Niger: Giải pháp hòa bình hay chiến tranh?

Chính quyền Niger do phe đảo chính kiểm soát tiếp tục thể hiện thái độ cứng rắn, không khuất phục trước áp lực từ Liên minh châu Phi (AU) cũng như Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) sau hàng loạt động thái từ cả hai phía. Liệu thế giằng co này sẽ đưa đến một “thỏa hiệp” hay sẽ lại thêm một quốc gia vùng Sahel cắt quan hệ với Pháp và rời khỏi AU, ECOWAS?

Động thái được xem là cứng rắn nhất của chính quyền Niger hiện tại là việc ra thời hạn cho Đại sứ Pháp Sylvain Itte phải rời khỏi đất nước này trong vòng 48 giờ. Đây được xem là động thái quyết liệt của chính quyền quân sự nhằm cắt quan hệ hoàn toàn với nước Pháp. Trước Niger, vùng Sahel đã từng có 2 quốc gia đảo chính quân sự và cắt quan hệ với Pháp, đó là Mali và Burkina Faso. Hai quốc gia này cũng là những nước lên tiếng ủng hộ phe đảo chính ở Niger quyết liệt nhất.

1_image001.jpg -0
Một số người dân Niger biểu tình đòi người Pháp rút khỏi Niger.

Pháp là quốc gia từng đô hộ Niger trong hơn 50 năm đầu thế kỷ XX. Sau khi Niger giành độc lập năm 1960, Pháp vẫn duy trì quan hệ lâu dài với Niamey, nhưng mối quan hệ đó được nhìn nhận không khác gì quan hệ thực dân-thuộc địa trước kia. Trong nhiều năm, chính quyền ở Niger được cho là chịu sự chi phối của Paris trong mọi quyết sách điều hành đất nước, kể cả việc khai thác tài nguyên quốc gia. Những người làm đảo chính ở Niger tuyên bố rằng họ muốn người Pháp “cuốn xéo” khỏi đất nước họ sau thời gian dài bóc lột tài nguyên quốc gia của Niger.

Cuộc đảo chính hôm 26/7 đã đẩy mối quan hệ của Niger với Pháp đến điểm rạn nứt và động thái mới nhất này làm cho tương lai của các nỗ lực quân sự chung chống khủng bố Hồi giáo cực đoan ở khu vực Sahel trở nên mờ mịt. Pháp đã kêu gọi phục chức cho Tổng thống Mohamed Bazoum và cho biết sẽ hỗ trợ các nỗ lực của khối ECOWAS nhằm lật ngược cuộc đảo chính. Paris không chấp nhận thời hạn rút đại sứ về nước do Niger đưa ra.

Paris ngay lập tức bác bỏ lệnh trục xuất Đại sứ Pháp của chính quyền Niger. Paris cũng chưa chính thức công nhận quyết định của chính quyền Niamey vào đầu tháng 8 về việc thu hồi một loạt thỏa thuận quân sự với Pháp, nói rằng những thỏa thuận này đã được ký kết với “các cơ quan hợp pháp” của Niger.

Như vậy, có thể thấy thực chất cuộc đảo chính ở Niger là nhằm “lật đổ” chế độ thực dân mới của Pháp. Vì vậy, phe đảo chính coi việc phục chức cho ông Bazoum không có ý nghĩa gì. Hơn nữa, chính quyền do phe đảo chính kiểm soát còn tuyên bố sẽ đưa ông Bazoum ra xét xử về các tội phản quốc và phá hoại an ninh quốc gia. Người phát ngôn của chính quyền quân sự Niger cho biết hiện đang “thu thập các bằng chứng cần thiết để truy tố ông Bazoum trước các cơ quan có thẩm quyền trong nước và quốc tế về việc ông đã cùng các đồng phạm trong và ngoài nước thực hiện những hành vi phản quốc, phá hoại an ninh nội bộ và bên ngoài của Niger”.

Cộng đồng quốc tế xem ra đang bế tắc, chưa có hướng đi thích hợp để giải quyết vấn đề Niger. Mỹ, Pháp và EU đều đang mong muốn duy trì lực lượng quân sự tại Niger nhằm phục vụ cho cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo cực đoan, vì vậy các bên đều phải hết sức thận trong trong cách tiếp cận.

Pháp có thái độ cứng rắn, tuyên bố ủng hộ việc ECOWAS can thiệp quân sự nhằm “lập lại trật tự” ở Niger, trong khi Mỹ chọn lựa cách tiếp cận “mềm” hơn, ủng hộ việc ECOWAS khôi phục trật tự hiến pháp thông qua các giải pháp hòa bình.

AU tuyên bố ủng hộ mọi nỗ lực của ECOWAS trong việc khôi phục trật tự hiến pháp ở Niger thông qua các biện pháp ngại giao và hòa giải. Trong một tuyên bố, AU cho rằng việc can thiệp quân sự sẽ gây ra hiệu ứng lan truyền làm mất an ninh trong toàn khu vực Sahel cũng như cả châu Phi.

Trước đó, khối ECOWAS đã ra tối hậu thư cho chính quyền Niger trong 7 ngày phải phục chức cho ông Bazoum, nếu không sẽ triển khai quân đội can thiệp quân sự vào nước này. Tuyên bố trên đã được chào đón bằng loạt cuộc biểu tình phản đối của người dân ủng hộ đảo chính, đồng thời càng khiến lực lượng ủng hộ đảo chính quyết tâm hơn, ra tuyên bố động viên toàn bộ đất nước Niger để tự vệ. Hai nước trong vùng  Sahel là Mali và Burkina Faso cũng lên tiếng sẽ đưa quân tiếp ứng Niger nếu bị ECOWAS can thiệp quân sự.

Giải pháp ngoại giao, hòa giải có vẻ là sự lựa chọn tốt nhất cho Niger lúc này. Tuy nhiên, cho đến nay các nhà cầm quyền quân sự mới của Niger đã từ chối hầu hết các nỗ lực hòa giải của quốc tế và tuần trước đã từ chối tiếp nhận các nhóm hòa giải từ Liên hợp quốc, AU và ECOWAS. Một quan chức cấp cao của Mỹ cũng bị từ chối. Chỉ có học giả Hồi giáo người Nigeria Sheikh Bala Lau được lãnh đạo phe đảo chính Abdourahamane Tchiani tiếp đón. Ông Lau đến thăm Niamey với sự bảo trợ của Tổng thống Nigeria Bola Tinubu, đồng thời cũng là người đứng đầu ECOWAS. Sau cuộc gặp tại thủ đô Niamey của Niger, ông Lau cho biết “cánh cửa của họ luôn rộng mở cho giải pháp ngoại giao và hòa bình trong việc giải quyết vấn đề”.

Trong khi đó, AU đã có một động thái có thể khiến tình hình căng thẳng thêm và khó giải quyết hơn khi công bố quyết định “đình chỉ ngay lập tức sự tham gia của Cộng hòa Niger khỏi mọi hoạt động của AU cũng như các cơ quan và tổ chức của nó cho đến khi khôi phục hiệu quả” trật tự hiến pháp trong nước.

Việc đình chỉ được quyết định tại cuộc họp vào ngày 14/8 do Hội đồng An ninh và Hòa bình của AU tổ chức liên quan đến cuộc đảo chính quân sự ở Niger. AU kêu gọi cả các thành viên của mình và cộng đồng quốc tế “từ chối sự thay đổi chính phủ vi hiến này và kiềm chế mọi hành động có thể mang lại tính hợp pháp cho chế độ bất hợp pháp ở Niger”. Hội đồng An ninh và Hòa bình AU cũng ra lệnh đánh giá quyết định của khối ECOWAS về việc chuẩn bị lực lượng dự phòng cho khả năng triển khai tới Niger.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.