NSA lại rò rỉ thông tin

Ngày 3-6-2017, cơ quan chức năng Mỹ đã bắt tạm giam Reality Leigh Winner, nhân viên hợp đồng của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA), với cáo buộc cố ý rò rỉ thông tin mật của nhà nước cho các cơ quan báo chí. Đây là vụ rò rỉ thông tin tình báo mật đầu tiên dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Vụ rò rỉ được phát hiện vào cuối tháng 5, đầu tháng 6-2017. Sáng ngày 5-6, sau khi tờ báo The Intercept đăng tải những thông tin điều tra chi tiết về vụ việc tin tặc Nga đột nhập hệ thống máy tính trong bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, NSA ra thông báo hôm 3-6 đã bắt giữ một nghi can tên Reality Leigh Winner, nhân viên hợp đồng đến từ công ty Pluribus International Corporation đóng tại bang Georgia.

Theo cáo trạng, NSA cáo buộc Winner tội "di chuyển tư liệu mật từ cơ sở của nhà nước và gửi email cho một cơ quan báo chí". Winner đã thừa nhận với cơ quan điều tra rằng mình cố tình cung cấp thông tin cho tờ báo The Intercept. Theo cáo trạng của tòa án, Winner đã vi phạm các quy định của Luật Gián điệp Mỹ, và nếu bị buộc tội, cô có thể bị tuyên mức án tù 10 năm.

Winner là một cô gái còn rất trẻ, năm nay mới 25 tuổi. Mẹ của Winner, bà Billie Winner-Davis, mô tả con gái bà là "một cô gái đẹp, ai gặp cũng yêu thích nó, và nó rất hiền và tử tế". Hiện cơ quan điều tra vẫn chưa xác định được động cơ nào đã thôi thúc Winner. Winner có quy chế an ninh thuộc hàng tối mật, do đó được phép tiếp cận những tài liệu có độ mật cao, như báo cáo tình báo về điều tra phản gián.

Qua xác minh, cơ quan điều tra đã xác định được Winner có tư tưởng tự do, có thiên hướng bảo vệ môi trường. Cô là người ủng hộ các chính khách có lập trường quan điểm tự do như Bill Maher, Michael Moore và đặc biệt là cựu ứng cử viên tổng thống Bernie Sanders. Cô cũng ủng hộ các tổ chức đấu tranh vì quyền tự do của công dân như Women's March và Islamic Society of North America. Cô đặc biệt "ghét" Tổng thống Trump vì những chính sách của ông.

Reality Leigh Winner.
Reality Leigh Winner.

Theo The Guardian, nội dung tư liệu bị rò rỉ là bản báo cáo tình báo đề ngày 5-5-2016, về cuộc điều tra vụ tin tặc Nga tấn công hệ thống máy tính bầu cử Mỹ. Mặc dù không có phiếu bầu nào bị ảnh hưởng, nhưng vụ tấn công đã đặt ra nhiều câu hỏi nghi vấn về khả năng tình báo Nga có liên quan tới các tin tặc và bí mật can thiệp nhằm tạo ra kết quả bầu cử theo hướng có lợi cho ông Trump?

Theo nội dung báo cáo đăng trên tờ The Intercept, các tin tặc Nga đã tấn công vào máy chủ của công ty trúng thầu cung cấp hệ thống máy tính bầu cử ở Mỹ. Tháng 10-2016, đài CNN đã đưa tin các nhà điều tra liên bang cho rằng tin tặc Nga đứng sau vụ tấn công vào một nhà thầu hệ thống bầu cử ở bang Florida và có thể làm lộ dữ liệu cá nhân của cử tri.

Vụ tấn công ở Florida tiếp nối các vụ tấn công khác xảy ra trước đó, bao gồm một vụ ở bang Illinois, trong đó hàng chục nghìn dữ liệu cá nhân của cử tri đã bị đánh cắp, và một vụ nữa ở bang Arizona, trong đó các nhà điều tra tin rằng dữ liệu cử tri đã bị tiết lộ ra bên ngoài. Theo The Intercept, thông tin về các vụ tấn công tin tặc này đã được đưa vào trong báo cáo tình báo của NSA, kèm thêm nhiều thông tin chi tiết khác được tích hợp từ cuộc điều tra của FBI về tin tặc Nga.

Bản in báo cáo mật của NSA rò rỉ trên tờ The Intercept.

Bản in báo cáo mật của NSA rò rỉ trên tờ The Intercept.

Giám đốc truyền thông của tờ báo The Intercept Vivian Siu nói với CNN rằng, tài liệu mật tờ báo nhận được qua một người gửi nặc danh. Do đó, ngày 30-5, tờ báo The Intercept đã liên hệ với NSA để xác thực nội dung bản báo cáo trước khi sử dụng làm tài liệu đăng báo.

Từ thông tin của The Intercept, lãnh đạo NSA nghi ngờ trong nội bộ cơ quan có người đã lén sao chụp rồi tuồn tài liệu mật cho cơ quan báo chí. Vì thế, cơ quan này tiến hành công tác kiểm tra nội bộ để sàng lọc đối tượng khả nghi. Qua sàng lọc, có 6 người - trong đó có Winner - đã trực tiếp in bản báo cáo mật ra giấy để xem. Vấn đề tiếp theo là làm sao xác định được ai trong 6 người này là thủ phạm rò rỉ thông tin?

Thực ra việc truy tìm thủ phạm rò rỉ thông tin không gặp nhiều khó khăn do sơ hở của thủ phạm để lại nhiều dấu vết. Đó là những chấm nhỏ màu vàng trên bản in các tài liệu. Cần biết rằng, những máy in laser màu được NSA trang bị cho nhân viên trong hệ thống có cài đặt chế độ nhận dạng rất đặc biệt, có thể xem là "chứng minh thư" của chiếc máy in. Mỗi máy in có số lượng và cách bố trí chấm vàng khác nhau để phân biệt giữa người này với người kia.

Thay vì biên soạn lại thành một bài báo, tờ The Intercept đã cho in nguyên bản chụp quét màu báo cáo mật nên đã thể hiện rõ ràng, đầy đủ các yếu tố nhận dạng chấm vàng. Từ đó, các nhà điều tra của NSA chẳng mấy khó khăn để xác minh bản in đó do ai in. Thời điểm in cũng được xác định là ngày 9-5-2017.

Không chỉ có các chấm vàng, Winner còn để lại nhiều dấu vết kỹ thuật số trên máy tính đã sử dụng để tải tài liệu về và in ra. Quá trình kiểm tra nội bộ, xem xét ai, máy tính nào đã truy cập vào kho tài liệu mật, các nhà điều tra NSA cũng dễ dàng lần ra IP máy tính của Winner. Truy xét kỹ thuật số, NSA tiếp tục phát hiện các giao tiếp email của Winner với cơ quan báo chí, cụ thể ở đây là tờ The Intercept.

Ở Mỹ có một thông lệ là các cơ quan an ninh quốc gia như NSA, CIA,... được phép kiểm soát và lưu trữ dữ liệu về các giao tiếp trên môi trường kỹ thuật số của tất cả nhân viên để theo dõi, quản lý. Nhờ đó mà NSA đã nhanh chóng lần ra manh mối vụ rò rỉ thông tin của Winner.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.