Nỗi lo AI không còn là ảo ảnh

Sự xuất hiện của những thế hệ robot và ứng dụng AI vào quân sự có thể khiến hậu quả từ các xung đột hay chiến tranh trở nên vô cùng thảm khốc.

Trang Thedailybeast mới đây đã đưa ra những cảnh báo về sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI) trong thời gian gần đây. Không còn là ảo ảnh trong các bộ phim Hollywood, viễn cảnh AI dần thay thế con người trong các hoạt động sản xuất ngày càng rõ rệt, dẫn tới bùng nổ thất nghiệp trong nhiều lĩnh vực, cũng như đe dọa quyền tự do khi cuộc sống cá nhân đứng trước nguy cơ bị giám sát liên tục bởi chính các sản phẩm từ AI.

Nghiêm trọng hơn, sự xuất hiện của những thế hệ robot và ứng dụng AI vào quân sự có thể khiến hậu quả từ các xung đột hay chiến tranh trở nên vô cùng thảm khốc.

Nguy cơ mất việc

Viễn cảnh AI "cướp" việc của con người hoàn toàn có thể thành hiện thực khi AI chi phối robot, cho phép hệ thống máy móc thống trị lĩnh vực tự động hóa, tiến hành các chuỗi thao tác lặp lại tạo ra năng suất cao vượt trội hơn rất nhiều.

AI dần thay thế con người trong các hoạt động sản xuất ngày càng rõ rệt, dẫn tới viễn cảnh bùng nổ thất nghiệp trong nhiều lĩnh vực.
AI dần thay thế con người trong các hoạt động sản xuất ngày càng rõ rệt, dẫn tới viễn cảnh bùng nổ thất nghiệp trong nhiều lĩnh vực.

Điển hình như việc "ông lớn" thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba vừa giới thiệu một công cụ AI cho phép tạo nên khoảng 20.000 mẩu quảng cáo thông minh mỗi giây chỉ cần một nút bấm. Tập đoàn còn nung nấu ý định toàn cầu hóa AI này, tiến sâu vào các thị trường tiềm năng bằng AI mà không cần đến sự xuất hiện quá nhiều của con người.

Trong khi đó, báo cáo tháng 10 của Nhà Trắng nhận định AI sẽ khiến hàng triệu người Mỹ thất nghiệp trong những năm tới. Tỉ lệ tự động hóa ở nhiều công ty/tổ chức trên thế giới có thể đạt 90%, khiến nhiều người hoài nghi về tương lai AI tạo nên "cơn bão" thất nghiệp nhờ khả năng làm việc không mệt mỏi.

AI tác động mạnh nhất đến lớp công nhân trình độ thấp, khiến khoảng cách giàu - nghèo ngày càng gia tăng. Báo cáo Nhà Trắng cũng tiết lộ đến 47% công việc sẽ chịu kiểm soát của robot thông minh trong ít nhất 5 năm tới, và AI có thể gây sức ép giảm lương và tác động lên sự bất bình đẳng.

Dù nhiều ý kiến ủng hộ việc AI có thể tạo ra những việc làm mới, thế nhưng lo ngại về sa thải hàng loạt vẫn còn đó, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến môi giới, ngân hàng, phân tích tài chính, giao thông hay dịch vụ. Ngoài ra, không dễ để nhận được các công việc mới liên quan đến AI vì cần có hiểu biết và kỹ năng thực sự thuần thục để thích nghi với sự vận hành của hệ thống máy móc thông minh.

Giám sát kiểu mới

Khi AI trở thành xu thế thịnh hành của kỷ nguyên công nghệ 4.0, văn phòng làm việc sẽ vắng bóng con người, và thay vào đó là những loại máy móc thông minh làm nhiệm vụ giám sát hàng ngày. "Ông lớn" bảo hiểm MetLife áp dụng AI theo dõi thái độ nhân viên trong các hoạt động giao dịch, từ đó phát ra các cảnh báo theo từng tình huống và thêm đánh giá nhắc nhở vào bảng giám sát của cấp trên.

Một số công ty khác như Amazon và IBM còn sử dụng thuật toán theo dõi năng suất nhân viên với tỷ lệ được tuyên bố lên đến 96%, rồi chính AI sẽ hỗ trợ đưa ra quyết định sa thải.

Tại Trung Quốc, AI thậm chí được thử nghiệm để giám sát mọi người liên tục trong ngày thông qua công nghệ nhận diện gương mặt. Hiện quốc gia này cho lắp đặt khoảng 200 triệu máy quay công cộng, cho phép lưu trữ hình ảnh và truy xuất dữ liệu khi cần thiết.

Vậy nhưng, đa số ý kiến cho rằng, ứng dụng AI kiểu MetLife hay Trung Quốc đang dần biến con người thành "nô lệ" dưới tầm kiểm soát của máy móc. Nhận dạng khuôn mặt có thể xâm phạm quyền riêng tư cá nhân ở một mức độ nhất định, đặt ra câu hỏi về cân bằng lợi ích cá nhân và xã hội.

Trong khi đó, AI giám sát nhân viên gây nên nhiều tranh cãi khi hệ thống máy móc vô cảm, không hiểu tâm tư của nhân viên nên không thể đưa ra quyết định chính xác. Một số ý kiến coi "sếp" AI như một hình thức tra tấn thời đại mới, nhấn mạnh xung đột có thể phát sinh khi quản lý nhân sự bằng thuật toán. Chưa hết, nhiều công ty hứng chỉ trích khi hệ thống tính lương dựa trên giám sát của AI còn thiếu minh bạch.

Mối họa chiến tranh

AI không chỉ ảnh hưởng đến việc làm mà còn được dự báo sẽ khiến chiến tranh trở nên nguy hiểm hơn nếu bị vũ khí hóa. Thế hệ mới của vũ khí tự động được phát triển dựa trên AI (hay robot sát thủ) có thể trở thành cỗ máy giết người hàng loạt, dễ bị quân khủng bố thao túng để sát hại dân thường.

Ngoài ra, AI đang châm ngòi cho một cuộc chạy đua quân sự khi khoảng 50 quốc gia hiện đang nghiên cứu các robot chiến trường, làm dấy lên lo ngại AI bị đưa vào guồng máy chiến tranh nhằm chế tạo các hệ thống tự hành tinh vi đủ khả năng tự học và tự thực hiện nhiệm vụ.

Động thái này khiến AI dần bộc lộ những mối đe dọa còn nguy hiểm hơn cả vũ khí hạt nhân, có thể dẫn tới Thế chiến thứ 3. Thậm chí, một nghiên cứu đã chỉ ra AI sẽ châm ngòi một cuộc chiến hạt nhân vào đầu năm 2040 và dẫn đến "ngày tận thế AI". Theo đó, AI có khả năng phát đi một cảnh báo giả, thúc giục các quốc gia tham chiếm nhằm giành lợi thế, ngay cả khi họ không hề có ý định thực hiện.

Trong bối cảnh này, nhiều tổ chức đã lên tiếng kêu gọi chính phủ các cường quốc chấm dứt phát triển robot sát thủ, hay ứng dụng AI vào quân sự, cảnh báo chiến tranh AI nổ ra đồng nghĩa với sự tuyệt diệt của loài người.

Rõ ràng, việc AI đang ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội là không thể tránh khỏi. Sự tiến bộ của AI tạo nên những cỗ máy với khả năng học hỏi, phán đoán và hành động được nâng cấp từng ngày.

Nhiều chuyên gia lo ngại, sự phụ thuộc gia tăng vào AI có thể dẫn đến những sai lầm, giống như nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking từng nhận định AI ra đời đánh dấu sự kiện tồi tệ nhất trong lịch sử nền văn minh. Vì vậy, để tránh những thảm họa tương lai, thế giới cần tìm cách kiểm soát sự phát triển của AI trước khi máy móc thống trị lại chính người tạo ra chúng.

Lê Nam

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.