Phần Lan - tiền đồn mới của NATO?

Sau nhiều thập kỷ trung lập, Phần Lan quyết định gia nhập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào tháng 4/2023, trở thành quốc gia thứ 6, cùng với Na Uy, Ba Lan và 3 nước Baltic là Estonia, Latvia và Lithuania có chung đường biên giới với Nga.

Helsinki đang đẩy mạnh công nghiệp quốc phòng và tìm cách đảm bảo sự hỗ trợ toàn diện từ các đồng minh châu Âu, khi mà sự hỗ trợ của Washington dường như ngày càng trở nên bấp bênh hơn.

1-1760313011748.jpg
Tàu tuần tiễu Turva được trang bị khả năng tác chiến với các mối đe dọa hỗn hợp ở Biển Baltic.

Băn khoăn...

Trong bối cảnh cuộc chiến Ukraine còn kéo dài và chính quyền Tổng thống Donald Trump bên kia bờ Đại Tây Dương liên tục có những phát biểu làm gia tăng bầu không khí bất ổn ở châu Âu, đầu tháng 9/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen đã thông báo Bộ Tư lệnh lục quân Bắc Âu (MCLCC) của NATO được thành lập, đặt tại thành phố Mikkeli, cũng là nơi đặt trụ sở chính của quân đội Phần Lan, nằm cách biên giới Nga khoảng 100 km theo đường chim bay. 

Theo công bố của quan chức này, MCLCC hoạt động dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh NATO tại Norfolk (bang Virginia, Mỹ), có chức năng giám sát việc lập kế hoạch, chuẩn bị, chỉ huy và kiểm soát các cuộc tập trận chung của NATO tại khu vực Bắc Âu. Việc thành lập MCLCC diễn ra hơn 2 năm sau khi Phần Lan gia nhập NATO đánh dấu sự kết thúc của chính sách không liên kết được duy trì từ khi Hiệp ước hữu nghị, hỗ trợ và hợp tác song phương (TAACM) ký kết với Liên Xô (cũ) năm 1948.

Do từng liên minh với Đức Quốc xã trong Thế chiến II để chống Liên Xô và giành lại các vùng lãnh thổ đã mất trong cuộc Chiến tranh Mùa đông (1939-1940), sau khi chiến chiến tranh kết thúc, Phần Lan đã buộc phải ký TAACM với Liên Xô, dẫn đến quy chế trung lập bắt buộc của Helsinki, được gọi là “Phần Lan hóa”. Quá trình Phần Lan hóa tự động kết thúc với sự sụp đổ của khối Xô viết vào năm 1991. Năm 1995, khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU), Phần Lan không còn tự coi mình là trung lập mà thay vào đó là khái niệm “không liên kết” đối với bất kỳ liên minh quân sự nào. 

Tuy nhiên, khi “Chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga nổ ra tháng 2/2022 đã gây ra làn sóng chấn động khắp Phần Lan, làm rung chuyển nền tảng “không liên kết” và làm sống lại những tổn thương gắn liền với lịch sử xung đột. Trong bối cảnh này, Phần Lan, vốn trước đây còn e ngại gia nhập NATO, bắt đầu ủng hộ mạnh mẽ việc gia nhập liên minh này.

Ngay khi chiến dịch quân sự nổ ra, một cuộc thăm dò ý kiến cho thấy 53% dân số Phần Lan muốn gia nhập NATO, so với 30% ở tháng trước đó và 26% vào mùa thu năm 2021. Mùa xuân năm 2022, một cuộc khảo sát mới cho thấy 60% người Phần Lan muốn thấy sự gia nhập này. Kết quả là tháng 5/2022, Phần Lan nộp đơn xin gia nhập NATO và chính thức được kết nạp vào tháng 4/2023.

Thế nhưng, kể từ khi gia nhập đến nay, người Phần Lan đã ít nhiều thay đổi quan điểm về tính tất yếu của quyết định lịch sử này. Một nghiên cứu do Viện nghiên cứu EVA thực hiện tháng 4/2025 cho thấy sự sụt giảm trong tỷ lệ ủng hộ tư cách thành viên NATO so với mua thu năm 2022 (từ 78% xuống 66%). Hơn nữa, 53% số người được hỏi tin rằng tư cách thành viên NATO của Phần Lan không đảm bảo sự hỗ trợ từ các thành viên còn lại trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Sự sụt giảm niềm tin tương đối này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đã có những động thái khác biệt đối với NATO.

Bất chấp việc chuyển hướng chính sách sang Đại Tây Dương thể hiện qua tư cách thành viên NATO, cũng như việc ký kết Hiệp định hợp tác quốc phòng (DCA) năm 2023 cho phép Mỹ tiếp cận 15 khu vực quân sự và cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ của mình, Phần Lan vẫn tiếp tục khẳng định mình là một bên trung gian quan trọng trên trường thế giới. Sự hiện diện của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb trong phái đoàn châu Âu đến Nhà Trắng ngày 18/8/2025, với mục tiêu đạt được các đảm bảo an ninh cho Ukraine, là một minh chứng cụ thể.

Bảo vệ lợi ích trong mọi tình huống

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động, Chính phủ Phần Lan đã xác định một nguyên tắc mới trong báo cáo chính sách đối ngoại và an ninh năm 2024: “Chủ nghĩa hiện thực dựa trên giá trị”. Khái niệm này hàm ý sự thỏa hiệp với các quốc gia có hệ thống giá trị khác với Phần Lan, như Tổng thống Alexander Stubb đã nhấn mạnh trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 5/2/2025.

Ví dụ minh họa cho các điều này, thể hiện “chủ nghĩa hiện thực” trong chính sách đối ngoại của Phần Lan có thể kể đến các cuộc đàm phán với Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ để chấm dứt sự phủ quyết của 2 quốc gia này đối với việc Phần Lan gia nhập NATO. Điều tương tự cũng đúng với việc Phần Lan rút khỏi Hiệp ước Ottawa (1997) cấm các loại mìn sát thương, được Quốc hội Phần Lan bỏ phiếu thông qua ngày 19/6/2025, nhằm đảm bảo khả năng phòng thủ của mình.

Và, một điều nữa, đó là chính vị trí chiến lược của Phần Lan khiến nước này thực sự trở thành tiền đồn của NATO, bằng chứng là việc thành lập MCLCC. Với dân số khoảng 5,6 triệu người, Phần Lan có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga và có lực lượng quân sự - với chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với nam giới - có thể lên tới 280.000 binh sĩ trong thời chiến.

Ngoài ra, phải kể đến khoảng 900.000 người có kinh nghiệm quân sự, tạo thành một trong những lực lượng dự bị lớn nhất của NATO. Đây là con số rất có ý nghĩa nếu biết rằng nước Anh chỉ duy trì lực lượng chính quy gồm 70.000 quân nhân và Italy chỉ có 95.000 quân nhân.

Phần Lan cũng sở hữu một trong những hệ thống pháo binh lớn nhất châu Âu và đã đầu tư mua các máy bay chiến đấu F-35. Các phương tiện phòng thủ đậm chất công nghệ của Phần Lan, chẳng hạn như tàu Turva, được chuẩn bị để chống lại bất kỳ mối đe dọa hỗn hợp nào ở Biển Baltic, đặc biệt là từ các công nghệ hiện đại, cũng đưa Phần Lan trở thành một nhân tố chủ chốt của NATO. Đây là những gì nước này có thể đóng góp cho NATO về mặt quân sự.

Hơn nữa, về mặt địa lý, nhờ Phần Lan, các nước đồng minh lân cận, các quốc gia Baltic, sẽ cảm thấy yên tâm hơn, bởi trong trường hợp nổ ra chiến tranh, lực lượng tiếp viện của NATO giờ đây có thể dễ dàng đến từ phía Bắc.

Huy Thông

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.