Năm 2015 và bước ngoặt quan hệ Cuba – Mỹ:

Nói thì nhiều, làm chẳng được bao nhiêu…

Phải thừa nhận rằng năm 2015 là một năm khởi sắc trong mối quan hệ Cuba - Mỹ kể từ sau thời điểm Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raul Castro tuyên bố chính thức khôi phục quan hệ sau hơn nửa thế kỷ đối địch. Washington và La Habana đã cùng nhau tiến những bước dài trên con đường bình thường hóa quan hệ, song tiến trình tan băng giữa hai cựu thù địch này được dự báo còn nhiều phức tạp và không thể diễn ra trong “một sớm, một chiều”.

Hình ảnh ông Obama và Chủ tịch Cuba Raul bắt tay nhau tại Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ ở Panama hồi tháng 4-2015 có lẽ sẽ được ghi nhớ mãi trong lịch sử quan hệ nhiều thăng trầm giữa hai nước.  Kể từ cái bắt tay đó, Washington đã thu được nhiều mối lợi từ quyết sách thông minh này, bởi nó không những không gây ra rủi ro gì cho Tổng thống Obama mà còn giúp ông ghi điểm lớn trong chính sách đối ngoại nhiệm kỳ thứ hai.

Tuy nhiên, sau một năm, Cuba hiện vẫn đang trông chờ những lợi ích từ việc được dỡ bỏ các lệnh cấm vận vốn đã kéo dài hơn nửa thế kỷ qua và gây thiệt hại hàng trăm tỉ USD cho quốc đảo Caribe này.

Nếu không tính tới chuyện nền kinh tế Cuba có thể được hưởng lợi nhờ việc các khách du lịch Mỹ được phép sang Cuba để "mua xì gà", thì thực tế tác động của sự "xích lại gần nhau" giữa hai nước đối với quốc đảo này có lẽ vẫn đang nằm ở con số 0. Sự cấm vận thương mại mà Mỹ áp đặt với Cuba, thực sự chặn đứng những giao dịch tài chính, thương mại và kinh tế giữa Cuba và các quốc gia trên toàn thế giới, đã làm tê liệt nền kinh tế và năng suất lao động của quốc đảo này trong hơn 5 thập kỷ qua.

Theo ước tính những thiệt hại từ lệnh bao vây cấm vận, từng bị Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chỉ trích không dưới 20 lần, lên tới hơn 833,7 tỉ USD. Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ thể hiện sự chân thành của Mỹ trong cam kết thay đổi đường lối đối với Cuba, và mang lại cho hai nước cơ hội hưởng lợi từ sự khôi phục quan hệ.    

Theo giới phân tích, động lực lớn để Washington bắt tay hòa giải với Cuba chính là hy vọng đưa ảnh hưởng của Mỹ trở lại châu Mỹ Latinh. Thất vọng với những chính sách của Mỹ về các vấn đề châu Mỹ Latinh, nhiều nước trong khu vực đã bắt đầu ít trông cậy vào Wahsington và tự dựa vào nhau nhiều hơn, theo đó đã thành lập các khối thương mại thống nhất như UNASUR (Liên minh các quốc gia Nam Mỹ), ALBA (Liên minh Boliva dành cho châu Mỹ) và CELAC (Cộng đồng các quốc gia châu Mỹ Latinh và Caribe).

Dĩ nhiên, những cơ hội tiềm năng về thương mại mà thị trường 11 triệu dân của Cuba hứa hẹn mang lại cho Mỹ cũng là một động lực quan trọng để Washington đi đến quyết định này.   

Tháng 11 vừa qua, Bộ trưởng Nông nghiệp Thomas Vilsack đã tới Cuba và là quan chức cấp cao thứ 3 của Mỹ đặt chân tới quốc đảo này chỉ trong vòng 3 tháng, sau các chuyến thăm của Ngoại trưởng John Kerry hồi tháng 8 và Bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker hồi tháng 10.

Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.
Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.

Phát biểu với nhật báo Granma của Cuba, ông Vilsack nói: "Chúng tôi kỳ vọng rất nhiều vào việc thiết lập các quan hệ làm việc tích cực với Cuba. Tiềm năng hai nước có thể cùng nhau hợp tác trong hàng loạt vấn đề là hiện hữu".

Tuy nhiên, lệnh cấm vận thương mại vẫn đang cản trở sự hợp tác này. Trong bài xã luận mang tên "Những điều Tổng thống Obama cần làm" đăng trên nhật báo Granma số ra vào trung tuần tháng 11, Chính phủ Cuba đã đưa ra 13 đề xuất, cho rằng chỉ Quốc hội Mỹ mới có thể hủy bỏ lệnh cấm vận này, nhưng ông Obama "có nhiều quyền hạn để sửa đổi lệnh cấm vận này hơn là những gì ông ấy đã làm cho đến nay".

Một số bước đi mà ông Obama có thể thực hiện cho đến nay mới chỉ gồm việc cho phép Cuba sử dụng đồng USD trong các giao dịch và để xuất khẩu các sản phẩm tinh hoa của nước này như xì gà, rượu rum và các loại thuốc chữa bệnh sản xuất theo công nghệ sinh học tới Mỹ, cho phép các công ty Mỹ đầu tư vào Cuba và cho phép người Mỹ được tới Cuba để chữa bệnh.   

Mặc dù sự xích lại gần nhau này rõ ràng đã mang lại những tác động tích cực cho cả hai nước, song những rào cản lớn vẫn còn tồn tại. Bên nào cũng muốn bên kia bồi thường những thiệt hại kinh tế mà mình phải gánh chịu, và lần đầu tiên một cuộc gặp song phương đã được tổ chức vào đầu tháng 12 vừa qua để thảo luận về vấn đề này.    

Theo giới phân tích, trong khi Washington muốn Cuba đền bù cho các công ty Mỹ có tài sản bị Chính phủ Cuba quốc hữu hóa sau cuộc Cách mạng năm 1959, thì La Habana cũng đang đòi bồi thường thiệt hại cho những mất mát của họ do các lệnh cấm vận của Mỹ gây ra.   

Ngoài ra, Cuba cũng muốn Washington thay đổi chính sách nhập cư mà họ gọi là "chân ướt, chân khô" đang xúi giục người Cuba mạo hiểm vượt qua eo biển Florida để đặt chân tới Mỹ (nếu bị bắt trên biển thì sẽ phải trở lại Cuba). Tuy nhiên, giới chức Mỹ trong những tháng gần đây đã nhiều lần lặp lại rằng họ "không có khả năng giải quyết vấn đề này!".    

Nhiều người Mỹ cho rằng sự khôi phục các mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước sẽ là chiếc phao cứu sinh đối với Cuba, nhưng trên thực tế chỉ như vậy là chưa đủ. Để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa thực sự trong mối quan hệ giữa hai bên, ông Obama cần phải làm nhiều hơn trong cuộc cách mạng đầy tham vọng về chính sách đối với Cuba này.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?