Nicaragua trước nguy cơ nội chiến

Cuộc khủng hoảng chính trị và xã hội ở Nicaragua ngày càng nghiêm trọng và chưa có bất cứ lối thoát nào. Quốc gia Trung Mỹ này bị tê liệt gần như toàn bộ trong gần hai tháng qua đang có nguy cơ rơi vào nội chiến.

Ngày 14-6, một cuộc đình công trên toàn quốc gia do đảng đối lập Liên minh Quốc qia vì Công lý và Dân chủ, tập hợp khối tư nhân, xã hội dân sự và sinh viên, khởi xướng, đã diễn ra để phản đối Tổng thống Daniel Ortega đàn áp phong trào phản kháng, làm trên 150 người biểu tình bị thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương trong không đầy 2 tháng qua.

Từ ngày 16-4-2018 đến nay, không có ngày nào mà bạo lực không diễn ra, và có thêm một nạn nhân mới. Bất kể là ở thủ đô Managua hay ở những vùng sâu xa khác của quốc gia Trung Mỹ này, những nơi mà việc lưu thông đã trở nên khó khăn do các rào chắn của những người biểu tình phản đối Tổng thống Ortega được dựng lên trên các con lộ.

Mặt khác, chính những rào chắn này, từ vài ngày qua, đã trở thành mục tiêu ưu tiên của cảnh sát chống bạo động và nhóm dân quân tự vệ đang tìm cách phá hủy. Các cuộc tấn công của lực lượng an ninh này cũng nhằm mục đích phá dỡ rào chắn trong các khu phố do dân làng dựng lên. Không chỉ để phản đối, nhưng còn để phòng chống các băng nhóm có vũ trang đang lộng hành và giết chóc mà không hề bị trừng phạt.

Tổng thống Orgeta và vợ là Phó Tổng thống.
Tổng thống Orgeta và vợ là Phó Tổng thống.

Trước sự leo thang bạo động, các giám mục Công giáo ngày 7-6 đã trình bày với Tổng thống Ortega một đề xuất dân chủ hóa đất nước, cho phép nối lại đối thoại. Nhưng Tổng thống Nicaragua vẫn chưa trả lời. Đây chính là lý do của cuộc tổng đình công của phe đối lập ngày 14-6, tiếp tục nhấn chìm đất nước trong sự hỗn loạn.

Sự phản đối của người dân tại hầu hết các thành phố của Nicaragua diễn ra từ ngày 16-4-2018 sau khi chính phủ ban hành sắc lệnh cải cách hệ thống bảo hiểm xã hội, trong đó nâng phần đóng góp bắt buộc của cả các doanh nghiệp, người lao động và người hưu trí. Chính phủ Nicaragua đưa ra dự luật cải cách trên nhằm giảm thâm hụt ngân sách đang leo thang ở một trong những quốc gia nghèo nhất Mỹ Latinh này.

Bạo động đã khiến Tổng thống Daniel Ortega buộc phải hủy bỏ dự luật cải cách. Sau một thời gian dài ủng hộ tổng thống, giới doanh nhân Nicaragua nay đã cắt đứt quan hệ với ông Ortega vì ông sử dụng bạo lực với người biểu tình. Đến ngày 16-5, Chính phủ Nicaragua và đại diện giới doanh nhân, sinh viên, nông dân của quốc gia Trung Mỹ này đã bắt đầu cuộc đối thoại dân tộc vì hòa bình do Hội đồng giám mục Thiên chúa làm trung gian, nhằm tìm ra lối thoát cho tình trạng biểu tình và bạo loạn kéo dài.

Trong cuộc đàm phán, Tổng thống Ortega cho biết, Viện An ninh xã hội Nicaragua (INSS) đã quyết định ngừng những biện pháp cải cách được cho là sẽ làm tăng phần đóng góp của cả giới chủ và người lao động, trong khi giảm tiền trợ cấp, đặc biệt là giảm 5% tổng số lương hưu.

Tuy nhiên cuộc đối thoại bất thành vì phe đối lập cho thế là chưa đủ, họ yêu cầu Tổng thống từ chức và tổ chức bầu cử trước thời hạn. Các phong trào biểu tình lại tiếp diễn. Ngày 28-5, một nhóm sinh viên đã đốt cháy Đài phát thanh Radio Ya. Miguel Guevana, một tài xế taxi trẻ tuổi kêu gọi “Daniel Ortega phải lưu vong và Nicaragua tổ chức bầu tổng thống trước kỳ hạn. Tôi muốn có một cuộc bầu cử minh bạch thật sự, để đổi mới đất nước”.

Rào cản của người biểu tình chống Tổng thống Daniel Ortega ở thủ đô Managua ngày 12-6.
Rào cản của người biểu tình chống Tổng thống Daniel Ortega ở thủ đô Managua ngày 12-6.

Ngày 13-6, Giáo hội Thiên Chúa giáo Nicaragua với ảnh hưởng của mình đã đề nghị 2 bên nối lại đối thoại. Nhấn mạnh đến việc “phản kháng một cách hòa bình”, Giáo hội Thiên Chúa giáo kêu gọi chính quyền và phía đối lập ngồi vào bàn đối thoại từ ngày 15-6. Trong khi chờ đợi để tìm ra một giải pháp, nhiều người dân Nicaragua đua nhau đi mua dự trữ thực phẩm, trước khi cuộc đình công toàn quốc bắt đầu.

Các rào chắn của người biểu tình đã khiến các lĩnh vực như thương mại, giao thông vận tải, nhà hàng và khách sạn hiện chỉ hoạt động ở mức 20-30% công suất, trong khi hoạt động xây dựng tư nhân cũng như việc triển khai các dự án công đều bị đình trệ. Đây là đợt biểu tình bạo lực tồi tệ nhất trong nhiều năm qua kể từ khi Mặt trận Giải phóng dân tộc Sandino (FSLN) cầm quyền đánh đổ chế độ độc tài Somoza và tái thiết lập nền dân chủ tại Nicaragua năm 1979.

Theo ước tính của Quỹ Phát triển kinh tế xã hội Nicaragua (FUNIDES), tổng đình công kéo dài đã gây thiệt hại trên 900 triệu đôla cho nền kinh tế của đất nước vốn đang khó khăn.

Nicaragua vẫn đang là một trong những quốc gia nghèo nhất ở châu Mỹ. Nhà xã hội học Cirilo Otero nói: “Chúng tôi đang chứng kiến sự hỗn loạn xã hội ở Nicaragua, vì thiếu vai trò lãnh đạo của chính phủ, cuộc khủng hoảng này kết hợp với sự đói nghèo mà với bất kỳ xã hội nào, đấy đều là bom hẹn giờ”.

Tình hình tại Nicaragua đã khiến Mỹ ra tuyên bố ngừng hoạt động cấp thị thực tại quốc gia Trung Mỹ này “cho tới thông báo tiếp theo” do các “điều kiện an ninh bất ổn". Trong một phát biểu gần đây, Tổng thống Ortega cáo buộc người biểu tình, đa số là sinh viên đại học đã bị các đảng cánh hữu có Mỹ tài trợ kích động và bị bọn lưu manh xâm nhập. Ông Ortega từng là du kích quân chống Mỹ, làm Tổng thống Nicaragua kể từ năm 1979 sau khi lật đổ chế độ độc tài Somoza.

Ông có công tạo ra một giai đoạn tăng trưởng kinh tế nhờ kết hợp các chính sách của chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản. Nhưng phe đối lập chỉ trích vợ chồng ông Ortega muốn lập chế độ độc tài gia đình trị, vì ông siết chặt quyền kiểm soát các cơ quan công quyền.

Đan Kô (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.