Nỗ lực ngăn chặn lừa đảo trên không gian mạng

Thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng bùng phát mạnh với nhiều thủ đoạn tinh vi, đánh trúng tâm lý nhẹ dạ, cả tin của người dân. Mặc dù các cơ quan chức năng và truyền thông liên tục phát đi cảnh báo, nhưng số nạn nhân của các vụ lừa đảo trên không gian mạng vẫn không ngừng gia tăng. Đáng nói, nạn nhân không chỉ là người cao tuổi, ít tiếp cận công nghệ mà còn có cả người trẻ, người có trình độ, thậm chí am hiểu về tài chính và công nghệ.

Vấn nạn toàn cầu

Lừa đảo trên không gian mạng trở thành vấn nạn không chỉ của Việt Nam mà của nhiều quốc gia trên thế giới. Theo đài phát thanh quốc tế DW, Đông Nam Á, đặc biệt là các khu vực biên giới hẻo lánh tại Myanmar, Lào và Campuchia, đã trở thành “thánh địa” của tội phạm kỹ thuật số.

Theo báo cáo “Tình trạng lừa đảo năm 2025” của Liên minh chống lừa đảo Toàn cầu (GASA), trong 12 tháng, kết thúc vào tháng 10/2025, tổng thiệt hại do lừa đảo trên toàn cầu lên tới 442 tỷ USD. Con số này có thể còn cao hơn do nhiều nạn nhân không báo cáo. Đáng chú ý, 57% người trưởng thành trên thế giới cho biết họ từng trải qua ít nhất một vụ lừa đảo trong năm qua.

ảnh 3.jpg -0
Công an Việt Nam phối hợp với nước bạn triệt phá một đường dây lừa đảo tại Campuchia.

Các hình thức lừa đảo phổ biến bao gồm mua sắm trực tuyến, đầu tư giả mạo và lừa đảo tình cảm, còn được gọi là “vỗ béo con mồi”; trong đó, kẻ gian xây dựng mối quan hệ tin tưởng, thậm chí giả danh người yêu, trước khi dụ nạn nhân chuyển tiền vào các nền tảng đầu tư tiền điện tử giả.

Tại Hội thảo “Báo chí với công tác nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số” diễn ra ngày 18/12/2025 tại TP Hồ Chí Minh, Đại diện Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cho biết, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, cả nước ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng thiệt hại ước tính trên 1.660 tỷ đồng. Phần lớn các vụ việc liên quan trực tiếp đến giao dịch tài chính và ứng dụng ngân hàng số.

Các thủ đoạn lừa đảo hiện nay không còn mang tính đơn lẻ, thủ công, mà ngày càng tinh vi, có tổ chức, xuyên biên giới, tận dụng triệt để các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, deepfake, giả mạo sinh trắc học, đồng thời khai thác sâu tâm lý chủ quan, thiếu kỹ năng an toàn số của người sử dụng.

Mới đây, Công an tỉnh Lạng Sơn vừa đấu tranh thành công chuyên án, bắt 22 đối tượng hoạt động tại Campuchia lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với gần 3.000 bị hại và tổng số tiền giao dịch trên 7.500 tỷ đồng. Các đối tượng có độ tuổi từ 18 đến 41, trú tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Nguyễn Thị Chín, trú tại Hải Phòng, giữ vai trò cầm đầu, điều hành đường dây lừa đảo. Các đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo bằng cách lập tài khoản ảo trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Zalo để kết bạn, làm quen và dụ dỗ nạn nhân đầu tư. Chúng sử dụng hình ảnh giả mạo, xây dựng nhân thân là người thành đạt, độc thân hoặc đã ly hôn, thường xuyên nhắn tin, gọi video để tạo lòng tin, khơi gợi sự đồng cảm và hứa hẹn tương lai tình cảm. Khi bị hại tin tưởng, các đối tượng dựng kịch bản phát hiện lỗ hổng bảo mật tại casino nước ngoài, từ đó dẫn dụ nạn nhân đầu tư vào các website giả mạo do chúng điều hành nhằm chiếm đoạt tài sản.

Để tạo lòng tin, các đối tượng cho bị hại tạm thời sử dụng tài khoản của mình, với lý do đang bận công tác, sau đó dựng giao dịch rút tiền “thành công” bằng dữ liệu giả. Khi bị hại tin tưởng, chúng hướng dẫn mở tài khoản riêng, nạp tiền thật vào hệ thống giả mạo với cam kết lợi nhuận cao. Ban đầu, bị hại được rút thử một khoản nhỏ. Khi nạp tiền lớn, các đối tượng liên tục dùng lời nói tình cảm, gây áp lực tâm lý, xúi giục vay mượn, cầm cố tài sản. Đến khi không thể nạp thêm, chúng khóa tài khoản, cắt liên lạc, chiếm đoạt toàn bộ số tiền. Đây là đường dây lừa đảo có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia, gây thiệt hại nghiêm trọng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tội phạm khác.

Trước đó, Công an tỉnh Quảng Trị vừa đấu tranh thành công chuyên án lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy mô đặc biệt lớn, do Nguyễn Tiến Thiết (tên gọi khác là “Hải”, sinh năm 1992; trú xã An Châu, tỉnh Nghệ An) cầm đầu. Đường dây này hoạt động xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao, với số tiền chiếm đoạt ước tính gần 1.000 tỉ đồng. Đến nay, lực lượng chức năng đã bắt giữ 14 đối tượng liên quan.

Nhóm đối tượng có trụ sở hoạt động tại Campuchia. Các đối tượng sử dụng thủ đoạn “giả danh luật sư”, “công ty luật” tiếp cận những nạn nhân từng bị lừa đảo trên không gian mạng, hứa hẹn hỗ trợ thu hồi lại số tiền đã mất. Sau khi tạo được niềm tin, nhóm này đưa ra nhiều lý do để yêu cầu bị hại nộp các khoản “phí thu hồi”, “phí hồ sơ”, “phí pháp lý” vào những tài khoản ngân hàng do chúng cung cấp, rồi chiếm đoạt.

Đầu tháng 12/2025, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) đã triệt phá thành công ổ nhóm lừa đảo có quy mô lớn, do các đối tượng người Việt cấu kết với người Trung Quốc hoạt động tại Campuchia, đã lừa gần 500 bị hại trên cả nước, chiếm đoạt khoảng 140 tỉ đồng.

Theo Cục Cảnh sát hình sự, qua nắm tình hình, lực lượng chức năng phát hiện nhóm đối tượng người Việt được tuyển sang Campuchia làm việc cho một đường dây lừa đảo núp bóng Công ty Đông Phương, đặt tại các tòa 11B và 13, khu Kim Sa 2, TP Bavet, tỉnh Svayrieng (Campuchia), sát biên giới cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh). Tại đây, các nhân viên được giao sử dụng tài khoản Facebook giả mạo nhân viên cấp cao của Vingroup, Doji để tiếp cận phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi 40-50, làm quen, tạo lòng tin rồi hướng dẫn họ đầu tư qua các app giả mạo. Khi các bị hại chuyển tiền đầu tư, nhóm này lập tức yêu cầu chụp lại giao dịch và gửi lên nhóm Telegram của “công ty” để kiểm soát và chia thưởng theo tỷ lệ.

Cảnh giác là lá chắn quan trọng

Những vụ việc trên chỉ là số ít trong hàng nghìn vụ lừa đảo diễn ra trên không gian mạng trong năm 2025, cho thấy vấn nạn lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia đang nóng hơn bao giờ hết. Những cuộc gọi, tin nhắn hằng ngày, hằng giờ từ những số máy, tài khoản lạ khiến người dân bức xúc vì bị làm phiền. Với những người có kỹ năng số và tâm lý tốt thì nhận thức được rõ những cuộc gọi lừa đảo, nhưng không ít người mất cảnh giác và trở thành món mồi ngon của các đối tượng lừa đảo.

ảnh 1.jpg -0
ảnh 2.jpg -1
Đường dây lừa đảo quy mô lớn bị Công an tỉnh Lạng Sơn triệt phá.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, nguyên nhân khiến nhiều người trở thành nạn nhân không chỉ nằm ở sự tinh vi của thủ đoạn lừa đảo mà còn xuất phát từ yếu tố tâm lý và thói quen sử dụng công nghệ của người dùng.

Trước hết, tội phạm thường đánh trúng tâm lý sợ hãi, tham lợi, tin tưởng hoặc bị thúc ép về thời gian. Những thông báo như “tài khoản đang bị khóa”, “liên quan đến vụ án”, “cần chuyển tiền gấp”, hay “cơ hội đầu tư sinh lời cao, chỉ dành cho số ít” khiến nạn nhân hoang mang, không kịp kiểm chứng thông tin.

Bên cạnh đó, rò rỉ dữ liệu cá nhân đang là vấn đề nghiêm trọng. Khi nắm rõ họ tên, số điện thoại, tài khoản ngân hàng hoặc mối quan hệ xã hội của nạn nhân, kẻ gian dễ dàng tạo dựng kịch bản thuyết phục, khiến nhiều người lầm tưởng đang giao tiếp với người quen hoặc đơn vị uy tín.

Một nguyên nhân khác là tâm lý chủ quan. Không ít người cho rằng mình “đủ tỉnh táo”, “đã biết các chiêu lừa”, nhưng lại mất cảnh giác trước những thủ đoạn mới, được ngụy trang tinh vi hơn và cá nhân hóa theo từng nạn nhân.

Trước thực trạng trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu hay thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu từ các cuộc gọi, tin nhắn, đường link không rõ nguồn gốc.

Khi nhận được yêu cầu liên quan đến tài chính, pháp lý hoặc cơ quan chức năng, người dân cần bình tĩnh xác minh qua kênh chính thức, không hành động vội vàng. Đồng thời, thường xuyên cập nhật kiến thức về các hình thức lừa đảo mới, sử dụng các biện pháp bảo mật như xác thực hai lớp và báo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. 

Ngọc Trâm - Ngọc Anh

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.