Nóng cuộc đua Mỹ - Trung Quốc ở Thái Bình Dương

Mỹ và Papua New Guinea vừa ký một thỏa thuận hợp tác quốc phòng song phương mới - động thái gây nên cuộc tranh cãi ở quốc đảo Thái Bình Dương và diễn ra trong bối cảnh Washington và Trung Quốc đang tích cực tranh giành ảnh hưởng trong khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Thủ tướng Papua New Guinea James Marape đã ký hiệp ước và thỏa thuận an ninh hàng hải vào hôm 22/5 trong chuyến thăm của ông Blinken tới thủ đô Port Moresby của Papua New Guinea .

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, quân đội Mỹ và quốc đảo Papua New Guinea sẽ có mối quan hệ hợp tác hỗ trợ an ninh, cho phép Mỹ “phản ứng nhanh hơn trong các tình huống khẩn cấp, chẳng hạn như những tình huống liên quan đến hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai”.

Nóng cuộc đua Mỹ - Trung Quốc ở Thái Bình Dương -0
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Thủ tướng Papua New Guinea James Marape ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng.

Thủ tướng Papua New Guinea Marape cho biết, sự hỗ trợ mới từ phía Mỹ cũng sẽ cải thiện an ninh trong nước và khuyến khích nhiều nhà đầu tư nước ngoài cùng tham gia. Ông nói: “Sẽ có khoản đầu tư cơ sở hạ tầng đáng kể” từ thỏa thuận, ở sân bay, bến cảng, đường sá, thông tin liên lạc và điện để mang lại lợi ích cho công chúng.

Sự hợp tác quốc phòng mới dự kiến sẽ mở rộng khả năng tiếp cận của Mỹ đối với các cơ sở quân sự và các cơ sở khác ở Papua New Guinea, củng cố các mối quan hệ an ninh của Washington ở Nam Thái Bình Dương. Đây là khu vực bao gồm các đảo quốc dân cư thưa thớt nhưng lại có ý nghĩa to lớn về chiến lược, từng là nơi diễn ra các trận đánh quyết định trong Thế chiến 2. Khu vực này có tầm quan trọng mới đối với Mỹ khi cường quốc này đang tìm cách củng cố các mối quan hệ và sự hiện diện của mình ở châu Á trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Trung Quốc.

Năm 2022, Bắc Kinh đã thổi bùng cuộc đua giành ảnh hưởng trong khu vực bằng việc ký một hiệp ước an ninh với Quần đảo Solomon và sau đó đã nỗ lực giành sự ủng hộ cho một thông cáo chung về an ninh và thương mại khu vực với các quốc đảo Thái Bình Dương, nhưng không thành công.

Trung Quốc đã trở thành một nhân tố quan trọng trong nền kinh tế của Papua New Guinea, vừa đầu tư, vừa tiêu thụ các nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của quốc đảo này.

Việc ký kết thỏa thuận giữa Mỹ và Papua New Guinea gửi một thông điệp quan trọng đến khu vực. Maholopa Laveil, thành viên FDC Thái Bình Dương tại Viện Lowy, cho biết: “Papua New Guinea ký kết một thỏa thuận quốc phòng báo hiệu cho phần còn lại của Thái Bình Dương rằng quốc gia lớn nhất của họ đã chọn phương Tây làm đối tác an ninh”.

Cùng với đó, việc Fiji thông báo chấm dứt thỏa thuận đào tạo cảnh sát với Trung Quốc vào đầu năm 2023 được xem là “những thắng lợi lớn, khiến các quốc gia lớn ở Thái Bình Dương đứng về phía Mỹ trong nỗ lực hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực”. Các chuyên gia cho biết Marape có thể tận dụng “mối đe dọa từ Trung Quốc” để yêu cầu thêm hỗ trợ phát triển từ Mỹ.

Nóng cuộc đua Mỹ - Trung Quốc ở Thái Bình Dương -0
Ngoại trưởng Mỹ cùng lãnh đạo các đảo quốc Thái Bình Dương tại Diễn đàn đảo quốc Thái Bình Dương năm 2022.

Mỹ vừa triển khai một số việc trong nỗ lực giành lại ưu thế tại khu vực Thái Bình Dương, như việc mở các đại sứ quán ở Quần đảo Solomon và Tonga, trong khi Tổng thống Joe Biden tổ chức một hội nghị thượng đỉnh cho các nhà lãnh đạo các đảo quốc Thái Bình Dương tại Washington vào tháng 9 năm ngoái và đưa ra chiến lược quốc gia đầu tiên về việc can dự vào các đảo quốc Thái Bình Dương.

Thỏa thuận mới này làm dấy lên cuộc tranh luận ngay trong nội bộ Papua New Guinea, bao gồm cả những lời cáo buộc chính phủ thiếu minh bạch về những điều kiện trong thỏa thuận. Đã xảy ra các cuộc biểu tình của sinh viên vì lo ngại thỏa thuận có thể lôi kéo Papua New Guinea vào cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.

Thủ tướng Marape tuyên bố Papua New Guinea sẽ không được sử dụng làm căn cứ để “phát động chiến tranh” sau khi ký thỏa thuận quốc phòng với Mỹ. Trong một tuyên bố hôm 20/5, ông Marape tuyên bố thỏa thuận với Mỹ được xem như một cơ hội để nâng cấp cơ sở hạ tầng và năng lực quốc phòng vào thời điểm có những lo ngại về an ninh toàn cầu đang gia tăng. Ông Marape cho biết thêm rằng thỏa thuận sẽ được công bố toàn bộ để công chúng xem xét kỹ lưỡng.

Mỹ và các đồng minh đang tìm cách ngăn chặn các quốc đảo ở Thái Bình Dương xây dựng quan hệ an ninh với Trung Quốc, một mối lo ngại gia tăng sau khi Bắc Kinh ký hiệp ước an ninh với Quần đảo Solomon vào năm ngoái. Như đã nói ở trên, Trung Quốc cũng là nhà đầu tư cơ sở hạ tầng lớn ở Papua New Guinea, vốn nằm gần các tuyến đường biển quan trọng và các tuyến cáp ngầm quốc tế nối liền Mỹ và đồng minh Australia. Và, thỏa thuận mới sẽ đưa ra các điều kiện ràng buộc đối với các nhà thầu quốc tế nhằm đảm bảo an ninh cho Papua New Guinea.

Ông Marape muốn nhân cơ hội này để xoa dịu một số lo ngại trong nước về thỏa thuận quốc phòng mới với Mỹ. Lãnh đạo phe đối lập Joseph Lelang đã nhấn mạnh những lo ngại đó vào tuần trước: “Chúng tôi có chính sách đối ngoại là “bạn với tất cả và không có kẻ thù nào”. Chúng ta không nên bị che mắt bởi đồng USD hoặc bị ép buộc ký kết các thỏa thuận có thể gây bất lợi cho chúng ta về lâu dài”. Mặt khác, các điều khoản trong thỏa thuận hoàn toàn không ngăn cản việc Chính phủ Papua New Guinea tăng cường hợp tác với các nước khác, trong đó có cả Trung Quốc.

Bên cạnh việc Mỹ ký thỏa thuận quốc phòng với Papua New Guinea, Chính phủ Australia cũng khẳng định nước này đang trong quá trình đàm phán để ký kết thỏa thuận với Papua New Guinea vào giữa năm nay. Bộ trưởng phụ trách Thái Bình Dương của Australia Pat Conroy cho biết ông “tin tưởng rằng chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc ký kết thỏa thuận”. Có vẻ như thỏa thuận Australia-Papua New Guinea là một thỏa thuận được soạn thảo rộng rãi, phản ánh tuyên bố Boe năm 2018 về an ninh khu vực, trong đó mô tả cuộc khủng hoảng khí hậu là mối đe dọa an ninh lớn nhất của Thái Bình Dương.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.