Những thành công và thất bại “để đời” của Tình báo Israel

Vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ buộc phải từ chức khi đang tại nhiệm – cố Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon lúc sinh thời từng nêu nhận xét về các cơ quan mật vụ quốc tế, với câu nói nổi tiếng: “Đứng đầu là Cơ quan tình báo Mossad, kế đến là KGB (Ủy ban An ninh Nhà nước Xôviết), còn tình báo Mỹ CIA chỉ đáng xếp hạng 3”.

Mossad là từ viết tắt của Viện Tình báo và Hoạt động đặc biệt, cơ quan trung ương về an ninh và phản gián của nhà nước Israel, cũng là tổ chức tình báo chỉ chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng Chính phủ. Mossad được người Do Thái ví như một huyền thoại; còn các thế lực thù nghịch gọi đó là “những kẻ đểu cáng do Chúa sinh ra”.

Trong gần 7 thập niên tồn tại của mình, cơ quan phản gián Mossad kỳ cựu đã để lại các dấu ấn khiến cộng đồng tình báo toàn cầu phải “hết sức khâm phục”, luôn được đánh giá là một tổ chức tình báo siêu hạng với những kỳ tích phi thường. Tuy nhiên bên cạnh đó là những thất bại “để đời” của Cơ quan Tình báo Mossad “siêu đẳng”, từng được báo giới Israel chính thức ghi nhận:

Ngày 6-10-1967, Liên quân Ai Cập và Syria bất ngờ tấn công Israel, khiến quân đội Do Thái không kịp trở tay… Trước đó vài ngày, bản thân Giám đốc Mossad Meir Amit (1921-2009), người được mệnh danh là “nhân viên tình báo Israel thành công nhất mọi thời” còn huênh hoang trên truyền hình, khẳng định về sự “an toàn tuyệt đối” của Nhà nước Israel và các vùng đất mới chiếm đóng.

Phù hiệu của Mossad (trái); Toàn cảnh tòa nhà trụ sở Mossad ở Tel Aviv nhìn từ trên cao.
Phù hiệu của Mossad (trái); Toàn cảnh tòa nhà trụ sở Mossad ở Tel Aviv nhìn từ trên cao.

Một thất bại nữa của Mossad là  không phát hiện được nơi trú ẩn chính xác của nhà lãnh đạo Yasser Arafat (1929-2004) và Bộ Tham mưu của PLO trên đất Lebanon, khiến những oanh tạc cơ nhập khẩu đắt tiền như “dội bom vào chỗ không người”…

Một vụ tai tiếng điển hình của Mossad là vụ “Xe buýt tuyến 300”. Vào ngày 13-4-1984, 4 người gốc Ảrập đã bắt cóc chiếc xe buýt chở đầy khách mang số hiệu 300, nối thủ đô Tel Aviv với thành phố Ashkelon bên trong lãnh thổ Israel. Đội đặc nhiệm của quân đội Do Thái đã giải thoát các con tin, hạ sát 2 người Ảrập và giao 2 người còn sống cho Mossad. Sau đó 2 người này bị các nhân viên thuộc Mossad tra tấn đến chết trong tù, khiến công luận hết sức bất bình đòi viên Giám đốc Mossad khi ấy là Nahum Admoni phải từ chức…

Ngoài lĩnh vực tình báo đối ngoại ra, Mossad cũng được giao nhiệm vụ phối hợp bảo đảm an ninh trong các vùng lãnh thổ chiếm đóng tại bờ Tây sông Jordan và Dải Gaza, nhưng không làm sao trấn áp được các cuộc nổi dậy chống đối luôn xảy ra, nhất là trong các trại tạm cư của người Palestin và người Lebanon.

Riêng một phòng đặc biệt trực thuộc Mossad chuyên về tình báo khoa học và công nghệ là Lacham, cũng “gặt hái” được các thất bại ê chề. Tỉ như trong tháng 11-1985, sĩ quan Tình báo Hải quân Mỹ (ONI) Jonathan Pollard bị tình cờ phát hiện, khi đang trao cho viên Trưởng chi nhánh Lacham, trong vỏ bọc nhà ngoại giao tại sứ quán Israel ở Washington trên 1.000 trang hồ sơ mật, thuộc tài liệu nội bộ của các tổ chức trọng yếu hàng đầu như Cục Tình báo Trung ương (CIA), Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA), Cục Điều tra Liên bang (FBI)… cũng như  tài liệu về các công nghệ phòng thủ mới do Chính phủ Mỹ đặc trách quản lý.

Điệp viên “2 mang” J. Pollard bị bắt giữ bên ngoài Đại sứ quán Israel ở Washington.
Điệp viên “2 mang” J. Pollard bị bắt giữ bên ngoài Đại sứ quán Israel ở Washington.

Quốc hội Hoa Kỳ coi vụ này là “sự  phản bội lớn nhất của một đồng minh chủ chốt”. J. Pollard không phải là điệp viên 2 mang nhà nghề, mà chỉ là một kẻ hám tiền nên đã dễ dàng đầu hàng và cung khai tất cả. “Vụ Pollard” khiến Tổng thống Mỹ đương nhiệm Ronald Reagan (1911-2004) thuở ấy đã “tức điên lên”.

Một vụ thất bại chung cho cả Mossad là “Vụ Iran-Contra”, hay “Vụ Irangate” diễn ra trong giai đoạn từ năm 1985-1987. Người Do Thái đứng ra làm trung gian môi giới cho việc bán vũ khí bí mật của Mỹ cho Iran, bất chấp lệnh cấm vận của Liên Hiệp Quốc.

Mossad  đã cung cấp cho quân của Giáo chủ Ruhollah Khomeini (1902-1989) những loại vũ khí chất lượng kém, khiến các nhân viên Mossad vớ bẫm qua các “phi vụ” này. Kết cục là Tehran làm um lên cho cả thế giới biết, lại “thêm một cái tát nữa mà Mossad giáng vào người bạn Mỹ vốn là đồng minh khăng khít” như lời bình luận của giới quan sát chính trị quốc tế am hiểu. Rồi “Vụ Dimona” rò rỉ những thông tin về cơ sở hạt nhân tuyệt mật của người Do Thái, trở thành “một thất bại ngay trong lòng Mossad”.

Mordechai Vanunu, một nhân viên kỹ thuật lâu năm tại nhà máy sản xuất bom hạch tâm ở Dimona, đã cung cấp 60 bức ảnh cho tờ tuần báo The Sunday Times phát hành ở London (Anh). Những tấm hình mà M. Vanunu bí mật chụp được, đã tố cáo âm mưu trở thành siêu cường hạt nhân của chính thể Israel hòng làm “bá chủ” khu vực Trung Đông.

Quang Phú (theo The Independent)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.