Nước Mỹ trước yêu cầu hàn gắn

Vụ bạo loạn xảy ra tại Điện Capitol, nơi Quốc hội Mỹ họp xác nhận kết quả bầu cử hôm 6-1 đã khiến nước Mỹ chấn động và cả thế giới sửng sốt. Vụ bạo loạn nhanh chóng được dập tắt, nhưng đã để lại hậu quả xấu về nhiều mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nước Mỹ trên trường quốc tế.

Những người được cho là ủng hộ Tổng thống Donald Trump đã tràn vào tòa nhà Quốc hội Mỹ trên đồi Capitol khi lưỡng viện đang họp để xác nhận kết quả bầu cử tổng thống. Họ đập phá đồ đạc và đụng độ với cảnh sát Capitol khiến 4 người chết. Đây là một trong những sự cố an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ, xảy ra sau khi ông Trump kêu gọi người ủng hộ mình “tiến về thủ đô” để ngăn cản việc xác nhận chiến thắng của đối thủ.

Điện Capitol là một trong những biểu tượng chính trị thiêng liêng nhất của nước Mỹ, được cả thế giới tôn trọng như một dấu chỉ của nền dân chủ lớn nhất thế giới. Chính vì thế, vụ bạo loạn hôm 6-1 được giới bình luận ví như một “cú đấm” vào uy tín nước Mỹ, “cú đấm” vào nền dân chủ và tự do, vốn là niềm tự hào của nước Mỹ. Nó khiến những người Mỹ chân chính cảm thấy bị xúc phạm và không thể chấp nhận được.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence tuyên bố xác nhận chiến thắng cho ông Joe Biden.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence tuyên bố xác nhận chiến thắng cho ông Joe Biden.

Các chính khách Mỹ và thế giới đã lên tiếng phê phán, lên án vụ bạo loạn. Các cựu Tổng thống như Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama gọi vụ bạo loạn là “điều đáng xấu hổ”, là “nỗi hổ thẹn” cần phải chấm dứt ngay. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, lãnh đạo các nước châu Âu, Nga, Trung Quốc và nhiều nước khác đã lên tiếng kêu gọi người Mỹ “bình tĩnh” và tôn trọng kết quả bầu cử. 

Nhiều nghị sĩ của đảng Dân chủ trong Quốc hội và ngay cả một số thành viên đảng Cộng hòa cũng đã kêu gọi truy tố và phế truất Tổng thống Trump do đã có hành động kích động người ủng hộ mình biểu tình gây bạo loạn. Các tờ báo lớn của Mỹ cũng kêu gọi phế truất Tổng thống. Câu hỏi được đặt ra là  liệu ông Trump có thể bị truy tố hay bị phế truất với tuyên bố “không thích hợp cho chức vụ” hay không và phế truất bằng cách nào?

Theo giới phân tích, có 2 cách để phế truất Tổng thống Mỹ: thứ nhất là Tu chính án số 25 của Hiến pháp Mỹ và thứ hai là tổ chức phiên luận tội sau khi Thượng viện Mỹ cáo buộc Tổng thống phạm tội. Trong cả hai trường hợp, Phó Tổng thống Mike Pence sẽ là người nắm quyền tạm thời cho đến khi Tổng thống vừa đắc cử Joe Biden nhậm chức.

Tu chính án số 25 được ban hành năm 1967 nhằm xử lý tình huống cần thay thế tổng thống do không thể tiếp tục đảm đương nhiệm vụ. Điều 4 của Tu chính án này đề cập việc một tổng thống không thể làm tròn nhiệm vụ nhưng không tự nguyện từ chức. Tình huống áp dụng là khi tổng thống mất năng lực hành vi do mắc bệnh tâm thần hay bệnh lý khác. Một số chuyên gia lập luận rằng Tu chính án 25 có thể áp dụng rộng rãi hơn, kể cả với trường hợp một tổng thống không thích hợp cho chức vụ. 

Để kích hoạt Tu chính án số 25, Phó Tổng thống Pence và đa số nội các Chính phủ Mỹ cần phải ra tuyên bố rằng Tổng thống Trump “không thể tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ tổng thống” và phế truất ông. Sau đó ông Trump có thể tuyên bố rằng mình “có khả năng đảm nhiệm lại nhiệm vụ”. 

Nếu ông Pence (Phó Tổng thống kế vị đương nhiên) và đa số nội các không phản đối, ông Trump sẽ được phục hồi chức vụ. Nếu ông Pence và đa số nội các phản đối, vấn đề sẽ do Quốc hội quyết định. Ông Pence vẫn sẽ đảm nhận quyền tổng thống cho đến khi có quyết định của Quốc hội.

Người biểu tình ủng hộ ông Trump tràn vào quậy phá Điện Capitol.

Người biểu tình ủng hộ ông Trump tràn vào quậy phá Điện Capitol.

Trong trường hợp bạo loạn hôm 6-1 do lời kích động của ông Trump, ông có thể bị luận tội và phế truất. Quy trình luận tội bắt đầu từ Hạ viện, với phiên họp để đưa ra lời buộc tội đối với tổng thống, tội danh có thể là “tội phạm cấp cao và hành xử sai trái”. Nếu Hạ viện đồng ý buộc tội tổng thống, gọi là “các điều khoản luận tội”, quy trình sẽ tiếp tục với việc Thượng viện tổ chức phiên xét xử để xác định tội danh của tổng thống. Hiến pháp Mỹ đòi hỏi phải có 2/3 phiếu Thượng viện để buộc tội và phế truất tổng thống.

Ông Trump đã từng bị Hạ viện luận tội một lần vào tháng 12-2019 với cáo buộc lạm dụng quyền hành và cản trở Quốc hội trong vụ việc ông gây áp lực buộc Ukraine điều tra ông Biden và con trai ông. Tháng 2-2020, ông Trump được trắng án tại phiên tòa Thượng viện khi đó do đảng Cộng hòa kiểm soát. Bây giờ, với vụ bạo loạn trên đồi Capitol do ông kích động, ông Trump có thể bị luận tội lần 2.

Về mặt pháp lý là thế nhưng trên thực tế giới phân tích cho rằng, liệu có cần thiết luận tội và phế truất Tổng thống Trump hay không, khi mà nhiệm kỳ của ông cũng đang dần khép lại, chỉ còn khoảng 2 tuần nữa thôi. Việc phế truất một Tổng thống Mỹ ngay trước thời điểm kết thúc nhiệm kỳ có vẻ không mang nhiều ý nghĩa, chỉ là hình thức và có tính “lịch sử” hơn là một động thái quyết định thay đổi cục diện chính trị.

Cuộc biểu tình bạo loạn đã làm gián đoạn phiên họp lưỡng viện Quốc hội vài tiếng đồng hồ nhưng không thể làm thay đổi được gì. Ngày 7-1, Bộ trưởng Giao thông Elaine Chao và một loạt quan chức, cố vấn Nhà Trắng đã từ chức hoặc bị sa thải do có liên quan đến vụ người biểu tình bạo loạn. Đây là dấu hiệu đáng ngại của một “triều đại” sắp kết thúc nhưng theo cách không mấy tốt đẹp. Trong khi đó, sau khi Phó Tổng thống Pence tuyên bố xác nhận kết quả ông Biden thắng cử vào sáng sớm 7-1 (giờ Mỹ), Tổng thống Trump lại thông báo rất “lịch sự” rằng “sẽ có sự chuyển giao trong trật tự” vào ngày 20-1.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...