Nỗi lo an toàn hạt nhân lại bao trùm nước Pháp

Chính phủ Pháp mới đây thông báo quyết định đóng cửa nhà máy điện hạt nhân Fessenheim lâu đời nhất nước này. Đúng hai tháng trước đó, một vụ nổ đã xảy ra ở nhà máy điện hạt nhân Flamanville ở miền bắc, nơi chính quyền Pháp kỳ vọng một lò phản ứng mới tại đây sẽ đáp ứng lượng điện thiếu do đóng cửa nhà máy Fessenheim.

Chính phủ Pháp ngày 9-4 công bố sắc lệnh đóng cửa nhà máy điện hạt nhân Fessenheim ở biên giới với nước Đức. Đây được xem là một phần trong những cam kết đưa ra trong chiến dịch vận động tranh cử trước kia của Tổng thống Francois Hollande, trước khi ông rời nhiệm sở vào tháng 5 tới. Việc đóng cửa nhà máy điện hạt nhân Fessenheim là một phần trong cam kết nhằm giảm sự phụ thuộc vào điện hạt nhân từ mức 75% xuống còn 50% và tăng nguồn năng lượng tái tạo vào năm 2030.

Nhà máy điện hạt nhân Fessenheim nằm gần biên giới với Đức, đã hoạt động kể từ năm 1977. Từ nhiều năm nay, các nhà hoạt động môi trường Pháp, Đức và Thụy Sĩ đã phát động các chiến dịch kêu gọi đóng cửa nhà máy này do lo ngại về những nguy cơ có thể xảy ra khi nhà máy điện hạt nhân này nằm ở rãnh kiến tạo thường xảy ra động đất.

Quyết định hôm 9-4 ghi rõ nhà máy điện hạt nhân Fessenheim sẽ ngừng hoạt động khi một lò phản ứng hạt nhân mới đang được xây dựng tại nhà máy điện hạt nhân Flamanville đi vào vận hành, dự kiến vào năm 2019. Nhưng ngày 9-2-2017, một vụ nổ xảy ra tại nhà máy điện Flamanville, khiến 5 người bị thương nhẹ. Không có rò rỉ phóng xạ sau vụ việc. Nguyên nhân vụ nổ được cho là sự cố kỹ thuật chứ không phải tai nạn hạt nhân.

Biểu tình chống lò phản ứng hạt nhân theo công nghệ EPR trước nhà máy điện Flamanville.
Biểu tình chống lò phản ứng hạt nhân theo công nghệ EPR trước nhà máy điện Flamanville.

Stéphane Lhomme (thuộc Tổ chức Giám sát hạt nhân) trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh RT bản tiếng Pháp mới đây cho rằng, việc đóng cửa nhà máy Fessenheim là đáng hoan nghênh vì lý do an toàn nhưng lò phản ứng hạt nhân theo công nghệ EPR mà Chính phủ Pháp cho xây dựng tại Flamanville từ năm 2013 lại đang có vấn đề về mặt kỹ thuật. Theo ông, nếu Pháp không khắc phục những lỗi công nghệ chế tạo lò phản ứng hạt nhân EPR thì có thể dẫn đến thảm họa như vụ nổ nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima (Nhật Bản).

RT: Nhiều năm qua, ông luôn đấu tranh cùng Tổ chức Giám sát hạt nhân để truyền tải thông tin liên quan đến những thiếu sót của nhà máy chế tạo cơ khí Le Creusot (của Tập đoàn Areva) và công nghệ chế tạo lò phản ứng EPR (European Pressurized Reactor) tại nhà máy điện hạt nhân Flamanville. Ông có ngạc nhiên khi EDF và Areva đã biết trước những thiếu sót của nhà máy này từ 12 năm năm trước?

Stéphane Lhomme (SL): Không, từ lâu chúng tôi đã biết được điều đó. Nhưng điều vẫn làm cho tôi thấy mơ hồ trong chuyện này là sự thiếu kiểm soát của ASN. Hoặc cũng có thể là ASN đã lén bật đèn xanh cho phép sử dụng lò phản ứng EPR. Nhưng trong mọi trường hợp thì ASN đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng! Cơ quan này không nhìn ra được những vấn đề, hoặc có lẽ là họ cố tình che giấu. Trong những năm gần đây, chúng tôi đã nhiều lần chỉ ra những thiếu sót và những vấn đề trong chế tạo lò phản ứng EPR.

Theo tôi, sai lầm nghiêm trọng của ASN bắt đầu từ tháng 12-2013 khi cho phép EDF xây thêm lò phản ứng hạt nhân EPR tại Flamanville bên cạnh 2 lò phản ứng cũ, với công suất phát điện của mỗi lò lên tới 1.300 MW và được xây dựng từ những năm 1980.

Hiện nay, lò phản ứng EPR đã được xây dựng gần xong, các đường ống cũng đã được hàn chặt. Sự việc trở nên rất khó giải quyết, thậm chí là không thể giải quyết, mặc cho ASN có chịu đứng ra nhận trách nhiệm và nói "lò phản ứng EPR sử dụng không tốt, nhà máy phải phá hủy lò gần xây xong để thay thế bằng một loại lò phản ứng khác".

ASN đã tự đưa mình vào tình huống khó khăn vì nếu lò phản ứng EPR bị phá hủy thì ngành công nghiệp hạt nhân của Pháp sẽ bị sụp đổ và ảnh hưởng đến hàng nghìn việc làm. Áp lực tạo ra rất là khủng khiếp. Đây là lỗi của ASN. Cho nên hồi tháng 12-2013, họ không nên cho phép sự việc được diễn ra.

Hơn nữa, theo như thông tin của chúng tôi, hai lò phản ứng EPR được bán sang nhà máy điện hạt nhân Taishan của Trung Quốc cũng gặp phải vấn đề tương tự. ASN đã hợp thức hóa việc xuất khẩu lò phản ứng EPR sang Trung Quốc. Rõ ràng là EDF, Areva và ASN biết các vấn đề của 3 lò phản ứng EPR nhưng vẫn mặc kệ chúng.

RT: Những rủi ro tồn tại khi sử dụng một trong ba lò phản ứng tại Pháp và cả Trung Quốc là gì?

SL: Chúng ta nên biết rằng một số nhà máy điện hạt nhân tại Pháp đang gặp phải khiếm khuyết trong lò phản ứng hạt nhân và cả các lò hơi nước, đặc biệt là những lò phản ứng của nhà cung cấp GCFC Nhật Bản vì những sự cố có thể xảy ra đều không được nhắc đến trong tài liệu đảm bảo an toàn. Nhưng không có nghĩa là các sự cố không thể xảy ra! Và lỡ như có sự cố phát sinh thì sẽ không có tài liệu để tham khảo. Nếu máy bơm hơi trong nhà máy điện hạt nhân bị hỏng, một máy bơm hơi khác sẽ được khởi động.

Hoặc cũng với sự cố như vậy xảy ra thì một mạch điện an toàn sẽ được bật lên để dẫn nước và làm mát hệ thống. Nhưng nếu xảy ra tình huống lò phản ứng hoặc lò hơi nước bị vỡ thì hoàn toàn không có phương án dự phòng để xử lý. Lúc bấy giờ, nước sẽ thoát ra nhanh chóng, trung tâm của lò phản ứng không được nước làm lạnh, dẫn tới sự quá nhiệt của lò phản ứng hạt nhân và tình hình sẽ chuyển biến như những gì đã xảy ra ở Fukushima.

RT: Đối mặt với những khiếm khuyết trên, ông nghĩ chúng ta nên làm gì?

SL: Đầu tiên, nên tìm cách xử lý khẩn cấp với sự trợ giúp từ quốc tế hoặc các chuyên gia độc lập để xem ý kiến của họ về lò phản ứng EPR. Biện pháp này cũng không hoàn toàn khả thi bởi vì các chuyên gia là người thuộc ngành công nghiệp hạt nhân.

Theo tôi, biện pháp đơn giản nhất là chính quyền chỉ cần mạnh dạn ra quyết định không cho sử dụng loại lò phản ứng này nữa bởi vì có quá nhiều rủi ro tiểm ẩn. Chúng ta đều biết thảm họa hạt nhân xảy ra ở Fukushima và sự việc tương tự có thể cũng xảy ra ở Pháp. Nhưng cũng không hẳn vì chúng ta đang đứng trước những lựa chọn. Chúng ta có nhiều nhà máy điện hạt nhân.

Đ.K. (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.