Những thách thức của Bộ tứ

Kể từ những năm 2000, tình hình an ninh xung quanh Nhật Bản và cả Ấn Độ đã thay đổi, khi Trung Quốc không ngừng tăng cường hoạt động trên toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Cơ chế Đối thoại an ninh 4 bên (Bộ tứ - QUAD) được cho là có vai trò quan trọng trong việc đối phó với thách thức này.

Hai nước Bộ tứ là Nhật Bản và Ấn Độ đều đang phải đối phó với vấn đề Trung Quốc từng bước tăng cường sự hiện diện và hoạt động ở khu vực gần biên giới. Xung quanh quần đảo Senkaku (mà Bắc Kinh gọi là Điếu Ngư) Trung Quốc đã triển khai lực lượng bảo vệ bờ biển và tăng cường hoạt động hằng năm. Nếu như năm 2011, chỉ có 12 tàu Trung Quốc được xác định ở khu vực tiếp giáp với vùng biển xung quanh đảo này thì đến năm 2019, số lượng tàu đã lên tới 1.097 chiếc. Khu vực biên giới Ấn - Trung cũng ghi nhận sự gia tăng hoạt động đáng kể của phía Trung Quốc. Năm 2011, Ấn Độ ghi nhận 213 vụ xâm nhập biên giới chung giữa hai nước thì đến năm 2019 đã là 663 vụ.

Trung Quốc được cho là sử dụng các dự án cơ sở hạ tầng ở nước ngoài – trong khuôn khổ Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) - để không ngừng mở rộng ảnh hưởng. Những quốc gia tiếp nhận vốn đầu tư và các khoản cho vay lớn từ Trung Quốc sẽ do dự trong việc chỉ trích nước này ngay cả khi Bắc Kinh bất chấp các quy tắc quốc tế.

Những thách thức của Bộ tứ -0
Chiến cơ F-35 thuộc lực lượng phòng vệ Nhật Bản.

Trung Quốc cũng đang sử dụng “ngoại giao vaccine” để thúc đẩy thiện chí tại các nước tiếp nhận, bất kể kết quả của các hoạt động đầu tư, hỗ trợ đó ra sao. Ngay cả tại các nước phát triển như Nhật Bản và Australia, Trung Quốc cũng sử dụng phương pháp kiểm soát kinh tế này. Ví dụ, khi Australia kiên quyết yêu cầu tiến hành một cuộc điều tra quốc tế để xác định nguồn gốc của đại dịch COVID-19, Trung Quốc đã lập tức trì hoãn nhập khẩu các mặt hàng của Australia như rượu vang và tôm hùm. Sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc là vũ khí lợi hại để Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng và cuối cùng là mở rộng biên giới mềm.

Các tuyên bố chung của cả hai hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ tháng 3 và tháng 9-2021 đều khẳng định rằng, một trật tự tự do, rộng mở, dựa trên luật lệ sẽ đáp ứng những thách thức đối với trật tự hàng hải dựa trên luật lệ, bao gồm cả ở Biển Đông và biển Hoa Đông. Lập trường này mang ý nghĩa to lớn vì Trung Quốc đã cố gắng thay đổi hiện trạng bằng vũ lực và liên tục thách thức các quy tắc quốc tế. Các nước Bộ tứ cần lấp đầy khoảng trống quyền lực bằng cách duy trì cán cân quân sự. Để làm được điều này, các nước Bộ tứ sẽ phải tăng ngân sách quốc phòng và đây không phải là nhiệm vụ dễ dàng. Do đó, việc tổ chức lại hệ thống an ninh là điều quan trọng cần làm hơn lúc này.

Trong một thời gian dài, hệ thống “trục bánh xe và các nan hoa” đã giúp duy trì trật tự ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong hệ thống này, “trục bánh xe” là Mỹ và “nan hoa” là các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản, Australia, Philippines, Thái Lan và Hàn Quốc. Một đặc điểm của hệ thống hiện tại là sự phụ thuộc đáng kể vào Mỹ. Ví dụ, mặc dù Nhật Bản và Australia đều là đồng minh của Mỹ, nhưng không có liên minh Nhật Bản - Australia. Trong giai đoạn 2011-2020, Trung Quốc tăng chi tiêu quân sự tới 76% trong khi Mỹ giảm chi tiêu 10%.

Ngay cả khi chi tiêu quân sự của Mỹ lớn gấp 3 lần so với Trung Quốc thì hệ thống “trục bánh xe và các nan hoa” hiện tại vẫn sẽ không đủ. Kết quả là, một hệ th ống an ninh dựa trên mạng lưới mới đang hình thành. Các đồng minh và đối tác của Mỹ hợp tác và chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ. Nhiều thỏa thuận hợp tác song phương, 3 bên, 4 bên hoặc đa phương khác, chẳng hạn như Mỹ - Nhật - Ấn; Nhật - Ấn - Australia; Australia - Anh - Mỹ (AUKUS); Ấn - Australia - Indonesia; Ấn - Australia - Pháp; Mỹ - Ấn - Israel – UAE đang tạo ra một mạng lưới hợp tác an ninh. Trong trường hợp này, Bộ tứ là một ví dụ về hợp tác và chia sẻ gánh nặng an ninh khu vực.

Nếu các nước Bộ tứ phối hợp tốt với nhau thì họ có thể buộc Trung Quốc phải giăng ra cùng lúc nhiều mặt trận để từ đó ngăn cản việc “mở rộng” của nước này. Các kiểu hợp tác này mang lại một biện pháp duy trì cán cân quân sự ngay cả khi chi tiêu quân sự của Trung Quốc đang gia tăng với tốc độ nhanh chóng.

Trong trường hợp này, năng lực tấn công là chìa khóa. Trong một thời gian dài, không có quốc gia nào ngoại trừ Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ sở hữu vũ khí có đủ khả năng tấn công Trung Quốc. Hiện tại, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia đều lên kế hoạch phát triển năng lực tấn công tầm xa từ 1.000-2.000km, chẳng hạn như tên lửa hành trình, máy bay phản lực F-35 với bom định vị và tên lửa hành trình. Nếu Australia sắp tới sở hữu các tàu ngầm hạt nhân có khả năng tấn công tầm xa - theo thỏa thuận an ninh AUKUS, Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia mua và duy trì 8 tàu ngầm hạt nhân - thì lực lượng hải quân Australia có thể mở rộng phạm vi hoạt động ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và có khả năng chống lại mối đe dọa từ trong khu vực.

Tuy nhiên, mối đe dọa từ một đối thủ như Trung Quốc gắn liền với sức mạnh kinh tế - tài chính. Do Trung Quốc có nền kinh tế hùng mạnh và ngân sách dồi dào nên quá trình hiện đại hóa quân sự của nước này vượt trội các nước khác. Đó là lý do giải thích vì sao nỗ lực phi quân sự là điều cần thiết để làm giảm lợi thế kinh tế của Trung Quốc. Cách được lựa chọn, đó là các nước Bộ tứ phải tích hợp các nỗ lực kinh tế và giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Việc tách rời và đa dạng hóa chuỗi cung ứng và thị trường là nhiệm vụ cần thiết. Nhật Bản đã bắt đầu làm như vậy. Nước này đã di dời các nhà máy từ Trung Quốc sang Đông Nam Á, Nam Á và số lượng công dân Nhật Bản sinh sống ở Trung Quốc đã giảm từ 150.399 người năm 2012 xuống còn 111.769 người năm 2020. Đồng thời, số lượng người Nhật Bản sinh sống ở Mỹ tăng từ 410.973 người năm 2012 lên 426.354 người năm 2020. Nhật Bản đã dành 2,2 tỷ USD trong gói kích thích kinh tế năm 2020 để giúp các nhà sản xuất trong nước chuyển dây chuyền sản xuất ra khỏi Trung Quốc.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.