Đêm thức cùng mùa “mực nháy, mực nhảy”

Hoàng hôn đổ bóng mật ong lên dải cát vàng miền biển Quảng Trị, nơi những xã biển như Cửa Tùng, Bến Hải đang chìm dần vào đêm. Sóng biển rì rào, lặng như chờ đợi bước chân đội thuyền đêm lên đường. Tại khu neo đậu thôn Cát Sơn, xã Bến Hải, nơi giáp ranh xã Cửa Tùng, ánh nắng cuối ngày còn vương lại trên những vành nón lá ngả nghiêng, tiếng máy nổ vang chậm rãi, từng chiếc thuyền composite lướt nhẹ qua mặt nước, rẽ sóng hướng ra khơi...

Từ “đèn ngũ sắc” dưới đáy biển…

Trên một con thuyền gỗ cũ được độ lại, ngư dân Nguyễn Văn Tuân gắn chiếc bình ắc quy cỡ lớn bên hông thuyền, vừa thao tác vừa trò chuyện: “Chừ mà đi câu mực là phải mang theo đèn LED công suất cao. Không có ánh sáng thì không thấy con mô!”. Đèn LED, thứ ánh sáng tưởng chừng như chỉ để soi đường, nay lại là mồi nhử ma thuật kéo mực từ đáy biển ngoi lên theo từng vệt sáng trắng lấp lánh.

Từ khoảng tháng 4 đến tháng 8 dương lịch hằng năm, biển Quảng Trị bước vào mùa “mực nháy, mực nhảy”, hai cái tên nghe đã thấy rộn ràng nhịp sống. Mực nhảy là mực còn sống, nhảy tanh tách trong bể kính của nhà hàng. Còn mực nháy là mực khi vừa lên khỏi mặt nước, thân còn lấp lánh ánh sáng như dạ quang, trông như một dải ngân hà thu nhỏ dưới ánh đèn.

“Muốn câu được mực nháy, mực nhảy, phải có đèn mạnh và mồi giả thật bắt mắt”, ngư dân Nguyễn Văn Thạch ở cùng thôn góp lời. Anh cầm ra một chiếc thỏi chì nặng cỡ ngón tay cái, được quấn vải ngũ sắc, đầu gắn 6 lưỡi câu, đầu kia nối với dây cước. Dưới ánh sáng LED trắng lạnh, thỏi chì lập lòe như một sinh vật biển kỳ lạ. Chính những gam màu sặc sỡ phản chiếu dưới làn nước đã đánh lừa thị giác mực, khiến chúng tưởng là mồi thật mà lao vào ôm chặt bằng vòi.

Trên một số thuyền khác, ngư dân dùng thẻ câu, một loại mồi hình tôm, hình cào cào được kết bằng vải màu, khi thả xuống nước dưới ánh đèn sẽ phát sáng rực rỡ. Chỉ cần một cái giật tay thật khéo, mực sẽ theo lên mặt nước. Một tay giật thẻ, một tay cầm vợt sẵn, ngư dân như những nghệ sĩ sân khấu đêm, thao tác điêu luyện giữa bóng tối mênh mông.

Mỗi con mực bắt lên, họ lập tức thả vào thùng nhựa chứa nước biển ở mũi thuyền, nơi đã được gắn sẵn máy sục khí để giữ mực sống khỏe đến khi vào bờ. Mỗi đêm, nếu may mắn, ngư dân có thể câu được 5–10 kg mực loại này, với giá thương lái thu mua 300–500 nghìn đồng/kg, một con số trong mơ so với nhiều nghề biển khác.

7-muc-nhay.jpg -0
Ngư dân Cửa Tùng đưa mực nhảy lên bờ để bán cho thương lái.

Đến những “ổ mực” và bí ẩn của biển

Nếu câu mực nháy nhờ ánh sáng và mồi giả thì nghề câu “mực ổ” lại mang một sắc thái khác, vừa có phần lặng lẽ vừa ẩn chứa yếu tố tâm linh. “Nghề ni là dành cho ai có mắt biển, biết nhìn sóng, đoán nước và đọc được lòng đại dương”, ngư dân Lê Văn Đức ở khu phố An Đức 1, xã Cửa Tùng nói như đinh đóng cột. “Mực ổ, tức là những cụm mực ống sinh sản, tập trung lại thành ổ gần bờ, cách bờ chỉ chừng 1–3 hải lý. Mùa mực ổ thường bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 9”, ông giải thích.

Để nhận biết ổ, ngư dân dựa vào dấu hiệu rất riêng. Đó là khi kéo lưới gần bờ mà thấy trên thân rong biển dính đầy trứng mực thì chắc chắn dưới đó có ổ. Gặp dấu hiệu này, họ thả dây neo chì hoặc đá để đánh dấu vị trí, rồi gọi nhau tối đến giăng thuyền ra câu. Không có đèn LED siêu sáng, không cần ra khơi xa. Chỉ cần chút tĩnh lặng, chút khéo léo và sự hiểu biển như hiểu người thân.

Tuy nhiên, có một điều cấm kỵ mà mọi ngư dân đều nằm lòng. Đó là, nếu chẳng may câu được mực chúa, con mực ống to dài tới gần 1 mét thì lập tức phải thả ngay về biển. Vì nếu giữ lại, ổ mực sẽ tan, mùa sau không còn mực đóng ổ ở chỗ đó nữa. “Mực chúa như là mẹ của cả bầy, không được làm tổn thương. Đó là điều thiêng, không ai dám phạm”, ông Đức nói, ánh mắt nghiêm trang và kể thêm:  “Cách đây chục năm, ổ mực dễ bắt gặp hơn. Thuyền nào cũng câu được vài tạ mỗi đêm là chuyện thường. Nhưng nay, biển đã khác. Đèn LED siêu sáng từ các tàu lớn làm nhiễu sinh thái biển khiến mực không còn tập trung thành ổ như xưa”.

Giữa biển đêm, chiếc thuyền câu của ngư dân Lê Văn Đức dập dềnh. Những bóng người lặng lẽ cúi xuống ánh đèn, mắt căng lên nhìn từng chuyển động nhỏ trong làn nước. Có tiếng người giật thẻ, tiếng vợt vớt mực, tiếng mực búng mình khi rơi vào thùng, thứ âm thanh giòn tan như tiếng báo hiệu mùa vàng trúng đậm giữa lòng biển đêm. Tìm hiểu được biết, nghề này không quá tốn kém. Chỉ cần một chiếc thuyền máy công suất 10–40CV là đủ để ra khơi. Vật liệu composite nhẹ, bền, chống nước tốt, thay thế cho thuyền nan truyền thống. Giá đèn LED hiện nay cũng rẻ, pin sạc được lâu, đủ cho một đêm trắng cùng mực...

Ngày mới vừa ló rạng, cảng cá thôn Cát Sơn đã rộn ràng tiếng nói cười. Người nhà ngư dân, thương lái đứng dọc bến, tay sẵn rổ nhựa, xô nhựa, mắt dõi theo từng con thuyền chòng chành trở về từ biển đêm. Mực còn sống được đưa ngay vào bể kính của các nhà hàng ở Cửa Tùng, Cửa Việt, Mỹ Thủy, trở thành đặc sản nức tiếng, níu chân bao thực khách phương xa.

Giữa dòng đời tất bật, mực nháy, mực nhảy không chỉ là món ăn độc đáo mà còn là một phần văn hóa biển, là nghề mưu sinh nuôi sống hàng trăm gia đình ven biển Quảng Trị. Những đêm trắng chong đèn giữa biển không chỉ là lao động mà còn là khúc hát của con người kiên cường bám biển, sống hài hòa với biển cả và biết tôn trọng cả những điều thiêng liêng...

Thanh Bình

Các tin khác

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.