Palantir Technologies, công ty trợ giúp Tình báo Mỹ do thám toàn cầu

Palantir Technologies được thành lập năm 2004 bởi bộ ba Peter Thiel, Alexander Karp và Joe Lonsdale. Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) bảo trợ Palantir thông qua nhánh đầu tư In-Q-Tel của công ty này và Palantir cũng không che giấu các tham vọng của mình, nhất là mong ước bán dịch vụ do thám cho chính quyền Mỹ.

Theo tiết lộ từ báo cáo năm 2016 của hãng truyền thông Mỹ Politico, Palantir giành được các hợp đồng với chính quyền liên bang giá trị "ít nhất 1,2 tỷ USD" từ năm 2009. Những khách hàng chủ yếu của Palantir được cho là các cơ quan chính phủ Mỹ bao gồm: CIA, NSA (Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ), Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), GCHQ (tình báo tín hiệu Anh) - cũng như thành viên của liên minh tình báo Five Eyes (bao gồm 5 quốc gia: Mỹ, Anh, Canda, Australia và New Zealand).

Palantir Technologies - đặt trụ sở chính tại Palo Alto bang California - có 2 sản phẩm phần mềm chính gọi là "Palantir Gotham" và "Palantir Metropolis".

Peter Thiel, người sáng lập Palantir Technologies.
Peter Thiel, người sáng lập Palantir Technologies.

Cụ thể, công cụ "Metropolis" phục vụ cho các ngân hàng ở Wall Street và các quỹ đầu tư mạo hiểm; trong khi đó "Gotham" (ban đầu gọi là Palantir Government) được thiết kế riêng cho lĩnh vực phân tích tình báo, cơ quan hành pháp và nhóm khách hàng chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh nội địa. Sau khi người thổi còi Edward Snowden tiết lộ nhiều tài liệu mật liên quan đến hoạt động gián điệp trong bóng tối của NSA, Palantir nhanh chóng tuyên bố công ty không hề có bất cứ mối quan hệ nào với chương trình gián điệp mang tên mã PRISM - trùng tên với một sản phẩm của Palentir.

Thậm chí, một mục tựa đề "Quyền riêng tư & Quyền tự do dân sự" trên trang web của Palantir nêu rõ: "Palantir luôn tìm cách bảo vệ quyền riêng tư và tự do cá nhân thông qua công nghệ của mình, trong khi đó vẫn đáp ứng cho nhu cầu phân tích tình báo trong lực lượng hành pháp và các cơ quan tình báo giúp họ hoàn thành sứ mạng".

Mối quan hệ giữa Palantir và cộng đồng tình báo chính quyền Mỹ được cho là bắt đầu ít nhất từ năm 2008 khi phái đoàn đại diện cơ quan tình báo tín hiệu Anh GCHQ cùng với các đối tác người Mỹ có mặt tại VisWeek - hội nghị máy tính và đánh giá dữ liệu thường niên được tổ chức bởi Viện Kỹ thuật Điện và Điện tử (IEEE) và Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST).

Alexander Karp, CEO và đồng sáng lập Palantir.
Alexander Karp, CEO và đồng sáng lập Palantir.

Theo một tài liệu của GCHQ, Palantir cử một nhóm chuyên gia tham dự hội nghị để giới thiệu sản phẩm công ty và tìm kiếm đối tác ký hợp đồng. Theo kịch bản soạn sẵn, nhóm chuyên gia Palantir trình bày một phần mềm cho phép xác định những người dùng trang web Wikipedia thuộc giáo phái cực đoan đồng thời mô tả chi tiết mọi mối quan hệ xã hội của họ.

Công nghệ của Palantir còn cho phép kết nối nhiều chương trình bí mật của Five Eyes và GCHQ. Palantir tạo đa kết nối giữa những cơ sở dữ liệu khổng lồ riêng biệt, và tập hợp hàng núi thông tin (chi tiết những cuộc gọi, địa chỉ IP, giao dịch tài chính, tên, những cuộc đàm thoại, hành trình di chuyển cá nhân v.v…) vào một kho chứa tập trung cho phép giải quyết một trong những vấn đề rắc rối nhất của hoạt động thu thập thông tin tình báo hiện đại: sự quá tải dữ liệu.

Ví dụ, CIA và FBI sở hữu hàng ngàn kho dữ liệu khổng lồ với hàng núi thông tin (hồ sơ tài chính, mẫu ADN, hình ảnh, cấu trúc giọng nói v.v.…) và việc kết nối vào một mối thống nhất để truy xuất nhanh là nhiệm vụ khó khăn mất rất nhiều thời gian. Công nghệ Palantir cũng được sử dụng trong dự án gián điệp mang tên mã "Lovely Horse" của GCHQ - chương trình được thiết kế nhằm cải thiện khả năng thu thập thông tin tình báo nguồn mở của cơ quan. Sản phẩm của Palantir không chỉ gây ấn tượng mạnh cho giới tình báo Anh, Mỹ mà cả các thành viên khác trong liên minh "Five Eyes".

Một chi nhánh văn phòng của Palantir ở bang Virginia.
Một chi nhánh văn phòng của Palantir ở bang Virginia.

Ví dụ vào tháng 4-2010, tình báo Canada sử dụng phần mềm Palantir để truy tìm một nhóm gián điệp xâm nhập hệ thống mạng Bộ Quốc phòng Ấn Độ. Palantir cũng giúp lực lượng đặc nhiệm Mỹ ở Afghanistan tìm kiếm dữ liệu chính xác về một mục tiêu chuẩn bị tấn công.

Trong hệ thống ngân hàng, JPMorgan Chase sử dụng phần mềm Palantir để điều tra những vụ chuyển tiền đáng ngờ. Một công cụ gọi là BustOut của Palantir cho phép phát hiện nhanh bọn tội phạm đánh cắp tài khoản trực tuyến khách hàng.

Christopher Soghoian, chuyên gia bảo mật Trung tâm An ninh mạng ứng dụng Đại học Indiana, lo ngại sức mạnh của Palantir tạo điều kiện cho các cơ quan tình báo lạm dụng dẫn đến vi phạm quyền riêng tư người dân. Năm 2012, như để trấn an dư luận, giới chức Palantir tuyên bố thành lập một bộ phận gọi là Hội đồng Cố vấn Palantir về Quyền riêng tư và Dân quyền (PCAP). Tuy nhiên, các nhà hoạt động nhân quyền vẫn tỏ ra nghi ngờ tính hiệu quả của PCAP.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.