Phần Lan - tiền đồn mới của NATO?

Sau nhiều thập kỷ trung lập, Phần Lan quyết định gia nhập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào tháng 4/2023, trở thành quốc gia thứ 6, cùng với Na Uy, Ba Lan và 3 nước Baltic là Estonia, Latvia và Lithuania có chung đường biên giới với Nga.

Helsinki đang đẩy mạnh công nghiệp quốc phòng và tìm cách đảm bảo sự hỗ trợ toàn diện từ các đồng minh châu Âu, khi mà sự hỗ trợ của Washington dường như ngày càng trở nên bấp bênh hơn.

1-1760313011748.jpg
Tàu tuần tiễu Turva được trang bị khả năng tác chiến với các mối đe dọa hỗn hợp ở Biển Baltic.

Băn khoăn...

Trong bối cảnh cuộc chiến Ukraine còn kéo dài và chính quyền Tổng thống Donald Trump bên kia bờ Đại Tây Dương liên tục có những phát biểu làm gia tăng bầu không khí bất ổn ở châu Âu, đầu tháng 9/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen đã thông báo Bộ Tư lệnh lục quân Bắc Âu (MCLCC) của NATO được thành lập, đặt tại thành phố Mikkeli, cũng là nơi đặt trụ sở chính của quân đội Phần Lan, nằm cách biên giới Nga khoảng 100 km theo đường chim bay. 

Theo công bố của quan chức này, MCLCC hoạt động dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh NATO tại Norfolk (bang Virginia, Mỹ), có chức năng giám sát việc lập kế hoạch, chuẩn bị, chỉ huy và kiểm soát các cuộc tập trận chung của NATO tại khu vực Bắc Âu. Việc thành lập MCLCC diễn ra hơn 2 năm sau khi Phần Lan gia nhập NATO đánh dấu sự kết thúc của chính sách không liên kết được duy trì từ khi Hiệp ước hữu nghị, hỗ trợ và hợp tác song phương (TAACM) ký kết với Liên Xô (cũ) năm 1948.

Do từng liên minh với Đức Quốc xã trong Thế chiến II để chống Liên Xô và giành lại các vùng lãnh thổ đã mất trong cuộc Chiến tranh Mùa đông (1939-1940), sau khi chiến chiến tranh kết thúc, Phần Lan đã buộc phải ký TAACM với Liên Xô, dẫn đến quy chế trung lập bắt buộc của Helsinki, được gọi là “Phần Lan hóa”. Quá trình Phần Lan hóa tự động kết thúc với sự sụp đổ của khối Xô viết vào năm 1991. Năm 1995, khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU), Phần Lan không còn tự coi mình là trung lập mà thay vào đó là khái niệm “không liên kết” đối với bất kỳ liên minh quân sự nào. 

Tuy nhiên, khi “Chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga nổ ra tháng 2/2022 đã gây ra làn sóng chấn động khắp Phần Lan, làm rung chuyển nền tảng “không liên kết” và làm sống lại những tổn thương gắn liền với lịch sử xung đột. Trong bối cảnh này, Phần Lan, vốn trước đây còn e ngại gia nhập NATO, bắt đầu ủng hộ mạnh mẽ việc gia nhập liên minh này.

Ngay khi chiến dịch quân sự nổ ra, một cuộc thăm dò ý kiến cho thấy 53% dân số Phần Lan muốn gia nhập NATO, so với 30% ở tháng trước đó và 26% vào mùa thu năm 2021. Mùa xuân năm 2022, một cuộc khảo sát mới cho thấy 60% người Phần Lan muốn thấy sự gia nhập này. Kết quả là tháng 5/2022, Phần Lan nộp đơn xin gia nhập NATO và chính thức được kết nạp vào tháng 4/2023.

Thế nhưng, kể từ khi gia nhập đến nay, người Phần Lan đã ít nhiều thay đổi quan điểm về tính tất yếu của quyết định lịch sử này. Một nghiên cứu do Viện nghiên cứu EVA thực hiện tháng 4/2025 cho thấy sự sụt giảm trong tỷ lệ ủng hộ tư cách thành viên NATO so với mua thu năm 2022 (từ 78% xuống 66%). Hơn nữa, 53% số người được hỏi tin rằng tư cách thành viên NATO của Phần Lan không đảm bảo sự hỗ trợ từ các thành viên còn lại trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Sự sụt giảm niềm tin tương đối này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đã có những động thái khác biệt đối với NATO.

Bất chấp việc chuyển hướng chính sách sang Đại Tây Dương thể hiện qua tư cách thành viên NATO, cũng như việc ký kết Hiệp định hợp tác quốc phòng (DCA) năm 2023 cho phép Mỹ tiếp cận 15 khu vực quân sự và cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ của mình, Phần Lan vẫn tiếp tục khẳng định mình là một bên trung gian quan trọng trên trường thế giới. Sự hiện diện của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb trong phái đoàn châu Âu đến Nhà Trắng ngày 18/8/2025, với mục tiêu đạt được các đảm bảo an ninh cho Ukraine, là một minh chứng cụ thể.

Bảo vệ lợi ích trong mọi tình huống

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động, Chính phủ Phần Lan đã xác định một nguyên tắc mới trong báo cáo chính sách đối ngoại và an ninh năm 2024: “Chủ nghĩa hiện thực dựa trên giá trị”. Khái niệm này hàm ý sự thỏa hiệp với các quốc gia có hệ thống giá trị khác với Phần Lan, như Tổng thống Alexander Stubb đã nhấn mạnh trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 5/2/2025.

Ví dụ minh họa cho các điều này, thể hiện “chủ nghĩa hiện thực” trong chính sách đối ngoại của Phần Lan có thể kể đến các cuộc đàm phán với Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ để chấm dứt sự phủ quyết của 2 quốc gia này đối với việc Phần Lan gia nhập NATO. Điều tương tự cũng đúng với việc Phần Lan rút khỏi Hiệp ước Ottawa (1997) cấm các loại mìn sát thương, được Quốc hội Phần Lan bỏ phiếu thông qua ngày 19/6/2025, nhằm đảm bảo khả năng phòng thủ của mình.

Và, một điều nữa, đó là chính vị trí chiến lược của Phần Lan khiến nước này thực sự trở thành tiền đồn của NATO, bằng chứng là việc thành lập MCLCC. Với dân số khoảng 5,6 triệu người, Phần Lan có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga và có lực lượng quân sự - với chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với nam giới - có thể lên tới 280.000 binh sĩ trong thời chiến.

Ngoài ra, phải kể đến khoảng 900.000 người có kinh nghiệm quân sự, tạo thành một trong những lực lượng dự bị lớn nhất của NATO. Đây là con số rất có ý nghĩa nếu biết rằng nước Anh chỉ duy trì lực lượng chính quy gồm 70.000 quân nhân và Italy chỉ có 95.000 quân nhân.

Phần Lan cũng sở hữu một trong những hệ thống pháo binh lớn nhất châu Âu và đã đầu tư mua các máy bay chiến đấu F-35. Các phương tiện phòng thủ đậm chất công nghệ của Phần Lan, chẳng hạn như tàu Turva, được chuẩn bị để chống lại bất kỳ mối đe dọa hỗn hợp nào ở Biển Baltic, đặc biệt là từ các công nghệ hiện đại, cũng đưa Phần Lan trở thành một nhân tố chủ chốt của NATO. Đây là những gì nước này có thể đóng góp cho NATO về mặt quân sự.

Hơn nữa, về mặt địa lý, nhờ Phần Lan, các nước đồng minh lân cận, các quốc gia Baltic, sẽ cảm thấy yên tâm hơn, bởi trong trường hợp nổ ra chiến tranh, lực lượng tiếp viện của NATO giờ đây có thể dễ dàng đến từ phía Bắc.

Huy Thông

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.