Palestine: Gian nan tiến trình hòa giải

Cuối tháng 7/2023, trong bối cảnh xung đột Israel-Palestine không ngừng leo thang ở Bờ Tây, các phe phái chính trị khác nhau ở Palestine đã tiến hành cuộc họp tại thành phố El Alamein, Ai Cập nhằm tìm con đường chấm dứt chia rẽ.

Kết quả của cuộc gặp nhận về nhiều ý kiến trái chiều. Nói một cách thực tế, chỉ một cuộc gặp kéo dài 4 giờ đồng hồ chắc chắn là không đủ để tháo gỡ mối tơ vò tồn tại từ năm 2007 sau các cuộc xung đột giữa phe ủng hộ lực lượng Hamas và phe hậu thuẫn Phong trào Giải phóng dân tộc Palestine (Fatah) - lực lượng chi phối chính quyền Palestine. Tuy vậy, việc các bên sau cuộc gặp thống nhất được việc hình thành “ủy ban hòa giải”, với những hứa hẹn về các cuộc đối thoại tiếp theo cũng đáng được xem là bước tiến nhỏ trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa các “chính phủ song song” của Hamas ở Dải Gaza và chính quyền Palestine quản lý Bờ Tây.

Palestine: Gian nan tiến trình hòa giải -0
Tổng thống Palestine Mahmud Abbas (ngồi giữa) gặp phái đoàn Mặt trận Bình dân Giải phóng Palestine trước cuộc đàm phán ở El Alamein.

Mục đích của nỗ lực này được vị tổng thống 87 tuổi của Palestine Mahmoud Abbas nhấn mạnh là để tiếp tục đối thoại, hướng đến chấm dứt chia rẽ và đạt được sự thống nhất cho Palestine, cụ thể là “một quốc gia duy nhất, một hệ thống duy nhất, một luật duy nhất và một quân đội hợp pháp duy nhất”.

Ánh sáng le lói cuối đường hầm

Theo các thông tin ngay sau cuộc họp, thủ lĩnh chính trị của Hamas Ismail Haniyeh kêu gọi Tổng thống Abbas tổ chức một cuộc bầu cử càng sớm càng tốt. Ông Abbas đã đáp lại bằng lời hứa rằng một cuộc bầu cử sẽ diễn ra - nhưng chỉ khi người Palestine sống ở phía Đông Jerusalem có thể bỏ phiếu. Ông Abbas từng hủy bỏ cuộc bầu cử quốc hội vào năm 2021 - cuộc bỏ phiếu dự kiến đầu tiên sau 15 năm - với lý do người Palestine sống ở phía Đông Jerusalem không thể tham gia. Tuy nhiên, cũng có những nhận định cho rằng động cơ thực sự đằng sau quyết định năm đó là lo ngại về khả năng Hamas đánh bại Fatah. Thực tế Hamas vẫn có khả năng giành chiến thắng trong bất kỳ cuộc bầu cử nào được tổ chức ở thời điểm hiện tại.

Tín hiệu mới nhất cho những tia hy vọng trong khu vực là 2 tuần sau cuộc gặp tại Ai Cập giữa lãnh đạo Fatah và Hamas, ngày 15/8, Ủy ban Bầu cử trung ương Palestine (CEC) cho biết cơ quan này sẵn sàng tổ chức các cuộc bầu cử cấp thành phố ở Dải Gaza, rộng khoảng 360 km2, là nơi sinh sống của khoảng 2 triệu người Palestine, nếu nội các Palestine ấn định thời điểm cụ thể, lưu ý "nội các có nhiệm vụ pháp lý để kêu gọi tổ chức theo luật bầu cử".

Trước đó một ngày, tại hội thảo được tổ chức tại Dải Gaza với sự có mặt của đại diện các phe phái Palestine và các tổ chức dân sự, lãnh đạo phong trào Hồi giáo Hamas Zakaria Abu Muammar bày tỏ hy vọng có sự đồng thuận và ủng hộ rộng rãi để tổ chức các cuộc bầu cử cấp thành phố ở Dải Gaza dưới sự giám sát của CEC. Đại diện Văn phòng Chính trị Hamas cũng khẳng định lực lượng này cam kết đảm bảo các cuộc bầu cử diễn ra một cách "tự do, công bằng và minh bạch", đồng thời tôn trọng kết quả bầu cử và ủng hộ mọi cá nhân thắng cử.

Đây là tín hiệu đáng mừng và phản ánh phần nào ý chí đồng điệu của Hamas và Chính quyền Palestine khi cùng lúc người phát ngôn Fatah ở Dải Gaza Munzer al-Hayek cho biết các cuộc bầu cử cấp thành phố là một nhu cầu cấp thiết để thay đổi các dịch vụ xã hội vốn đang trong tình trạng gặp nhiều khó khăn.

Con đường gập ghềnh

Theo nhiều nhận định, để một chính phủ đoàn kết thành hình, Hamas - một tổ chức của người Palestine có mối liên hệ với Tổ chức Anh em Hồi giáo, đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lập pháp của người Palestine vào năm 2006, trở thành lực lượng cai trị trên thực tế ở Dải Gaza một năm sau đó - có thể phải nhượng bộ đáng kể, chẳng hạn như bàn giao quyền kiểm soát cửa khẩu biên giới Gaza-Ai Cập cho chính quyền Palestine và từ bỏ quyền kiểm soát một số tổ chức của Palestine ở Gaza. Hamas nhiều khả năng sẽ phản đối các bước đi này, khiến tương lai chính phủ đoàn kết khá mịt mờ.

Giới phân tích cho rằng, nếu không có một chiến lược chính trị trên nền tảng đồng thuận, cũng như các bên không thể tiến tới thành lập một chính phủ thống nhất đủ khả năng hoạt động và chấm dứt chia rẽ, các cuộc họp về “hòa giải” khó có thể coi là đạt bước đột phá về chất.

Theo thống nhất tại cuộc họp cuối tháng 7, ủy ban hòa giải sẽ bao gồm đại diện của tất cả các phe phái tham gia. Giữa Fatah và Hamas, mâu thuẫn dường như tồn tại trong hầu hết các vấn đề, do đó điều cần thiết đối với ủy ban này trong thời gian tới là xác định nguồn pháp lý và nền tảng làm cơ sở cho hoạt động. Khác biệt lớn nhất giữa 2 bên, được giới quan sát chung nhận định là nằm ở tầm nhìn và chiến lược khi một bên ủng hộ phản kháng vũ trang trong khi bên kia ủng hộ việc bảo vệ chính quyền và bác bỏ phản kháng vũ trang. Quan điểm về Israel cũng có thể là một khúc mắc đáng kể.

Nhiều cuộc họp tương tự từng được tổ chức tại Algeria, Saudi Arabia và Qatar nhưng không thu về kết quả thực chất. Đây cũng là lý do khiến giới phân tích không quá lạc quan về triển vọng sự kiện hồi cuối tháng 7, cảnh báo nguy cơ tất cả chỉ là “bổn cũ soạn lại”, trong bối cảnh chính quyền Palestine tìm cách cải thiện uy tín trong mắt người dân sau 18 năm dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Mahmoud Abbas.

Theo truyền thông ghi nhận, những diễn biến mới nhận về sự thờ ơ của công chúng, những người đã từng nhiều lần hy vọng, rồi lại chất chồng thất vọng sau khi các thỏa thuận hòa giải liên tục đi vào ngõ cụt khi nhanh chóng trở thành các cuộc tranh luận và buộc tội lẫn nhau, trong khi các bên một mặt thiếu ý chí, mặt khác toan tính nhiều ý tưởng mang đậm màu sắc bè phái, không sẵn lòng trả những cái giá nhất định để chấm dứt chia rẽ.

Cánh cửa mới mở ra sẽ tiếp tục rộng mở để đưa tới hòa bình và thống nhất cho các lực lượng Palestine hay lại một lần nữa đóng sập là điều khó nói trước ở thời điểm này. Tuy nhiên, nếu ước mơ không bị đánh thuế, tại sao lại không thử thêm một lần?

Thái Hân

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.