Thực trạng nạn xâm hại tình dục
Nhưng danh tiếng quốc tế của quốc đảo này đi kèm với một cảnh báo đáng chú ý, một phân tích mới quan trọng cho thấy: khoảng 40% phụ nữ Iceland đã bị xâm hại tình dục hoặc thể xác và nhiều người đang phải vật lộn với chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD).
Rannveig Sigurvinsdóttir, Phó giáo sư tâm lý học tại Đại học Reykjavik, người không tham gia vào nghiên cứu, nói với Euronews Health rằng: "Những gì bạn mong đợi là ở một quốc gia có bình đẳng giới cao, bạn sẽ thấy tỷ lệ nạn nhân thấp hơn.Và đó hoàn toàn không phải là những gì chúng ta đang thấy".
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open đã khảo sát khoảng 28.200 phụ nữ từ 18 đến 69 tuổi ở Iceland hỏi liệu họ đã trải qua "căng thẳng trong cuộc sống" như thai chết lưu, bị cướp mất con, ly hôn hay bị phân biệt đối xử và sỉ nhục hay không. Hai trong ba phụ nữ cho biết họ đã chứng kiến hoặc là nạn nhân trực tiếp của những trải nghiệm tình dục không mong muốn, khiến đây trở thành vấn đề căng thẳng phổ biến nhất trong cuộc sống, tiếp theo là bệnh tật hoặc thương tích đe dọa tính mạng (58,1%) và tai nạn, hỏa hoạn hoặc cháy nổ (51,1%). Các nhà nghiên tại Đại học Iceland cũng đánh giá các triệu chứng PTSD của những người trả lời và phát hiện ra rằng nhìn chung, 15,9% phụ nữ có khả năng mắc PTSD.
Những phụ nữ bị tấn công tình dục hoặc bị giam cầm có nhiều khả năng mắc PTSD hơn những phụ nữ trải qua bất kỳ căng thẳng nào khác trong cuộc sống, bao gồm cả việc bị cướp mất con, đột tử hoặc trải qua thảm họa thiên nhiên. Sigurvinsdóttir cảnh báo rằng dữ liệu về tỷ lệ mắc bệnh có thể hơi cao hơn một chút vì những người có tiền sử bạo lực tình dục có thể có nhiều khả năng hoàn thành khảo sát hơn, nhưng cho biết nghiên cứu nhấn mạnh rằng bạo lực tình dục dường như là một yếu tố góp phần đáng kể gây ra PTSD.
Dự thảo cấm tự do internet gây tranh cãi
Mới đây, báo chí Anh đã đưa tin, Bộ trưởng Nội vụ của Iceland Gmundur Jónasson thuộc phe cánh tả, muốn hạn chế sự truy cập vào các mạng khiêu dâm trên hòn đảo này. Cách thực hiện điều đó có thể là chặn các địa chỉ của website khiêu dâm, hoặc không cho trả tiền thuê dịch vụ của website đó bằng thẻ tín dụng của Iceland. Một lựa chọn khác - đây cũng là điều mà dư luận chú ý nhất - chính phủ có thể thiết lập một cơ chế kiểm duyệt và xóa bỏ các nội dung không mong muốn từ các trang web của Iceland.
Các nhà hoạt động xã hội đã phản ứng lại một cách gay gắt. Đầu tiên, họ nói, các cuộc kiểm duyệt không bao giờ hoàn hảo một cách tuyệt đối, hơn nữa, việc này sẽ khiến một nơi đang “mở cửa” như Iceland thành một quốc gia kiểm duyệt phần lớn mạng Internet giống như Iran. Liệu việc kiểm duyệt trong một quốc gia có biến thành một “thiên đường” của tự do Internet và tự do thông tin? Smari McCarthy, Giám đốc của tổ chức Sáng Kiến Truyền Thông Hiện Đại Quốc Tế ở Reykjavik, đã nói, bản kế hoạch này “có tính chủ nghĩa phát xít” và là sự điên rồ của ông bộ trưởng.
Nhưng ý tưởng đó thực tế lại không phải của vị bộ trưởng - nó là của viên cố vấn chính trị của ông, bà Halla Gunnarsdóttir, 32 tuổi, một nhà giáo và cựu thông cáo viên của quốc hội. Trò chuyện với bà trong một quán cà phê ở Reykjavik, bà Halla (ở Iceland gọi tên trang trọng hơn gọi họ) bày tỏ sự khó chịu rằng, công chúng đề cập đến một “đạo luật” mới khi mà sự việc vẫn còn ở quá xa. “Toàn bộ sự việc bắt đầu khi chúng tôi đang tìm cách làm giảm số lượng các vụ hãm hiếp”- bà giải thích.
“Sau đó, một cuộc họp được báo cáo bởi các điều tra viên, nhân viên xã hội và các học giả về mức độ ảnh hưởng của nội dung phim khiêu dâm bạo lực đối với trẻ em. Các nhà chức trách nhận ra, những đứa trẻ sẽ bắt trước các cảnh bạo lực. Vì thế chúng tôi đã thiết lập một ủy ban và hiện tại chúng tôi đang thảo luận về các đề nghị của họ”- bà Halla cho hay.
Khó khăn để phân biệt
Việc truyền bá khiêu dâm bị cấm hàng thập kỷ nay ở Iceland. Nhưng không có một định nghĩa rõ ràng thế nào là nội dung khiêu dâm, và chính phủ đang làm việc để tách biệt giữa hai hình ảnh “tính dục lành mạnh” và “tình dục bạo lực, hạ thấp nhân phẩm” - một nhiệm vụ mà cho đến nay các luật gia vẫn đang thất bại.
Tuy nhiên, theo suy nghĩ của bà Halla, hiếm khi có “tình dục lành mạnh” trên mạng. Khi những đứa trẻ tìm kiếm với các từ khóa về tình dục, bà nói, kết quả không phải là “những màn âu yếm tình dục được đồng thuận”, mà là “những cảnh tàn bạo, rác rưởi ghê tởm”. Bà nghĩ, việc cấm truy cập tới những thứ đó là điều hợp với luật pháp - “Các bạn sẽ không cho những kẻ buôn ma túy vào trường học phải không?”- bà thừa nhận rằng, tất cả mọi thứ trên sẽ bị cấm đoán bằng bất cứ cách nào, “nhưng nếu chúng ta có thể kiểm soát 80% trẻ em khoảng 11 tuổi tránh xa những thứ đồi trụy, điều đó có đáng để chúng ta thử nghiệm không?”.
Các nhà khoa học có những nhìn nhận khác nhau về mức độ ảnh hưởng của nội dung khiêu dâm với trẻ em và thanh thiếu niên. Một cuộc nghiên cứu năm 2019 được tiến hành bởi trường Đại học Montreal, Canada cho thấy, các mối quan hệ dễ tổn thương và bất thường với người khác giới có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Kiểm duyệt hay lạm quyền?
“Tôi đã hết chịu nổi những người như Halla” - bà Birgitta Jónsdóttir, 45 tuổi, một người được biết đến như là nhà hoạt động của Wikileaks đã nói. “Các con trai tôi một đứa 12, một đứa 21 tuổi thường dành nhiều thời gian lên mạng. Tôi đã kiểm tra trình duyệt và chúng đã không xem được các nội dung khiêu dâm bạo lực. Chúng ta bảo vệ những đứa trẻ của mình không phải bằng những thứ giống như các công cụ kiểm duyệt mà bằng việc giải thích với các bậc cha mẹ cách để dạy những đứa trẻ của họ tương tác một cách lành mạnh với máy tính”. Nếu chính phủ cho phép kiểm duyệt, bà tin rằng, mối nguy hiểm lạm quyền thực sự sẽ tăng lên. Hoặc sẽ dẫn đến các lỗi vụng về tăng lên giống như đã từng xảy ra ở Đan Mạch mới đây, khi đó sự kiểm duyệt tình dục trẻ em đã kết thúc bằng việc chặn truy cập tới Google.
Bà Halla nói: “Có luật cấm lái xe khi bạn say rượu. Nhưng không ai nói rằng, bước đầu tiên là ban hành lệnh cấm lái xe”. Bà muốn cuộc thảo luận về Internet đi sâu hơn nữa: “Các công cụ không thể xác định được nội dung”. Bà Halla không chỉ quan tâm đến việc bảo vệ trẻ em. Như một nhà nữ quyền, bà muốn thấy việc những người phụ nữ không còn bị phân biệt đối xử, bóc lột và cưỡng hiếp. Vì vậy - giống như nhà hoạt động chống nội dung khiêu dâm người Anh, bà Gail Dines - bà Halla nhận thấy, ngành công nghiệp phim sex như là một kẻ thù chính yếu.“Kẻ thù không phải là một vài nhà làm phim nghiệp dư mà là những người đứng đầu các công ty, những người đàn ông trẻ tuổi mặc complê, họ đã được học tại một số trường đại học hàng đầu của thế giới”.
Nâng cao nhận thức và giáo dục là điều quan trong nhưng nó không đủ để chống lại ngành công nghiệp sex - cần có nhiều cách thức hơn để làm được điều đó. “Tôi hiểu những người muốn bảo vệ Internet, tôi cũng ủng hộ sự tự do ý kiến, trao đổi các ý tưởng và thông tin. Nhưng điều đó không có nghĩa tôi phải chấp nhận một ngành công nghiệp bạo lực đang chiếm lĩnh 1/3 lượt truy cập Internet” - bà Halla nhấn mạnh.
Ý thức trách nhiệm từng cá nhân
Người dân sống trên bán đảo Scandinavia có phương pháp là đánh thuế cao, phúc lợi lớn và việc giải phóng phụ nữ trở thành trách nhiệm của toàn xã hội. Còn kết quả thì sao? Các quốc gia của người Scandinavia luôn trong top đầu trong tất cả các bảng xếp hạng liên quan tới nhân quyền, quyền của phụ nữ hay tránh bóc lột tình dục và toàn thể xã hội của họ đã có nhiều nhận thức hơn về các quyền lợi của nữ giới. Tất cả những điều này có một ý nghĩa rằng, việc cắt giảm các quyền tự do là điều đang được đa số người dân ở các quốc gia Bắc Âu chấp nhận.
Nhưng bà Birgitta không chấp nhận tất cả những điều này. “Iceland không phải là Scandinavia. Khi những giám sát viên giao thông ở Thụy Điển đình công, thì các công dân ở đó dù vậy vẫn đậu xe đúng chỗ bởi vì họ thấy mình là một thành phần của cộng đồng. Nhưng một người Iceland sẽ không nhìn sự việc theo hướng đó. Nền dân chủ của chúng ta còn non trẻ và dễ đổ vỡ, sự lạm dụng xuất hiện ở bất cứ nơi nào”. Bà tiếp tục: “Tóm lại, đó là ở ý thức trách nhiệm của từng cá nhân. Tôi không muốn chính phủ đưa tôi ra khỏi con đường để chuốc lấy sự tự hủy diệt; tôi muốn có thông tin thích hợp bởi tôi có thể tự bảo vệ mình. Vấn đề ở đây là chúng ta - Internet chỉ phản chiếu con người chúng ta”. Bà không tin vào sự sắp đặt mà bà tin nhiều hơn vào thông tin, chẳng hạn: “Nếu hôm nay người dân hút thuốc ít đi, đó là bởi vì bây giờ chúng ta đã biết nhiều hơn về các hậu quả của hút thuốc”.
Trong bầu cử quốc hội, đa số các công dân của đất nước Iceland không bỏ phiếu cho phe cánh tả, do đó những ý tưởng chính trị của họ không thể thành hiện thực - bao gồm cả việc kiểm duyệt nội dung khiêu dâm trên Internet. Tuy nhiên, các vấn đề vẫn còn. Một chính phủ sẽ bảo vệ được các công dân của mình nhiều như thế nào? Ở mức độ nào đó có thể đạo đức và mức độ tự do có thể bị giảm đi phần nào để đạt được điều đó?
Australia sắp cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi 
Cảnh báo tình trạng xâm hại trẻ em trên môi trường mạng 
