Nước cờ mạo hiểm...

Đêm 29-4, tướng Khalifa Haftar tuyên bố “ngừng chiến dịch quân sự” tại Libya trong mùa ramadan của người Hồi giáo. Trước mắt, chính phủ Đoàn Kết Dân Tộc được Liên Hợp quốc công nhận chưa có phản ứng. Kể từ khi chế độ ông Gaddafi sụp đổ năm 2011, có 2 phe nắm quyền tại Libya.

Một bên là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNA) trong tay Thủ tướng Fayez Al Sarraj và bên kia là lực lượng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do tướng Khalifa Haftar kiểm soát tại miền Đông Libya.

Hơn một năm qua, tướng Haftar đã mở chiến dịch quân sự chinh phục thủ đô Tripoli. Chiến dịch này đã được sự ủng hộ, hoặc công khai, hoặc ngầm ẩn, của Saudi Arabia, Ai Cập, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Pháp và cả Nga. Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar thì ủng hộ chính quyền Tripoli với động lực chính là để chống lại các ảnh hưởng của Saudi Arabia và Ai Cập tại miền Đông Libya.

Trước đó, ngày 27-4, ông Haftar tuyên bố hủy bỏ thỏa thuận chính trị do Liên Hợp quốc (LHQ) bảo trợ và khẳng định sẽ đứng ra điều hành đất nước do nhận được “sự ủng hộ của nhân dân”. Thỏa thuận chính trị được LHQ bảo trợ (còn được gọi là Thỏa thuận Skhirat) được ký tại Maroc tháng 12-2015, theo đó thành lập Chính phủ Đoàn kết dân tộc nhằm chấm dứt tình trạng chia rẽ chính trị ở nước này kể từ sau làn sóng nổi dậy lật đổ nhà lãnh đạo Gadhafi năm 2011.

Thủ đô Tripoli bị tàn phá thảm hại, Libya cần một hướng đi mới.
Thủ đô Tripoli bị tàn phá thảm hại, Libya cần một hướng đi mới.

Với việc tuyên bố thỏa thuận này vô hiệu, tướng Haftar đã đưa Libya vào một thời kỳ đặc biệt. Đây có thể là một nước cờ mạo hiểm với sự nghiệp quân sự và chính trị của vị tướng này nhưng một số nhà phân tích cho rằng ông Haftar không hề liều lĩnh mà đã tính toán kỹ và có hành động dứt khoát, mở ra một bước ngoặt cho tiến trình chính trị của Libya. Đây là lần đầu tiên thủ lĩnh quân sự Haftar dấn thân vào các thương thuyết chính trị, nhằm tìm kiếm lối thoát hòa bình cho khủng hoảng Libya.

Phản ứng trước tuyên bố của ông Haftar, Chính phủ GNA gọi đây là một âm mưu đảo chính, là bước đi coi thường nền dân chủ và sự độc đoán của tướng Khalifa Haftar, nhằm nắm quyền cả trên danh nghĩa lẫn thực tế của chính quyền dân sự đối lập ở miền Đông. Một ngày sau tuyên bố trên, người phát ngôn Tổng Thư ký LHQ Stephane Dujarric tái khẳng định, thỏa thuận chính trị của các đảng phái ở Libya ký kết năm 2015 do LHQ bảo trợ vẫn là khuôn khổ cho việc quản lý ở quốc gia này. Theo ông Stephane Dujarric, bất kỳ thay đổi chính trị nào cũng phải thông qua các biện pháp dân chủ chứ không phải bằng bất kỳ biện pháp quân sự nào.

Cũng trong ngày 28-4, Liên minh châu Âu (EU) đã gọi tuyên bố của tướng Haftar là điều không thể chấp nhận được, khẳng định hành động đó sẽ không bao giờ dẫn tới một giải pháp bền vững cho cuộc khủng hoảng ở nước này. Một ngày sau đó, người phát ngôn của Cơ quan Đối ngoại châu Âu Peter Stano cho biết, hải quân EU sẵn sàng triển khai việc thực thi lệnh cấm vận vũ khí đối với Libya trong những ngày tới. Hiện, các quốc gia EU đã nhất trí việc trang bị tàu chiến, máy bay và vệ tinh cho một chiến dịch mới có tên là Irini, theo tiếng Hi Lạp có nghĩa là hòa bình.

Chiến dịch này sẽ được thực thi với mục đích ngăn chặn dòng vũ khí tuồn vào Libya, nơi Chính phủ GNA đang bị các lực lượng vũ trang miền Đông của tướng Haftar tấn công. Việc cấm vận vũ khí với Libya thời gian qua được quốc tế kêu gọi khi lực lượng miền Đông tiến hành cuộc tấn công quân sự nhằm vào thủ đô Tripoli. Nhiều quốc gia hậu thuẫn cho 2 bên đối địch Libya đã hỗ trợ nhiều khí tài quân sự, hòng giúp bên Libya mà họ hẫu thuẫn chiếm được lợi thế trên chiến trường.

Người ủng hộ tướng Haftar.
Người ủng hộ tướng Haftar.

Cũng như Pháp và nhiều quốc gia khác, Moscow duy trì quan hệ với cả hai chính quyền ở Libya. Ngoại trưởng Nga Lavrov ngày 28-4 lên tiếng kêu gọi các bên Libya thúc đẩy sự đối thoại thay vì những hành động đơn phương. “Chúng tôi không tán thành những tuyên bố gần đây của Thủ tướng Chính phủ GNA, ông Sarraj - người đã từ chối đối thoại với tướng Haftar. Tuy nhiên chúng tôi cũng không tán thành tuyên bố của tướng Haftar rằng ông sẽ tự mình quyết định lối đi của người Libya. Cả 2 điều đó sẽ không giúp 2 bên đối địch Libya tìm ra giải pháp cho vấn đề”, Ngoại trưởng Nga Lavrov nói.

Đây cũng là phản ứng của Bộ Ngoại giao Pháp, Đức khi các nước này đều khẳng định cuộc khủng hoảng tại Libya không thể giải quyết bằng các quyết định đơn phương mà phải theo tiến trình đối thoại do LHQ dẫn dắt. Trong khi Mỹ đã bày tỏ lấy làm tiếc về động thái này của tướng Haftar. Trong bối cảnh người dân Libya đang trong tháng chay Ramadan và đại dịch COVID-19 đang tiềm ẩn nhiều mối đe dọa hơn, Mỹ kêu gọi chính quyền miền Đông tham gia vào Chính phủ GNA và tiến hành ngừng bắn nhân đạo ngay lập tức.

Các nhà phân tích cho rằng tuyên bố của tướng Haftar là hợp lý vì theo Thỏa thuận Skhirat, GNA chỉ tồn tại đến tháng 12-2017, do đó từ tháng 1-2018, GNA tồn tại bất hợp pháp. Như vậy, thực tế là Thỏa thuận Skhirat đã hết hiệu lực và GNA không còn cơ sở tồn tại, trước khi ông Haftar ra tuyên bố. Ngoài ra theo lý giải của một số chuyên gia, GNA ra đời là trái nguyên lý và không dựa trên ý nguyện người dân Libya vì GNA không được Nghị viện Libya ủng hộ, thậm chí tháng 3-2017, Tòa án Tối cao Libya từ chối công nhận địa vị pháp lý của GNA.

Căn cứ theo phản ứng của Ngoại trưởng Nga ngày 28-4 cùng với những động thái trước đó của nước này có thể thấy Moscow đang có vai trò nhất định trong việc tái tạo lại hòa bình cho Libya. Trước đó, Nga liên tiếp bỏ phiếu trắng đối với 2 nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ do nhiều nước phương Tây chủ trì, yêu cầu tướng Haftar ngừng chiến dịch đánh Tripoli. Điều này đã tạo ra rào chắn an toàn cho tướng Haftra hành động mà không lo mất thế - giảm lực.

Bộ trưởng Nội vụ GNA Fathi Bashagha từng nói “sự ủng hộ của Nga đối với lực lượng tướng Haftar là một phần trong chiến lược gia tăng ảnh hưởng của Moscow. Bởi người Nga ở Libya không chỉ vì Haftar. Họ có một chiến lược lớn ở Libya và cả châu Phi”. Việc tướng Haftar hành động vào lúc này sẽ tạo ra một bước ngoặt mới cho ván cờ Libya mà có thể hy vọng kết thúc vòng xoáy vô định cho Libya.

Về phần mình, Othman Baraka thuộc Mặt trận bình dân Giải phóng Libya tin rằng bước đi của Haftar sẽ dẫn đến việc tổ chức cuộc bầu cử theo hiến pháp dưới sự bảo trợ của LHQ. “Việc hủy bỏ Thỏa thuận Skhirat góp phần giải thể Chính phủ GNA. Do đó, vấn đề chính sẽ được giải quyết: dưới sự bảo trợ của LHQ, có thể tổ chức các cuộc bầu cử quốc hội tại Libya. Vì vậy, cách tiếp cận của Haftar là chính xác”, ông Baraka giải thích. Tuy nhiên, ông cũng không loại trừ bước đi của tướng Haftar có thể khiến tình huống có thể phức tạp hơn.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.