Năm 2015 và bước ngoặt quan hệ Cuba – Mỹ:

Nói thì nhiều, làm chẳng được bao nhiêu…

Phải thừa nhận rằng năm 2015 là một năm khởi sắc trong mối quan hệ Cuba - Mỹ kể từ sau thời điểm Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raul Castro tuyên bố chính thức khôi phục quan hệ sau hơn nửa thế kỷ đối địch. Washington và La Habana đã cùng nhau tiến những bước dài trên con đường bình thường hóa quan hệ, song tiến trình tan băng giữa hai cựu thù địch này được dự báo còn nhiều phức tạp và không thể diễn ra trong “một sớm, một chiều”.

Hình ảnh ông Obama và Chủ tịch Cuba Raul bắt tay nhau tại Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ ở Panama hồi tháng 4-2015 có lẽ sẽ được ghi nhớ mãi trong lịch sử quan hệ nhiều thăng trầm giữa hai nước.  Kể từ cái bắt tay đó, Washington đã thu được nhiều mối lợi từ quyết sách thông minh này, bởi nó không những không gây ra rủi ro gì cho Tổng thống Obama mà còn giúp ông ghi điểm lớn trong chính sách đối ngoại nhiệm kỳ thứ hai.

Tuy nhiên, sau một năm, Cuba hiện vẫn đang trông chờ những lợi ích từ việc được dỡ bỏ các lệnh cấm vận vốn đã kéo dài hơn nửa thế kỷ qua và gây thiệt hại hàng trăm tỉ USD cho quốc đảo Caribe này.

Nếu không tính tới chuyện nền kinh tế Cuba có thể được hưởng lợi nhờ việc các khách du lịch Mỹ được phép sang Cuba để "mua xì gà", thì thực tế tác động của sự "xích lại gần nhau" giữa hai nước đối với quốc đảo này có lẽ vẫn đang nằm ở con số 0. Sự cấm vận thương mại mà Mỹ áp đặt với Cuba, thực sự chặn đứng những giao dịch tài chính, thương mại và kinh tế giữa Cuba và các quốc gia trên toàn thế giới, đã làm tê liệt nền kinh tế và năng suất lao động của quốc đảo này trong hơn 5 thập kỷ qua.

Theo ước tính những thiệt hại từ lệnh bao vây cấm vận, từng bị Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chỉ trích không dưới 20 lần, lên tới hơn 833,7 tỉ USD. Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ thể hiện sự chân thành của Mỹ trong cam kết thay đổi đường lối đối với Cuba, và mang lại cho hai nước cơ hội hưởng lợi từ sự khôi phục quan hệ.    

Theo giới phân tích, động lực lớn để Washington bắt tay hòa giải với Cuba chính là hy vọng đưa ảnh hưởng của Mỹ trở lại châu Mỹ Latinh. Thất vọng với những chính sách của Mỹ về các vấn đề châu Mỹ Latinh, nhiều nước trong khu vực đã bắt đầu ít trông cậy vào Wahsington và tự dựa vào nhau nhiều hơn, theo đó đã thành lập các khối thương mại thống nhất như UNASUR (Liên minh các quốc gia Nam Mỹ), ALBA (Liên minh Boliva dành cho châu Mỹ) và CELAC (Cộng đồng các quốc gia châu Mỹ Latinh và Caribe).

Dĩ nhiên, những cơ hội tiềm năng về thương mại mà thị trường 11 triệu dân của Cuba hứa hẹn mang lại cho Mỹ cũng là một động lực quan trọng để Washington đi đến quyết định này.   

Tháng 11 vừa qua, Bộ trưởng Nông nghiệp Thomas Vilsack đã tới Cuba và là quan chức cấp cao thứ 3 của Mỹ đặt chân tới quốc đảo này chỉ trong vòng 3 tháng, sau các chuyến thăm của Ngoại trưởng John Kerry hồi tháng 8 và Bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker hồi tháng 10.

Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.
Quan hệ Mỹ - Cuba cần những chương trình hoạt động thực tế hơn.

Phát biểu với nhật báo Granma của Cuba, ông Vilsack nói: "Chúng tôi kỳ vọng rất nhiều vào việc thiết lập các quan hệ làm việc tích cực với Cuba. Tiềm năng hai nước có thể cùng nhau hợp tác trong hàng loạt vấn đề là hiện hữu".

Tuy nhiên, lệnh cấm vận thương mại vẫn đang cản trở sự hợp tác này. Trong bài xã luận mang tên "Những điều Tổng thống Obama cần làm" đăng trên nhật báo Granma số ra vào trung tuần tháng 11, Chính phủ Cuba đã đưa ra 13 đề xuất, cho rằng chỉ Quốc hội Mỹ mới có thể hủy bỏ lệnh cấm vận này, nhưng ông Obama "có nhiều quyền hạn để sửa đổi lệnh cấm vận này hơn là những gì ông ấy đã làm cho đến nay".

Một số bước đi mà ông Obama có thể thực hiện cho đến nay mới chỉ gồm việc cho phép Cuba sử dụng đồng USD trong các giao dịch và để xuất khẩu các sản phẩm tinh hoa của nước này như xì gà, rượu rum và các loại thuốc chữa bệnh sản xuất theo công nghệ sinh học tới Mỹ, cho phép các công ty Mỹ đầu tư vào Cuba và cho phép người Mỹ được tới Cuba để chữa bệnh.   

Mặc dù sự xích lại gần nhau này rõ ràng đã mang lại những tác động tích cực cho cả hai nước, song những rào cản lớn vẫn còn tồn tại. Bên nào cũng muốn bên kia bồi thường những thiệt hại kinh tế mà mình phải gánh chịu, và lần đầu tiên một cuộc gặp song phương đã được tổ chức vào đầu tháng 12 vừa qua để thảo luận về vấn đề này.    

Theo giới phân tích, trong khi Washington muốn Cuba đền bù cho các công ty Mỹ có tài sản bị Chính phủ Cuba quốc hữu hóa sau cuộc Cách mạng năm 1959, thì La Habana cũng đang đòi bồi thường thiệt hại cho những mất mát của họ do các lệnh cấm vận của Mỹ gây ra.   

Ngoài ra, Cuba cũng muốn Washington thay đổi chính sách nhập cư mà họ gọi là "chân ướt, chân khô" đang xúi giục người Cuba mạo hiểm vượt qua eo biển Florida để đặt chân tới Mỹ (nếu bị bắt trên biển thì sẽ phải trở lại Cuba). Tuy nhiên, giới chức Mỹ trong những tháng gần đây đã nhiều lần lặp lại rằng họ "không có khả năng giải quyết vấn đề này!".    

Nhiều người Mỹ cho rằng sự khôi phục các mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước sẽ là chiếc phao cứu sinh đối với Cuba, nhưng trên thực tế chỉ như vậy là chưa đủ. Để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa thực sự trong mối quan hệ giữa hai bên, ông Obama cần phải làm nhiều hơn trong cuộc cách mạng đầy tham vọng về chính sách đối với Cuba này.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.