Phần Lan - tiền đồn mới của NATO?

Sau nhiều thập kỷ trung lập, Phần Lan quyết định gia nhập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào tháng 4/2023, trở thành quốc gia thứ 6, cùng với Na Uy, Ba Lan và 3 nước Baltic là Estonia, Latvia và Lithuania có chung đường biên giới với Nga.

Helsinki đang đẩy mạnh công nghiệp quốc phòng và tìm cách đảm bảo sự hỗ trợ toàn diện từ các đồng minh châu Âu, khi mà sự hỗ trợ của Washington dường như ngày càng trở nên bấp bênh hơn.

1-1760313011748.jpg
Tàu tuần tiễu Turva được trang bị khả năng tác chiến với các mối đe dọa hỗn hợp ở Biển Baltic.

Băn khoăn...

Trong bối cảnh cuộc chiến Ukraine còn kéo dài và chính quyền Tổng thống Donald Trump bên kia bờ Đại Tây Dương liên tục có những phát biểu làm gia tăng bầu không khí bất ổn ở châu Âu, đầu tháng 9/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen đã thông báo Bộ Tư lệnh lục quân Bắc Âu (MCLCC) của NATO được thành lập, đặt tại thành phố Mikkeli, cũng là nơi đặt trụ sở chính của quân đội Phần Lan, nằm cách biên giới Nga khoảng 100 km theo đường chim bay. 

Theo công bố của quan chức này, MCLCC hoạt động dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh NATO tại Norfolk (bang Virginia, Mỹ), có chức năng giám sát việc lập kế hoạch, chuẩn bị, chỉ huy và kiểm soát các cuộc tập trận chung của NATO tại khu vực Bắc Âu. Việc thành lập MCLCC diễn ra hơn 2 năm sau khi Phần Lan gia nhập NATO đánh dấu sự kết thúc của chính sách không liên kết được duy trì từ khi Hiệp ước hữu nghị, hỗ trợ và hợp tác song phương (TAACM) ký kết với Liên Xô (cũ) năm 1948.

Do từng liên minh với Đức Quốc xã trong Thế chiến II để chống Liên Xô và giành lại các vùng lãnh thổ đã mất trong cuộc Chiến tranh Mùa đông (1939-1940), sau khi chiến chiến tranh kết thúc, Phần Lan đã buộc phải ký TAACM với Liên Xô, dẫn đến quy chế trung lập bắt buộc của Helsinki, được gọi là “Phần Lan hóa”. Quá trình Phần Lan hóa tự động kết thúc với sự sụp đổ của khối Xô viết vào năm 1991. Năm 1995, khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU), Phần Lan không còn tự coi mình là trung lập mà thay vào đó là khái niệm “không liên kết” đối với bất kỳ liên minh quân sự nào. 

Tuy nhiên, khi “Chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga nổ ra tháng 2/2022 đã gây ra làn sóng chấn động khắp Phần Lan, làm rung chuyển nền tảng “không liên kết” và làm sống lại những tổn thương gắn liền với lịch sử xung đột. Trong bối cảnh này, Phần Lan, vốn trước đây còn e ngại gia nhập NATO, bắt đầu ủng hộ mạnh mẽ việc gia nhập liên minh này.

Ngay khi chiến dịch quân sự nổ ra, một cuộc thăm dò ý kiến cho thấy 53% dân số Phần Lan muốn gia nhập NATO, so với 30% ở tháng trước đó và 26% vào mùa thu năm 2021. Mùa xuân năm 2022, một cuộc khảo sát mới cho thấy 60% người Phần Lan muốn thấy sự gia nhập này. Kết quả là tháng 5/2022, Phần Lan nộp đơn xin gia nhập NATO và chính thức được kết nạp vào tháng 4/2023.

Thế nhưng, kể từ khi gia nhập đến nay, người Phần Lan đã ít nhiều thay đổi quan điểm về tính tất yếu của quyết định lịch sử này. Một nghiên cứu do Viện nghiên cứu EVA thực hiện tháng 4/2025 cho thấy sự sụt giảm trong tỷ lệ ủng hộ tư cách thành viên NATO so với mua thu năm 2022 (từ 78% xuống 66%). Hơn nữa, 53% số người được hỏi tin rằng tư cách thành viên NATO của Phần Lan không đảm bảo sự hỗ trợ từ các thành viên còn lại trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Sự sụt giảm niềm tin tương đối này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đã có những động thái khác biệt đối với NATO.

Bất chấp việc chuyển hướng chính sách sang Đại Tây Dương thể hiện qua tư cách thành viên NATO, cũng như việc ký kết Hiệp định hợp tác quốc phòng (DCA) năm 2023 cho phép Mỹ tiếp cận 15 khu vực quân sự và cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ của mình, Phần Lan vẫn tiếp tục khẳng định mình là một bên trung gian quan trọng trên trường thế giới. Sự hiện diện của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb trong phái đoàn châu Âu đến Nhà Trắng ngày 18/8/2025, với mục tiêu đạt được các đảm bảo an ninh cho Ukraine, là một minh chứng cụ thể.

Bảo vệ lợi ích trong mọi tình huống

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động, Chính phủ Phần Lan đã xác định một nguyên tắc mới trong báo cáo chính sách đối ngoại và an ninh năm 2024: “Chủ nghĩa hiện thực dựa trên giá trị”. Khái niệm này hàm ý sự thỏa hiệp với các quốc gia có hệ thống giá trị khác với Phần Lan, như Tổng thống Alexander Stubb đã nhấn mạnh trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 5/2/2025.

Ví dụ minh họa cho các điều này, thể hiện “chủ nghĩa hiện thực” trong chính sách đối ngoại của Phần Lan có thể kể đến các cuộc đàm phán với Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ để chấm dứt sự phủ quyết của 2 quốc gia này đối với việc Phần Lan gia nhập NATO. Điều tương tự cũng đúng với việc Phần Lan rút khỏi Hiệp ước Ottawa (1997) cấm các loại mìn sát thương, được Quốc hội Phần Lan bỏ phiếu thông qua ngày 19/6/2025, nhằm đảm bảo khả năng phòng thủ của mình.

Và, một điều nữa, đó là chính vị trí chiến lược của Phần Lan khiến nước này thực sự trở thành tiền đồn của NATO, bằng chứng là việc thành lập MCLCC. Với dân số khoảng 5,6 triệu người, Phần Lan có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga và có lực lượng quân sự - với chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với nam giới - có thể lên tới 280.000 binh sĩ trong thời chiến.

Ngoài ra, phải kể đến khoảng 900.000 người có kinh nghiệm quân sự, tạo thành một trong những lực lượng dự bị lớn nhất của NATO. Đây là con số rất có ý nghĩa nếu biết rằng nước Anh chỉ duy trì lực lượng chính quy gồm 70.000 quân nhân và Italy chỉ có 95.000 quân nhân.

Phần Lan cũng sở hữu một trong những hệ thống pháo binh lớn nhất châu Âu và đã đầu tư mua các máy bay chiến đấu F-35. Các phương tiện phòng thủ đậm chất công nghệ của Phần Lan, chẳng hạn như tàu Turva, được chuẩn bị để chống lại bất kỳ mối đe dọa hỗn hợp nào ở Biển Baltic, đặc biệt là từ các công nghệ hiện đại, cũng đưa Phần Lan trở thành một nhân tố chủ chốt của NATO. Đây là những gì nước này có thể đóng góp cho NATO về mặt quân sự.

Hơn nữa, về mặt địa lý, nhờ Phần Lan, các nước đồng minh lân cận, các quốc gia Baltic, sẽ cảm thấy yên tâm hơn, bởi trong trường hợp nổ ra chiến tranh, lực lượng tiếp viện của NATO giờ đây có thể dễ dàng đến từ phía Bắc.

Huy Thông

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.