị phong tỏa, người đứng đầu Chính phủ Qatar, Abdullah ben Nasser bin Khalifa Al Thani đã tham gia hội nghị thượng đỉnh của các quốc gia Arab ở Mecca.

Tuy nhiên, bất chấp việc duy trì đối thoại với Tehran, Qatar vẫn ở thế khó trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran. Trên lãnh thổ Qatar là căn cứ Al Udeid của Mỹ, có khả năng được Mỹ sử dụng trong một chiến dịch chống lại Iran. Ngày 28-6 vừa qua, Lầu Năm Góc lần đầu tiên cho triển khai những chiến đấu cơ tàng hình F-22 Raptor đến căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar.

Theo Không quân Mỹ, có khoảng 10 chiếc tiêm kích F-22 được triển khai đến Qatar nhằm bảo vệ lực lượng quân sự và quyền lợi của Mỹ. Trước đây, F-22 từng được điều đến căn cứ Al Dhafra ở UEA, tham gia chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào các thành phần khủng bố ở Iraq và Syria, trước khi được thay thế bằng các chiến đấu cơ F-15C vào năm 2018.

Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al-Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, ngày 9-7.
Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al-Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, ngày 9-7.

Việc điều động F-22 đến Qatar nằm trong một loạt động thái tăng cường lực lượng quân sự Mỹ đến khu vực trong bối cảnh quan hệ càng lúc càng căng thẳng với Iran. “Căn cứ Al Udeid ở Qatar được coi là yếu tố chính trong chiến lược kiềm chế Iran của Mỹ”, ông Youri Barmine nói.

Về phần mình, chuyên gia Teodor Karassik lưu ý rằng sự hiện diện của căn cứ này “khiến Qatar trở thành mục tiêu số 1 của Iran”. Chắc chắn, Iran sẽ xem xét tất cả những yếu tố trên, sau khi không hòng gì vào sự giúp đỡ của các nước EU để né các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Một chi tiết mới được báo chí Mỹ loan tin là việc quân đội Qatar và Mỹ vừa ký thỏa thuận về phương thức hành động tiêu chuẩn cho lực lượng NATO tại Qatar. Theo nhận định của truyền thông Mỹ, thỏa thuận trên là cơ sở để Mỹ mượn lãnh thổ của Qatar tấn công Iran. Căn cứ Al-Udeid tại Qatar là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông. 13.000 binh sĩ được triển khai ở đó và những người này tham gia các hoạt động trên toàn khu vực.

Tuy nhiên, theo nhà khoa học chính trị Iran Mosayeb Naimi, rất khó có khả năng Qatar hoặc bất kỳ quốc gia nào khác trong khu vực, cho Mỹ mượn lãnh thổ của mình để tấn công Iran vì không ai muốn bị kéo vào một cuộc chiến. “Cả tình hình bên trong nước Mỹ lẫn ở Vùng Vịnh đều không cho phép Washington bắt đầu một cuộc chiến với Iran. Qatar đã nói với Tehran và Washington rằng sẽ không có chuyện sử dụng lãnh thổ của họ để chống lại Iran”, ông Naimi nói.

Các động thái mới nhất của Mỹ là một phần của quá trình tuyên truyền nhằm đưa Iran chống lại Qatar, theo chuyên gia Naimi. “Bất kỳ quốc gia nào bị lôi kéo vào cuộc chiến chống Iran sẽ phải chịu những tổn thất to lớn. Không một quốc gia nào muốn điều đó, ngay cả các quốc gia trong liên minh do Mỹ lãnh đạo, như Saudi Arabia và UEA. Iran sẽ đáp trả tức thì ngay khi bị tấn công”, vị chuyên gia nói.

Ông Naimi cũng nhận định rằng, nếu cuộc chiến xảy ra, có thể phá vỡ sự cân bằng tình hình hiện tại trong khu vực, điều mà Qatar hoàn toàn nhận thức được. “Hiện Qatar chưa đưa ra tuyên bố nào về khả năng hình thành liên minh với Mỹ chống Iran”, chuyên gia Mosayeb Naimi cho biết.

Ngày 8-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi cho biết các nước ký kết thỏa thuận hạt nhân chỉ có 60 ngày để “cứu vãn thỏa thuận”. Bộ Ngoại giao Nga đã cảnh báo rằng cứ sau 60 ngày, Tehran sẽ lại giảm bớt các cam kết nếu các đối tác còn lại trong thỏa thuận hạt nhân không tôn trọng những điều đã cam kết với Iran. Ngày 10-7, cố vấn ngoại giao của Tổng thống Pháp, Emmanuel Bonne, đã đến Tehran để thuyết phục chính quyền Iran không rút khỏi thỏa thuận.

Việc đối thoại với Iran thông qua Qatar sẽ mang đến một cơ hội thỏa hiệp và ngăn ngừa xung đột. Nếu không, nguy cơ bất ổn cho tất cả các nước Vùng Vịnh, bao gồm cả Qatar, là rất cao.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.