Nỗ lực tháo “ngòi nổ hạt nhân” Iran

Các bên ký kết thỏa thuận hạt nhân Iran đã gặp nhau hôm 16-12 để cố gắng làm dịu mọi thứ trong khi chờ đợi chính quyền mới của Mỹ với bối cảnh Tehran ngày càng rời xa các cam kết của mình. Cuộc họp chung diễn ra qua cầu truyền hình vì đại dịch COVID-19, kéo dài khoảng 2 giờ và kết thúc bằng một thông cáo báo chí ngắn gọn.

“Trước những thách thức hiện tại, các bên tham gia đã thảo luận về công việc đang diễn ra để duy trì Hiệp định JCPOA (Kế hoạch hành động toàn diện chung) và làm thế nào để đảm bảo tất cả các bên thực hiện đầy đủ, hiệu quả cam kết này”, đại diện ngoại giao Liên minh châu Âu Helga Schmid, người chủ trì cuộc họp, nhận xét.

Về phần mình, Đại sứ Nga Mikhail Ulyanov nhắc lại “cam kết vững chắc” của các quốc gia đối với hiệp ước này được ký kết vào năm 2015 tại Vienna nhưng bị suy yếu kể từ khi Mỹ rút khỏi vào tháng 5 năm 2018 theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump và bởi lệnh phục hồi các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ với Iran. Đại diện Nga và các đối tác cho biết họ “sẵn sàng thực hiện các nỗ lực ngoại giao mạnh mẽ”. Bắt đầu với một “cuộc họp không chính thức” vào ngày 21-12, lần này là ở cấp bộ trưởng ngoại giao.

Phái đoàn Iran họp trực tuyến với đại diện các nước Trung Quốc, Pháp, Nga, Đức và Anh ngày 16-12 để duy trì thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
Phái đoàn Iran họp trực tuyến với đại diện các nước Trung Quốc, Pháp, Nga, Đức và Anh ngày 16-12 để duy trì thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Hồ sơ hạt nhân Iran đã trải qua những biến động mới kể từ sau vụ ám sát vào cuối tháng 11 đối với một nhà vật lý hạt nhân nổi tiếng người Iran, Mohsen Fakhrizadeh. Sau cuộc tấn công được cho là do Israel thực hiện, Tehran đã tỏ ra cứng rắn, làm suy yếu thêm JCPOA. Vào đầu tháng 12, Paris, London và Berlin đã bày tỏ “mối quan tâm sâu sắc” của họ về việc Iran lắp đặt mới 3 máy ly tâm làm giàu uranium tiên tiến tại cơ sở Natanz (miền Trung Iran). 3 nước này cũng lo lắng trước việc Quốc hội Iran thông qua đạo luật gây tranh cãi về vấn đề hạt nhân, nếu được ban hành, có thể sẽ đặt dấu chấm hết cho hiệp định JCPoA.

Văn bản này kêu gọi Chính phủ Tehran tăng cường đáng kể chương trình hạt nhân và chấm dứt các cuộc thanh tra của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Đối với các bên liên quan (Trung Quốc, Pháp, Đức, Nga, Vương quốc Anh), thách thức tại cuộc họp ngày 16-12 là kêu gọi Tehran kiềm chế. Một nhà ngoại giao được AFP phỏng vấn cho biết: “Chúng tôi bảo họ tuân thủ thỏa thuận, chừa chỗ cho một lối thoát ngoại giao và trên hết là không thực thi luật vừa được quốc hội Iran thông qua”. Đáp lại, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nhắc lại rằng Tehran không thể “trả giá đắt” vì đã tôn trọng thỏa thuận mà không thu được những lợi ích kinh tế như đã hứa.

Tuy nhiên, để giải quyết câu hỏi trọng tâm này, cần phải chờ đợi sự xuất hiện của ông Joe Biden tại Nhà Trắng, dự kiến vào ngày 20-1-2021. Từ giờ cho đến lúc đó, đòi hỏi phải tránh bằng mọi giá “để tình hình không xấu thêm nữa”, Naysan Rafati, nhà phân tích thuộc Nhóm khủng hoảng quốc tế, nhấn mạnh với AFP. Bởi chỉ có như vậy mới “hy vọng có một khởi đầu mới dưới chính quyền tiếp theo của Mỹ”.

Người chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đã xác nhận sẵn sàng quay trở lại thỏa thuận Vienna, đồng thời cảnh báo về một cuộc chạy đua bom nguyên tử ở Trung Đông. Tổng thống Iran Hassan Rouhani ngày 17-12 bày tỏ tin tưởng chắc chắn chính quyền ông Biden sẽ trở lại các cam kết trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và dỡ bỏ những lệnh trừng phạt nhằm vào nước này. Tuyên bố đưa ra chỉ 2 ngày sau khi đại cử tri đoàn tại Mỹ nhóm họp và bỏ phiếu khẳng định chiến thắng của ứng cử viên đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử hôm 3-11.

Tổng thống Iran Rouhani tin tưởng chính quyền ông Biden sẽ trở lại thỏa thuận hạt nhân.
Tổng thống Iran Rouhani tin tưởng chính quyền ông Biden sẽ trở lại thỏa thuận hạt nhân.

Theo Tổng thống Rouhani, những nỗ lực suốt 3 năm qua của người dân Iran sẽ thuyết phục được chính quyền mới tại Mỹ quay trở lại các cam kết của mình và các lệnh trừng phạt sẽ bị phá vỡ.

Tuy nhiên, Tổng thống Rouhani thừa nhận, Iran cũng không quá vui mừng khi ông Joe Biden giành chiến thắng. Bởi trước đó, giới chức Iran từng nhiều lần tuyên bố, ai lãnh đạo nước Mỹ đều không quan trọng và chính sách của Mỹ vẫn luôn là chống lại Iran. Đại giáo chủ Iran Ayatollah Ali Khamenei cũng cho rằng, Mỹ sẽ vẫn có thái độ thù địch với Iran, thậm chí sau khi Tổng thống đắc cử Joe Biden nhậm chức.

Theo ông Khamenei, sự thù địch nhằm vào Iran không chỉ đến từ ông Trump mà cựu Tổng thống Mỹ Barak Obama cũng đã làm những “điều tồi tệ” với quốc gia Hồi giáo này. Đại giáo chủ Iran một lần nữa kêu gọi Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran.

Trước đó ngày 16-12, ông Rouhani cho biết, ông chờ đợi việc Tổng thống Mỹ Donald Trump rời nhiệm sở sau vài tuần nữa. Phát biểu của ông Rouhani được đưa ra ngay sau khi Mỹ áp đặt trừng phạt các công ty có trụ sở tại Trung Quốc và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất, cáo buộc họ hỗ trợ bán dầu của Iran. Biện pháp này được đưa ra khi Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran trong những ngày cầm quyền cuối cùng trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

Tuyên bố của Bộ Tài chính Mỹ cho biết, 4 thực thể hỗ trợ cho các hoạt động xuất khẩu dầu của Iran đã bị đưa vào danh sách đen. Theo các chuyên gia phân tích, bước đi của Mỹ gia tăng sức ép lên Iran nhằm gây khó khăn cho con đường của Tổng thống đắc cử Joe Biden muốn đàm phán lại thỏa thuận hạt nhân Iran.

Ellie Geranmayeh, chuyên gia thuộc Hội đồng châu Âu về quan hệ quốc tế dự đoán: “Vài tuần tới chắc chắn sẽ có nhiều sóng gió. Những người ủng hộ áp lực tối đa chống lại Iran sẽ làm việc chăm chỉ để hủy hoại cơ hội ngoại giao và sự ổn định của thỏa thuận hạt nhân Iran”. Trong bối cảnh căng thẳng này, vụ hành quyết nhà chính trị đối lập Rouhollah Zam hôm Thứ bảy tuần trước của chính quyền Tehran, gây phản ứng dữ dội trên thế giới, lại làm gia tăng bất hòa giữa Iran và phương Tây.

Tuy nhiên, trong một bài phát biểu hôm Thứ hai tuần này tại Berlin, người đứng đầu cơ quan ngoại giao châu Âu Josep Borrell đã kêu gọi các bên tiếp tục công việc “để giữ cho JCPOA tồn tại”. “Thỏa thuận này là cách duy nhất để ngăn Iran trở thành cường quốc hạt nhân”, ông Borrell khẳng định khi thông báo về cuộc họp giữa các bộ trưởng ngoại giao của các nước ký kết JCPOA vào Giáng sinh này.

Tại thời điểm hiện nay, bất chấp những căng thẳng chính trị, “hợp tác vẫn đang diễn ra bình thường”, nhất là với các cuộc kiểm tra của IAEA tại Iran, theo nhà ngoại giao châu Âu.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.