Nhận được nguồn tin một chiếc ôtô mang biển số Lào vừa gây tai nạn chết người trên địa bàn tỉnh Nghệ An, chúng tôi đến trụ sở Cảnh sát Giao thông (CSGT) tỉnh Nghệ An. Thật bất ngờ, ngay trước cổng trụ sở chễm chệ một con Toyota đeo biển vàng 5536 của Lào... Anh bạn đồng nghiệp người Nghệ nói tếu: “Về vùng này thì chạy trời không khỏi... xe Lào đâu, ông bạn ạ!”.
Theo hồ sơ của CSGT Nghệ An thì chiếc xe mang biển kiểm soát Lào 1022 đã gây tai nạn làm thiệt mạng một người là chị Lữ Thị V., 19 tuổi, quê ở bản Khe Nằn, Chiêu Lưu, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.
Thời gian vừa qua, CSGT tỉnh Nghệ An còn tiến hành thu giữ 5 “giấy phép lái xe Asean” do các lái xe không đủ điều kiện cấp bằng. “Giấy phép lái xe Asean” cho phép lái xe có thể điều khiển phương tiện ôtô trên toàn bộ lãnh thổ các nước thuộc Asean. Không biết các tài xế đã kiếm đâu ra loại giấy phép này. Nhưng đây cũng là một thủ đoạn để có thể lưu hành xe biển lạ trên lãnh thổ Việt
Ngày 5/4/2006, chúng tôi ngược quốc lộ 8B lên cửa khẩu Cầu Treo, Hương Sơn, Hà Tĩnh. Là cửa khẩu lớn nhất tiếp giáp với nước bạn Lào, Cầu treo được xem là một trong những đường vào tấp nập nhất của xe ôtô mang biển số Lào. Trên đường đi, chúng tôi bắt gặp hàng chục chiếc xe hơi biển số Lào chạy từ cửa khẩu về đồng bằng, trong đó đáng chú ý, có cả một đoàn xe Jolie gồm 6 chiếc chưa gắn biển chạy từ Lào, nối đuôi nhau vào đất Việt.
Tại khu nhập khẩu Cầu Treo, trong ngày 6/4 có đến 17 chiếc xe con mang biển số Lào với các nhãn hiệu: Toyota Camry, Ford, Nissan, Isuzu... Trong đó 4 chiếc xe do người Việt
Tại cửa khẩu, anh Nguyễn Văn N. buôn bán lâu năm ở Viêng Chăn, kể với chúng tôi:
- Ôtô xịn ở Lào nhiều như... khoai. Bên đó chỉ cần làm một dự án nhỏ là mua được xe miễn thuế (1%). Tội gì không sang mua một “con” mà chạy cho sướng!
- Thế thủ tục giấy tờ có phiền hà gì không?
- Rất đơn giản. Ví dụ như tôi có một người bạn ở Lào, tôi bảo: "Này Khăm Pao ơi! Mua giùm tao một cái ôtô"... Thế là có một con xe đứng tên Khăm Phao, qua cửa khẩu làm thủ tục tạm nhập về chạy thoải mái, thỉnh thoảng lại lên cửa khẩu gia hạn xe một lần.
“Tạm nhập” mà không thấy “tái xuất”
Theo Nghị định thư Liên vận giữa Việt Nam và Lào thì xe ôtô của hai nước được phép lưu trú trên lãnh thổ của nước bạn gọi là “tạm nhập” thời gian tối đa là 30 ngày. Hết hạn các xe này phải ra khỏi lãnh thổ nước bạn, gọi là “tái xuất”. Một số cá nhân đã lợi dụng sự tạo điều kiện thông thoáng này hợp thức hóa cho xe mang biển số Lào vào lưu hành ở Việt
Đối với người có hộ khẩu ở Hà Tĩnh thì việc kiếm được con xe hơi xịn giá chỉ bằng 60% giá thị trường, chạy thoải mái rồi cứ một tháng lại lên cửa khẩu gia hạn một lần là việc quá đơn giản. Bởi vậy có rất nhiều người tìm cách “lách luật” để tránh phải bỏ tiền túi nộp thuế cho Nhà nước. Đặc biệt là cư dân khu vực biên giới, những người thường xuyên qua lại buôn bán xuyên biên giới sang Lào.
Anh Lê Thanh T., người Nghệ An, thường xuyên qua Lào làm ăn, kể: “Em có bà chị làm ăn bên đó chục năm rồi, cứ đầu tháng lại sang chở hàng thuê cho bà ấy. Năm ngoái bảo bà chị mua cho con “đĩa bay” (Toyota Pravie) hết có 8.000... Về xài thoải mái, sang Lào thường xuyên nên chẳng có gì phải băn khoăn”.
Nắm được “ngón” này, rất nhiều tay buôn bán ôtô chuyên nghiệp từ các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng đã nhảy vào tìm cách thiết lập các đường dây đưa xe về Việt Nam.--PageBreak--
Theo thông báo của Cục Điều tra chống buôn lậu Thuộc Tổng cục Hải quan, hiện có hơn 800 xe ôtô mang biển số Lào và Campuchia tạm nhập vào Việt Nam quá lâu mà không thấy tái xuất. Các cơ quan chức năng đã thống nhất chuyển toàn bộ hồ sơ những ôtô biển lạ này sang Tổng cục Cảnh sát để điều tra làm rõ và có biện pháp xử lý.
Cục Điều tra Chống buôn lậu cũng từng xử lý khá nhiều trường hợp cá nhân sang làm việc ở Lào mang xe về nước sử dụng mà và còn nguyên biển số Lào, quá hạn mà không làm thủ tục tái xuất mà có biểu hiện sang, nhượng lại.
Ôtô Lào mang vào Việt
Ông Nguyễn Quang Thanh, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cầu Treo, cho biết: Từ ngày 1/1 đến 6/4/2006 đã có 2.178 lượt xe ôtô mang biển kiểm soát Lào làm thủ tục “tạm nhập”. Nhiều xe đến hạn đã quay lại làm thủ tục gia hạn thêm. Tuy vậy cũng trong thời gian đó có 52 trường hợp ôtô mang biển kiểm soát Lào trở lại cửa khẩu làm thủ tục tái xuất đã quá hạn lưu trú. Trong những trường hợp xe quá hạn lưu trú, mức xử phạt chỉ có 400 nghìn đồng, hình phạt quá “bèo” với những người xài "xế hộp".
Theo thống kê đến hết 31/12/2005 vẫn còn 98 ôtô mang biển số Lào tạm nhập vào Việt Nam qua cửa khẩu Cầu Treo chưa thấy chủ xe quay lại gia hạn hay tái xuất. 98 trường hợp này đã được tổng hợp, báo cáo lên Tổng cục Cảnh sát để truy tìm, xử lý.
Coi chừng “gửi trứng cho ác”!
Khi chúng tôi đề cập đến hiện tượng một số cá nhân lợi dụng mô thức “tạm nhập – tái xuất” để tuồn xe hơi vào Việt Nam với mục đích kinh doanh xe đã qua sử dụng, ông Nguyễn Quang Thanh cho rằng điều đó là khó thành hiện thực: “Nếu phát hiện thấy xe gia hạn quá nhiều lần, chúng tôi sẽ lập danh sách để báo với Cơ quan Công an. Có dấu hiệu lợi dụng mua bán sẽ bị xử lý, yêu cầu đăng ký biển số Việt Nam và nộp đầy đủ thuế cho Nhà nước”.
Ông Thanh cũng cảnh báo rằng: Các cửa khẩu đường bộ, trong đó có Cầu Treo, không được phép nhập xe ôtô cũ. Theo quy định của Nhà nước chỉ có 4 cảng biển quốc tế được phép nhập xe cũ là: cảng Hải Phòng, cảng Cái Lân (Quảng Ninh), cảng Đà Nẵng, và TP HCM. Vậy nên trong điều kiện Nhà nước áp thuế tuyệt đối xe cũ cao, các doanh nghiệp ôtô trong nước giảm giá cạnh tranh, mức chênh lệch sẽ không quá lớn. Ôtô Lào nếu muốn sang Việt
Những ai đã trót tin vào lời hứa của các tay môi giới xe hơi: “Sẽ lo hoàn thành mọi thủ tục sau ngày 1/5” cần phải xem xét lại: Hoặc là mức giá xe mang biển số Lào có thể bị đội lên, hoặc là sẽ dính... quả lừa. Nếu đã trót mua xe “tạm nhập” thì lại phải giao xe cho môi giới quay về Lào làm thủ tục sang tên, rồi lên tàu nhập vào cảng biển.
Một người quê ở Hương Sơn, Hà Tĩnh mua một con xe biển số Lào, nhà cách Lào vài trăm mét, sáng sáng vẫn nghe... gà Lào gáy, phóng xe độ vài phút là sang đất bạn. Do “máu” mua xe “tạm nhập” thì qua ngày 1/5 lại phải hì hục đưa xe quay lại Lào làm thủ tục mất hàng tháng trời xe mới về lại nhà mình.
Xe không đứng tên mình, thủ tục nhập nhèm với môi giới, coi chừng lại “Gửi trứng cho ác”. Đưa xe cho “cò” sang Lào không may cò “lượn” mất thì cũng chẳng có cơ sở pháp lý nào để đòi lại xe. Trong trường hợp gặp được "cò" có lương tâm thì việc ép tăng giá khách hàng cũng phải chịu vì trên giấy tờ xe vẫn của... người Lào
