Những thành công và thất bại “để đời” của Tình báo Israel

Vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ buộc phải từ chức khi đang tại nhiệm – cố Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon lúc sinh thời từng nêu nhận xét về các cơ quan mật vụ quốc tế, với câu nói nổi tiếng: “Đứng đầu là Cơ quan tình báo Mossad, kế đến là KGB (Ủy ban An ninh Nhà nước Xôviết), còn tình báo Mỹ CIA chỉ đáng xếp hạng 3”.

Mossad là từ viết tắt của Viện Tình báo và Hoạt động đặc biệt, cơ quan trung ương về an ninh và phản gián của nhà nước Israel, cũng là tổ chức tình báo chỉ chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng Chính phủ. Mossad được người Do Thái ví như một huyền thoại; còn các thế lực thù nghịch gọi đó là “những kẻ đểu cáng do Chúa sinh ra”.

Trong gần 7 thập niên tồn tại của mình, cơ quan phản gián Mossad kỳ cựu đã để lại các dấu ấn khiến cộng đồng tình báo toàn cầu phải “hết sức khâm phục”, luôn được đánh giá là một tổ chức tình báo siêu hạng với những kỳ tích phi thường. Tuy nhiên bên cạnh đó là những thất bại “để đời” của Cơ quan Tình báo Mossad “siêu đẳng”, từng được báo giới Israel chính thức ghi nhận:

Ngày 6-10-1967, Liên quân Ai Cập và Syria bất ngờ tấn công Israel, khiến quân đội Do Thái không kịp trở tay… Trước đó vài ngày, bản thân Giám đốc Mossad Meir Amit (1921-2009), người được mệnh danh là “nhân viên tình báo Israel thành công nhất mọi thời” còn huênh hoang trên truyền hình, khẳng định về sự “an toàn tuyệt đối” của Nhà nước Israel và các vùng đất mới chiếm đóng.

Phù hiệu của Mossad (trái); Toàn cảnh tòa nhà trụ sở Mossad ở Tel Aviv nhìn từ trên cao.
Phù hiệu của Mossad (trái); Toàn cảnh tòa nhà trụ sở Mossad ở Tel Aviv nhìn từ trên cao.

Một thất bại nữa của Mossad là  không phát hiện được nơi trú ẩn chính xác của nhà lãnh đạo Yasser Arafat (1929-2004) và Bộ Tham mưu của PLO trên đất Lebanon, khiến những oanh tạc cơ nhập khẩu đắt tiền như “dội bom vào chỗ không người”…

Một vụ tai tiếng điển hình của Mossad là vụ “Xe buýt tuyến 300”. Vào ngày 13-4-1984, 4 người gốc Ảrập đã bắt cóc chiếc xe buýt chở đầy khách mang số hiệu 300, nối thủ đô Tel Aviv với thành phố Ashkelon bên trong lãnh thổ Israel. Đội đặc nhiệm của quân đội Do Thái đã giải thoát các con tin, hạ sát 2 người Ảrập và giao 2 người còn sống cho Mossad. Sau đó 2 người này bị các nhân viên thuộc Mossad tra tấn đến chết trong tù, khiến công luận hết sức bất bình đòi viên Giám đốc Mossad khi ấy là Nahum Admoni phải từ chức…

Ngoài lĩnh vực tình báo đối ngoại ra, Mossad cũng được giao nhiệm vụ phối hợp bảo đảm an ninh trong các vùng lãnh thổ chiếm đóng tại bờ Tây sông Jordan và Dải Gaza, nhưng không làm sao trấn áp được các cuộc nổi dậy chống đối luôn xảy ra, nhất là trong các trại tạm cư của người Palestin và người Lebanon.

Riêng một phòng đặc biệt trực thuộc Mossad chuyên về tình báo khoa học và công nghệ là Lacham, cũng “gặt hái” được các thất bại ê chề. Tỉ như trong tháng 11-1985, sĩ quan Tình báo Hải quân Mỹ (ONI) Jonathan Pollard bị tình cờ phát hiện, khi đang trao cho viên Trưởng chi nhánh Lacham, trong vỏ bọc nhà ngoại giao tại sứ quán Israel ở Washington trên 1.000 trang hồ sơ mật, thuộc tài liệu nội bộ của các tổ chức trọng yếu hàng đầu như Cục Tình báo Trung ương (CIA), Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA), Cục Điều tra Liên bang (FBI)… cũng như  tài liệu về các công nghệ phòng thủ mới do Chính phủ Mỹ đặc trách quản lý.

Điệp viên “2 mang” J. Pollard bị bắt giữ bên ngoài Đại sứ quán Israel ở Washington.
Điệp viên “2 mang” J. Pollard bị bắt giữ bên ngoài Đại sứ quán Israel ở Washington.

Quốc hội Hoa Kỳ coi vụ này là “sự  phản bội lớn nhất của một đồng minh chủ chốt”. J. Pollard không phải là điệp viên 2 mang nhà nghề, mà chỉ là một kẻ hám tiền nên đã dễ dàng đầu hàng và cung khai tất cả. “Vụ Pollard” khiến Tổng thống Mỹ đương nhiệm Ronald Reagan (1911-2004) thuở ấy đã “tức điên lên”.

Một vụ thất bại chung cho cả Mossad là “Vụ Iran-Contra”, hay “Vụ Irangate” diễn ra trong giai đoạn từ năm 1985-1987. Người Do Thái đứng ra làm trung gian môi giới cho việc bán vũ khí bí mật của Mỹ cho Iran, bất chấp lệnh cấm vận của Liên Hiệp Quốc.

Mossad  đã cung cấp cho quân của Giáo chủ Ruhollah Khomeini (1902-1989) những loại vũ khí chất lượng kém, khiến các nhân viên Mossad vớ bẫm qua các “phi vụ” này. Kết cục là Tehran làm um lên cho cả thế giới biết, lại “thêm một cái tát nữa mà Mossad giáng vào người bạn Mỹ vốn là đồng minh khăng khít” như lời bình luận của giới quan sát chính trị quốc tế am hiểu. Rồi “Vụ Dimona” rò rỉ những thông tin về cơ sở hạt nhân tuyệt mật của người Do Thái, trở thành “một thất bại ngay trong lòng Mossad”.

Mordechai Vanunu, một nhân viên kỹ thuật lâu năm tại nhà máy sản xuất bom hạch tâm ở Dimona, đã cung cấp 60 bức ảnh cho tờ tuần báo The Sunday Times phát hành ở London (Anh). Những tấm hình mà M. Vanunu bí mật chụp được, đã tố cáo âm mưu trở thành siêu cường hạt nhân của chính thể Israel hòng làm “bá chủ” khu vực Trung Đông.

Quang Phú (theo The Independent)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.