Peru chìm sâu trong khủng hoảng chính trị

Một cuộc bỏ phiếu luận tội, một vụ bắt giữ, một tổng thống mới và tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc là những lời mô tả ngắn gọn về tình hình đất nước Peru hiện nay. Quá trình chuyển giao quyền lực ban đầu hòa bình đã nhuốm màu bạo lực tại nền dân chủ Nam Mỹ mong manh này.

Hỗn loạn

Ngày 7/12, Quốc hội Peru đã lên lịch tổ chức bỏ phiếu vào buổi chiều cùng ngày về việc có nên luận tội Tổng thống Pedro Castillo do các cáo buộc tham nhũng hay không. Nhưng, ông Castillo đã tìm cách cản trở cuộc bỏ phiếu khi tuyên bố giải tán quốc hội và thành lập một chính phủ khẩn cấp, hành động này nhanh chóng bị lên án là một âm mưu đảo chính.

Peru chìm sâu trong khủng hoảng chính trị -0
Ông Pedro Castillo phủ nhận các cáo buộc liên quan.

Động thái này gây sốc ngay cả với các đồng minh của ông Castillo và đến cuối ngày, ông đã bị cách chức và bị bắt giữ. Phó Tổng thống, bà Dina Boluarte đã thay ông lên nắm quyền, trở thành người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Peru.

Nhưng, những gì ban đầu dường như là dấu hiệu cho thấy khả năng phục hồi của một nền dân chủ mong manh đã biến thành tình trạng hỗn loạn chỉ vài ngày sau đó, khi những người ủng hộ cựu Tổng thống Castillo tổ chức các cuộc tấn công nhằm vào đồn cảnh sát, sây bay và nhà máy. Ngày 14/12, Bộ trưởng Quốc phòng Peru tuyên bố thiết lập tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc khi chính phủ tìm cách kiểm soát bạo lực lan rộng, một động thái được coi là bất thường về nhiều mặt.

Ông Castillo là ai?

Pedro Castillo, 53 tuổi, được bầu làm Tổng thống Peru tháng 7/2021, xuất thân từ một gia đình có cha mẹ là nông dân mù chữ ở một vùng nông thôn nghèo khó, không có hệ thống thoát nước, không được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe và trường học.

Ngay cả sau khi đã trở thành giáo viên, ông Castillo vẫn làm nông để kiếm thêm thu nhập. Ông trở thành một nhà hoạt động công đoàn, giúp tổ chức một cuộc đình công để yêu cầu trả lương cao hơn cho giáo viên. Trong chiến dịch tranh cử năm ngoái, với tư cách là một người theo chủ nghĩa xã hội, ông Castillo có sức hút đối với những cử tri thất vọng với giới tinh hoa chính trị truyền thống.

Ông đã giương cao khẩu hiệu “Không còn người nghèo ở một quốc gia giàu có”, hứa hẹn sẽ cải thiện nền kinh tế của đất nước và giảm tình trạng bất bình đẳng kinh niên của Peru. Mặc dù tự cho mình là một người hoàn toàn không dính dáng tới quá khứ tham nhũng của đất nước, song ông Castillo đã nhanh chóng bị kéo vào bê bối sau khi đắc cử và được cho là đã không thực hiện được nhiều lời hứa của mình.

Trong nhiều năm, Peru đã liên tiếp vấp phải tham nhũng chính trị, điều đã khiến nước này chứng kiến tới 6 đời tổng thống kể từ năm 2016. Dưới nhiệm kỳ ngắn ngủi của mình, ông Castillo đã thành lập 5 nội các khác nhau và bổ nhiệm hơn 80 bộ trưởng, một số người trong số này được cho là thiếu kỹ năng hoặc kinh nghiệm liên quan tới vị trí của mình và phải đối mặt với các cuộc điều tra liên quan đến tham nhũng, bạo lực gia đình và án mạng.

Bản thân ông Castillo là mục tiêu của 6 cuộc điều tra hình sự, trong đó có cáo buộc ông đã lãnh đạo một tổ chức tội phạm để trục lợi từ các hợp đồng của chính phủ và nhiều lần cản trở việc thực thi công lý. Ông Castillo phủ nhận mọi cáo buộc, trong khi đó, những người ủng hộ ông thì cho rằng cựu Tổng thống Peru là nạn nhân của một nỗ lực có phối hợp nhằm khôi phục vị thế của giới tinh hoa cầm quyền trước đây.

Ngay sau khi ông Castillo tuyên bố quyết định qua mặt quốc hội trong một bài phát biểu được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc, các lực lượng vũ trang và cảnh sát Peru đã bác bỏ động thái này của ông, trong khi các quan chức hàng đầu trong chính phủ đã nhanh chóng từ chức, các chuyên gia luật gọi nỗ lực của ông là bất hợp pháp. Mỹ cũng bày tỏ phản đối. Trong vòng vài giờ, Quốc hội Peru đã bỏ phiếu luận tội ông. Cảnh sát cho biết ông đang bị giam giữ tại một căn cứ hải quân ở ngoại ô thủ đô Lima.

Ông Castillo đã  bảo vệ hành động của mình và không tỏ ra hối hận trong một vài lần xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị bắt. Tại phiên tòa thứ 2, cựu lãnh đạo Peru nói rằng ông đã bị giam giữ một cách bất công và sẽ “không bao giờ từ chức”.

Tổng thống mới là ai?

Bà Dina Boluarte, 60 tuổi, từng là một luật sư và thành viên của một đảng chính trị theo chủ nghĩa Marx cho đến khi bà bị khai trừ khỏi đảng vào năm ngoái sau khi chỉ trích lãnh đạo đảng. Bà Boluarte cũng xuất thân từ một vùng nông thôn của Peru và đã ra tranh cử vào năm 2022 với tư cách Phó Tổng thống và Bộ trưởng Phát triển và Hội nhập xã hội của ông Castillo. Bà từ chức bộ trưởng vào tháng 11/2022 sau khi ông Castillo thành lập nội các mới nhất của ông.

Sau khi bà Boluarte nhậm chức vào ngày 7/12, các cuộc biểu tình nhỏ đã nổ ra ở thủ đô Lima và nhiều vùng khác của đất nước. Theo văn phòng thanh tra của Peru, các cuộc biểu tình đã trở nên bạo lực hơn khi có ít nhất 6 người thiệt mạng trong các cuộc đụng độ. Nhà chức trách cho biết hơn 100 cảnh sát đã bị thương.

Các cuộc biểu tình nhận được sự ủng hộ của công đoàn lớn nhất đất nước, hiệp hội người bản địa lớn nhất tại khu vực Peruvian Amazon và nhiều tổ chức đại diện cho nông dân nghèo, cùng với các nhóm khác. Những người tham gia biểu tình ủng ông Castillo cho rằng lá phiếu của họ đã “bị cướp mất” và cáo buộc giới tinh hoa chính trị đã đẩy ông Castillo đến chỗ tự sát chính trị và nói rằng giới cầm quyền chưa bao giờ cho ông cơ hội điều hành đất nước thành công.

1/4 trong số 33 triệu người dân Peru sống trong cảnh nghèo đói. Tháng 11/2022, Liên hợp quốc cảnh báo rằng quốc gia này có tỷ lệ người chịu cảnh mất an ninh lương thực cao nhất ở Nam Mỹ, với một nửa dân số không được tiếp cận dinh dưỡng đầy đủ. Ông Castillo là cựu tổng thống thứ 6 phải đối mặt với án tù chỉ trong vòng 2 thập kỷ qua, một dấu hiệu cho thấy sự bất ổn thể chế tại quốc gia Nam Mỹ này.

Ngọc Lan (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.