Năm 2015 và bước ngoặt quan hệ Cuba – Mỹ:

Nói thì nhiều, làm chẳng được bao nhiêu…

Phải thừa nhận rằng năm 2015 là một năm khởi sắc trong mối quan hệ Cuba - Mỹ kể từ sau thời điểm Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raul Castro tuyên bố chính thức khôi phục quan hệ sau hơn nửa thế kỷ đối địch. Washington và La Habana đã cùng nhau tiến những bước dài trên con đường bình thường hóa quan hệ, song tiến trình tan băng giữa hai cựu thù địch này được dự báo còn nhiều phức tạp và không thể diễn ra trong “một sớm, một chiều”.

Hình ảnh ông Obama và Chủ tịch Cuba Raul bắt tay nhau tại Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ ở Panama hồi tháng 4-2015 có lẽ sẽ được ghi nhớ mãi trong lịch sử quan hệ nhiều thăng trầm giữa hai nước.  Kể từ cái bắt tay đó, Washington đã thu được nhiều mối lợi từ quyết sách thông minh này, bởi nó không những không gây ra rủi ro gì cho Tổng thống Obama mà còn giúp ông ghi điểm lớn trong chính sách đối ngoại nhiệm kỳ thứ hai.

Tuy nhiên, sau một năm, Cuba hiện vẫn đang trông chờ những lợi ích từ việc được dỡ bỏ các lệnh cấm vận vốn đã kéo dài hơn nửa thế kỷ qua và gây thiệt hại hàng trăm tỉ USD cho quốc đảo Caribe này.

Nếu không tính tới chuyện nền kinh tế Cuba có thể được hưởng lợi nhờ việc các khách du lịch Mỹ được phép sang Cuba để "mua xì gà", thì thực tế tác động của sự "xích lại gần nhau" giữa hai nước đối với quốc đảo này có lẽ vẫn đang nằm ở con số 0. Sự cấm vận thương mại mà Mỹ áp đặt với Cuba, thực sự chặn đứng những giao dịch tài chính, thương mại và kinh tế giữa Cuba và các quốc gia trên toàn thế giới, đã làm tê liệt nền kinh tế và năng suất lao động của quốc đảo này trong hơn 5 thập kỷ qua.

Theo ước tính những thiệt hại từ lệnh bao vây cấm vận, từng bị Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chỉ trích không dưới 20 lần, lên tới hơn 833,7 tỉ USD. Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ thể hiện sự chân thành của Mỹ trong cam kết thay đổi đường lối đối với Cuba, và mang lại cho hai nước cơ hội hưởng lợi từ sự khôi phục quan hệ.    

Theo giới phân tích, động lực lớn để Washington bắt tay hòa giải với Cuba chính là hy vọng đưa ảnh hưởng của Mỹ trở lại châu Mỹ Latinh. Thất vọng với những chính sách của Mỹ về các vấn đề châu Mỹ Latinh, nhiều nước trong khu vực đã bắt đầu ít trông cậy vào Wahsington và tự dựa vào nhau nhiều hơn, theo đó đã thành lập các khối thương mại thống nhất như UNASUR (Liên minh các quốc gia Nam Mỹ), ALBA (Liên minh Boliva dành cho châu Mỹ) và CELAC (Cộng đồng các quốc gia châu Mỹ Latinh và Caribe).

Dĩ nhiên, những cơ hội tiềm năng về thương mại mà thị trường 11 triệu dân của Cuba hứa hẹn mang lại cho Mỹ cũng là một động lực quan trọng để Washington đi đến quyết định này.   

Tháng 11 vừa qua, Bộ trưởng Nông nghiệp Thomas Vilsack đã tới Cuba và là quan chức cấp cao thứ 3 của Mỹ đặt chân tới quốc đảo này chỉ trong vòng 3 tháng, sau các chuyến thăm của Ngoại trưởng John Kerry hồi tháng 8 và Bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker hồi tháng 10.

Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.
Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.

Phát biểu với nhật báo Granma của Cuba, ông Vilsack nói: "Chúng tôi kỳ vọng rất nhiều vào việc thiết lập các quan hệ làm việc tích cực với Cuba. Tiềm năng hai nước có thể cùng nhau hợp tác trong hàng loạt vấn đề là hiện hữu".

Tuy nhiên, lệnh cấm vận thương mại vẫn đang cản trở sự hợp tác này. Trong bài xã luận mang tên "Những điều Tổng thống Obama cần làm" đăng trên nhật báo Granma số ra vào trung tuần tháng 11, Chính phủ Cuba đã đưa ra 13 đề xuất, cho rằng chỉ Quốc hội Mỹ mới có thể hủy bỏ lệnh cấm vận này, nhưng ông Obama "có nhiều quyền hạn để sửa đổi lệnh cấm vận này hơn là những gì ông ấy đã làm cho đến nay".

Một số bước đi mà ông Obama có thể thực hiện cho đến nay mới chỉ gồm việc cho phép Cuba sử dụng đồng USD trong các giao dịch và để xuất khẩu các sản phẩm tinh hoa của nước này như xì gà, rượu rum và các loại thuốc chữa bệnh sản xuất theo công nghệ sinh học tới Mỹ, cho phép các công ty Mỹ đầu tư vào Cuba và cho phép người Mỹ được tới Cuba để chữa bệnh.   

Mặc dù sự xích lại gần nhau này rõ ràng đã mang lại những tác động tích cực cho cả hai nước, song những rào cản lớn vẫn còn tồn tại. Bên nào cũng muốn bên kia bồi thường những thiệt hại kinh tế mà mình phải gánh chịu, và lần đầu tiên một cuộc gặp song phương đã được tổ chức vào đầu tháng 12 vừa qua để thảo luận về vấn đề này.    

Theo giới phân tích, trong khi Washington muốn Cuba đền bù cho các công ty Mỹ có tài sản bị Chính phủ Cuba quốc hữu hóa sau cuộc Cách mạng năm 1959, thì La Habana cũng đang đòi bồi thường thiệt hại cho những mất mát của họ do các lệnh cấm vận của Mỹ gây ra.   

Ngoài ra, Cuba cũng muốn Washington thay đổi chính sách nhập cư mà họ gọi là "chân ướt, chân khô" đang xúi giục người Cuba mạo hiểm vượt qua eo biển Florida để đặt chân tới Mỹ (nếu bị bắt trên biển thì sẽ phải trở lại Cuba). Tuy nhiên, giới chức Mỹ trong những tháng gần đây đã nhiều lần lặp lại rằng họ "không có khả năng giải quyết vấn đề này!".    

Nhiều người Mỹ cho rằng sự khôi phục các mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước sẽ là chiếc phao cứu sinh đối với Cuba, nhưng trên thực tế chỉ như vậy là chưa đủ. Để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa thực sự trong mối quan hệ giữa hai bên, ông Obama cần phải làm nhiều hơn trong cuộc cách mạng đầy tham vọng về chính sách đối với Cuba này.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.