Nước Mỹ trước yêu cầu hàn gắn

Vụ bạo loạn xảy ra tại Điện Capitol, nơi Quốc hội Mỹ họp xác nhận kết quả bầu cử hôm 6-1 đã khiến nước Mỹ chấn động và cả thế giới sửng sốt. Vụ bạo loạn nhanh chóng được dập tắt, nhưng đã để lại hậu quả xấu về nhiều mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nước Mỹ trên trường quốc tế.

Những người được cho là ủng hộ Tổng thống Donald Trump đã tràn vào tòa nhà Quốc hội Mỹ trên đồi Capitol khi lưỡng viện đang họp để xác nhận kết quả bầu cử tổng thống. Họ đập phá đồ đạc và đụng độ với cảnh sát Capitol khiến 4 người chết. Đây là một trong những sự cố an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ, xảy ra sau khi ông Trump kêu gọi người ủng hộ mình “tiến về thủ đô” để ngăn cản việc xác nhận chiến thắng của đối thủ.

Điện Capitol là một trong những biểu tượng chính trị thiêng liêng nhất của nước Mỹ, được cả thế giới tôn trọng như một dấu chỉ của nền dân chủ lớn nhất thế giới. Chính vì thế, vụ bạo loạn hôm 6-1 được giới bình luận ví như một “cú đấm” vào uy tín nước Mỹ, “cú đấm” vào nền dân chủ và tự do, vốn là niềm tự hào của nước Mỹ. Nó khiến những người Mỹ chân chính cảm thấy bị xúc phạm và không thể chấp nhận được.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence tuyên bố xác nhận chiến thắng cho ông Joe Biden.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence tuyên bố xác nhận chiến thắng cho ông Joe Biden.

Các chính khách Mỹ và thế giới đã lên tiếng phê phán, lên án vụ bạo loạn. Các cựu Tổng thống như Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama gọi vụ bạo loạn là “điều đáng xấu hổ”, là “nỗi hổ thẹn” cần phải chấm dứt ngay. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, lãnh đạo các nước châu Âu, Nga, Trung Quốc và nhiều nước khác đã lên tiếng kêu gọi người Mỹ “bình tĩnh” và tôn trọng kết quả bầu cử. 

Nhiều nghị sĩ của đảng Dân chủ trong Quốc hội và ngay cả một số thành viên đảng Cộng hòa cũng đã kêu gọi truy tố và phế truất Tổng thống Trump do đã có hành động kích động người ủng hộ mình biểu tình gây bạo loạn. Các tờ báo lớn của Mỹ cũng kêu gọi phế truất Tổng thống. Câu hỏi được đặt ra là  liệu ông Trump có thể bị truy tố hay bị phế truất với tuyên bố “không thích hợp cho chức vụ” hay không và phế truất bằng cách nào?

Theo giới phân tích, có 2 cách để phế truất Tổng thống Mỹ: thứ nhất là Tu chính án số 25 của Hiến pháp Mỹ và thứ hai là tổ chức phiên luận tội sau khi Thượng viện Mỹ cáo buộc Tổng thống phạm tội. Trong cả hai trường hợp, Phó Tổng thống Mike Pence sẽ là người nắm quyền tạm thời cho đến khi Tổng thống vừa đắc cử Joe Biden nhậm chức.

Tu chính án số 25 được ban hành năm 1967 nhằm xử lý tình huống cần thay thế tổng thống do không thể tiếp tục đảm đương nhiệm vụ. Điều 4 của Tu chính án này đề cập việc một tổng thống không thể làm tròn nhiệm vụ nhưng không tự nguyện từ chức. Tình huống áp dụng là khi tổng thống mất năng lực hành vi do mắc bệnh tâm thần hay bệnh lý khác. Một số chuyên gia lập luận rằng Tu chính án 25 có thể áp dụng rộng rãi hơn, kể cả với trường hợp một tổng thống không thích hợp cho chức vụ. 

Để kích hoạt Tu chính án số 25, Phó Tổng thống Pence và đa số nội các Chính phủ Mỹ cần phải ra tuyên bố rằng Tổng thống Trump “không thể tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ tổng thống” và phế truất ông. Sau đó ông Trump có thể tuyên bố rằng mình “có khả năng đảm nhiệm lại nhiệm vụ”. 

Nếu ông Pence (Phó Tổng thống kế vị đương nhiên) và đa số nội các không phản đối, ông Trump sẽ được phục hồi chức vụ. Nếu ông Pence và đa số nội các phản đối, vấn đề sẽ do Quốc hội quyết định. Ông Pence vẫn sẽ đảm nhận quyền tổng thống cho đến khi có quyết định của Quốc hội.

Người biểu tình ủng hộ ông Trump tràn vào quậy phá Điện Capitol.

Người biểu tình ủng hộ ông Trump tràn vào quậy phá Điện Capitol.

Trong trường hợp bạo loạn hôm 6-1 do lời kích động của ông Trump, ông có thể bị luận tội và phế truất. Quy trình luận tội bắt đầu từ Hạ viện, với phiên họp để đưa ra lời buộc tội đối với tổng thống, tội danh có thể là “tội phạm cấp cao và hành xử sai trái”. Nếu Hạ viện đồng ý buộc tội tổng thống, gọi là “các điều khoản luận tội”, quy trình sẽ tiếp tục với việc Thượng viện tổ chức phiên xét xử để xác định tội danh của tổng thống. Hiến pháp Mỹ đòi hỏi phải có 2/3 phiếu Thượng viện để buộc tội và phế truất tổng thống.

Ông Trump đã từng bị Hạ viện luận tội một lần vào tháng 12-2019 với cáo buộc lạm dụng quyền hành và cản trở Quốc hội trong vụ việc ông gây áp lực buộc Ukraine điều tra ông Biden và con trai ông. Tháng 2-2020, ông Trump được trắng án tại phiên tòa Thượng viện khi đó do đảng Cộng hòa kiểm soát. Bây giờ, với vụ bạo loạn trên đồi Capitol do ông kích động, ông Trump có thể bị luận tội lần 2.

Về mặt pháp lý là thế nhưng trên thực tế giới phân tích cho rằng, liệu có cần thiết luận tội và phế truất Tổng thống Trump hay không, khi mà nhiệm kỳ của ông cũng đang dần khép lại, chỉ còn khoảng 2 tuần nữa thôi. Việc phế truất một Tổng thống Mỹ ngay trước thời điểm kết thúc nhiệm kỳ có vẻ không mang nhiều ý nghĩa, chỉ là hình thức và có tính “lịch sử” hơn là một động thái quyết định thay đổi cục diện chính trị.

Cuộc biểu tình bạo loạn đã làm gián đoạn phiên họp lưỡng viện Quốc hội vài tiếng đồng hồ nhưng không thể làm thay đổi được gì. Ngày 7-1, Bộ trưởng Giao thông Elaine Chao và một loạt quan chức, cố vấn Nhà Trắng đã từ chức hoặc bị sa thải do có liên quan đến vụ người biểu tình bạo loạn. Đây là dấu hiệu đáng ngại của một “triều đại” sắp kết thúc nhưng theo cách không mấy tốt đẹp. Trong khi đó, sau khi Phó Tổng thống Pence tuyên bố xác nhận kết quả ông Biden thắng cử vào sáng sớm 7-1 (giờ Mỹ), Tổng thống Trump lại thông báo rất “lịch sự” rằng “sẽ có sự chuyển giao trong trật tự” vào ngày 20-1.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.