Đảng Cộng sản LB Nga (KPRF) trên con đường tìm lại tương lai cho Tổ quốc:

Những người không nản chí

Ngày 4/12 tới sẽ diễn ra cuộc bầu cử vào Duma quốc gia Nga, thời điểm mà các cử tri, theo lời khẳng định của Chủ tịch BCH TW Đảng Cộng sản LB Nga (KPRF) Gennady Zyuganov tại buổi lễ ra mắt liên minh tranh cử của những người cộng sản ngày 17/10 ở Moskva, sẽ phải chọn không chỉ các vị đại diện cho mình trong cơ quan lập pháp tối cao mà còn là số phận của nước Nga.

KPRF đã tổ chức một đội hình mạnh để tranh cử vào Duma quốc gia lần này. Qua danh sách các ứng cử viên của KPRF, có thể phần nào hình dung ra được đội ngũ những người cộng sản Nga hiện nay.

Chủ soái kiên trung

Chủ tịch KPRF Gennady Zyuganov cũng là người đứng đầu danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới. Ở tuổi 67, ông Zyuganov vẫn tiếp tục là một chính trị gia rất giàu nhiệt huyết, thường xuyên xuất hiện trên các diễn đàn để cổ xúy cho tư tưởng cộng sản.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm nghề sư phạm, ông Zyuganov đã có nhiều năm đứng trên bục giảng và gia nhập Đảng Cộng sản Liên Xô (KPSS) từ năm 1966. Tham gia công tác đảng từ năm 1967, ông đã trưởng thành một cách vững chắc trong bộ máy điều hành lĩnh vực tuyên huấn trong KPSS trước kia. Năm 1978, ông đã bảo vệ thành công luận án PTS tại Viện Khoa học Xã hội ở Moskva (AON) với chủ đề “Những hướng phát triển chính nếp sống đô thị xã hội chủ nghĩa ở những thành phố lớn”.

Và ông đã được giao nhiều trọng trách, trong đó có chức Phó Ban Tư tưởng của BCH TW KPSS. Sau này, ông Zyuganov còn bảo vệ thành công luận án TS triết học tại Đại học quốc gia Moskva mang tên Lomonosov (MGU) với đề tài “Những xu thế chính trong phát triển chính trị xã hội của nước Nga và cơ chế của nó trong những năm 80-90”…

Trong thời gian diễn ra công cuộc cải tổ, chính ông Zyuganov đã là một trong những  người cộng sản tỉnh táo sớm nhận ra những hệ lụy tai hại mà thủ lĩnh KPSS lúc đó là ông Mikhail Gorbachev có thể gây ra. Ông Zyuganov cũng là người sớm nhận ra chân tướng phản bội chủ nghĩa cộng sản của Boris Yeltsin…

Khi KPSS tan rã, ông Zyuganov đã đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập KPRF và đã vươn lên làm thủ lĩnh của chính đảng này. Trong cuộc bầu cử Tổng thống Nga năm 1996, ông Zyuganov đã là đối thủ nặng ký nhất trước đương kim Tổng thống Nga lúc đó là ông Yeltsin, thậm chí có thời điểm còn ở thế thượng phong hơn. Tuy nhiên, những âm mưu quốc tế ở phương Tây đã giúp ông Yeltsin trụ lại được trong Điện Kremli, tạo nên bước thay đổi tới đảo ngược định hướng phát triển của siêu cường Âu – Á này…

Trên chính trường Nga hiện nay, ông Zyuganov vẫn tiếp tục duy trì được KPRF là một lực lượng chính trị đối lập mạnh mẽ. Điện Kremli dẫu không đồng nhất quan điểm với KPRF nhưng luôn tỏ ra tôn trọng thủ lĩnh cộng sản Zyuganov.

Trong ngày sinh nhật lần thứ 65 của ông Zyuganov (ngày 26/6/2009), Thủ tướng Vladimir Putin đã tặng  Chủ tịch KPRF một món quà nhiều ý nghĩa là phiên bản sao chép của  Tuyên ngôn Đảng Cộng sản xuất bản lần đầu tiên ở Liên Xô…Ông Zyuganov là tác giả của hơn 80 cuốn sách và công trình nghiên cứu, được in cả ở Nga cũng như ở nước ngoài và được dịch ra nhiều thứ tiếng.

Đội hình đa dạng

Đứng thứ hai trong danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới là Đô đốc hải quân Vladimir Komoedov, từng là Tư lệnh Hạm đội Biển Đen của LB Nga trong những năm 1998-2002. Ông Komoedov sinh năm 1950 trong một gia đình công nhân ở Ucraina và đã trưởng thành trong Quân chủng Hải quân Xô viết từ vị trí một lính thủy bình thường lên tới chức đô đốc, viện sĩ.

Những người không nản chí ảnh 1
Alferov, Cherkesev, Komoedov, Savitskaya.

Ngay cả khi Liên bang Xô viết đã tan rã rồi, Đô đốc Komoedov vẫn được đánh giá như một nhà quân sự tài năng và có uy tín cao nhất ở nước Nga hiện nay. Năm 2011, Đô đốc Komoedov đã được bầu làm Chủ tịch Phong trào toàn Nga ủng hộ quân đội, công nghiệp quốc phòng và khoa học quân sự.

Người đứng thứ ba trong danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới  là một nhà sử học có bằng luật gia, sinh năm 1977, hiện đang là Bí thư Thứ nhất Đoàn Thanh niên Cộng sản Lênin và Bí thư KPRF, Yuri Afonin. Trưởng thành trong thời “hậu Xô viết” nhưng Afonin lại rất kiên định tư tưởng cộng sản và hiện được đánh giá như một nhân tố trẻ quan trọng trong hàng ngũ KPRF.

Viện sĩ  nổi tiếng Zhores Alferov, giải Nobel Vật lý năm 2000, là người đứng thứ tư trong danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới. Ông sinh năm 1930 tại Vitebsk thuộc nước Cộng hòa Belarussia (nay là Belorus). Zhores Alferov gia nhập KPSS từ năm 1965. Ông là tác giả của hơn 500 công trình nghiên cứu khoa học và hơn 50 sáng chế…

Trong mọi tình huống, Viện sĩ Alferov luôn luôn trung thành với lý tưởng cộng sản. Và ông cũng là người luôn mong muốn KPRF kế thừa được những nét tốt nhất từ KPSS nhưng cũng loại bỏ được những “gót chân Asin” trong những bài học thất bại cay đắng từ KPSS…

Nữ phi hành gia cộng sản

Nhà du hành vũ trụ nữ nổi tiếng Svetlana Savitskaya là người đứng thứ năm trong trong danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới. Đây cũng là người phụ nữ thứ hai trên thế giới bay vào vũ trụ, sau Valentina Tereshkova. Bà đã hai lần được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô…

Svetlana Savitskaya sinh ngày 8/8/1948 tại Moskva. Cha bà là Nguyên soái không quân Yevgenyi Savitsky (1910-1990). Svetlana Savitskaya tốt nghiệp Đại học Hàng không Moskva (MAI) năm 1971 và nhiều năm tham gia môn thể thao trên không. Bà cũng là phi công bay thử từ năm 1974. Bà đã lập 18 kỷ lục quốc tế khi lái máy bay MiG và 3 kỷ lục trong nhảy dù toàn đội…

Bước vào làng du hành vũ trụ Xô viết từ đầu những năm 80, Svetlana Savitskaya từ ngày 19 tới 27/8/982 đã được bay trên các con tàu vũ trụ Soyuz T5, Soyus T7 và trên trạm không gian Salyut T7. Chính ở trên trạm không gian Salyut T7, bà Savitskaya  đã là người phụ nữ đầu tiên thực hiện cuộc đi bộ trong không gian (ngày 25/7/1984).

Bà đã đi ra ngoài trạm không gian Salyut 7 trong 3 giờ 35 phút. Khi trở về trái đất, bà Savitskaya được chỉ định làm người chỉ huy một phi hành đoàn gồm toàn nữ phi hành gia sẽ bay trên tàu vũ trụ Soyuz tới trạm không gian Salyut 7 để kỷ niệm Ngày quốc tế Phụ nữ 8-3, nhưng chuyến bay sau đó đã bị hủy bỏ.

Năm 1986, Svetlana Savitskaya bảo vệ thành công luận án PTS. Năm 1988, bà xuất bản cuốn sách Hôm qua và hôm nay. Năm 1989, bà được bầu làm Đại biểu Nhân dân Liên Xô.

Năm 1993, bà Savitskaya nghỉ hưu với cấp bậc thiếu tá không quân nhưng vẫn tích cực tham gia các hoạt động chính trị với danh nghĩa đảng viên cộng sản trong đội hình KPRF. Năm 1995, bà được bầu làm đại biểu Duma quốc gia trong đội hình đại diện cho KPRF…

Thượng tướng an ninh không mất niềm tin

Nhìn chung, trong trong danh sách các ứng cử viên cấp liên bang của những người cộng sản Nga trong cuộc bầu cử Duma quốc gia sắp tới có khá đông những nhà trí thức có học vị cao. Thí dụ như GS, TS Ivan Melnikov, hiện là một trong những vị trưởng khoa rất có uy tín ở MGU. Hay TS khoa học nông nghiêp Vladimir Kashin, nhà hoạt động khoa học công huân của LB Nga.

Đặc biệt trong danh sách trên còn có Thượng tướng An ninh Victor Cherkesov, một chuyên gia luật có tiếng ở “kinh đô phương Bắc” (tức St. Peterburg). Ông Cherkesov sinh năm 1950 tại Leningrad và đã tốt nghiệp Khoa Luật Trường Đại học quốc gia ở đây năm 1973 (đây cũng là nơi mà cả Tổng thống Dmitri Medvedev lẫn Thủ tướng Vladimir Putin tốt nghiệp vào những năm sau này).

Dưới thời Xô viết, ông Cherkesov từng thực hiện nghĩa vụ quân sự trong một trung đoàn bộ binh cơ giới vào những năm 1973 – 1974. Trở lại với cuộc sống dân sự, ông Cherkesov trong những năm 1974 – 1975 đã vào làm trong ngành kiểm sát ở Leningrad rồi mới tham gia  công tác trong cơ quan an ninh quốc gia cho tới năm 1992.

Ông từng là người phụ trách cơ quan KGB ở thành phố và tỉnh Leningrad cho tới khi Liên bang Xô viết tan vỡ. Sau đó, ông lại được giao phụ trách cơ quan an ninh FSB  của LB Nga ở  St. Peterburg (tên đổi lại của Leningrad ).

Tướng Cherkesov là một người thân cận với ông Putin (cũng là một sĩ quan an ninh “gộc” ở Leningrad) và đã được là Phó giám đốc thứ nhất FSB LB Nga trong những năm từ 1998  tới 2000, giai đoạn mà ông Putin được Tổng thống Yeltsin cử phụ trách cơ quan đầy quyền lực này. Năm 2000, tướng Cherkesov đã tham gia vào chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống của ông Putin.

Sau khi ông Putin đắc cử, tướng Cherkesov là đại diện toàn quyền của Tổng thống Nga tại khu vực liên bang Tây Bắc. Cũng từ năm 2000 tới năm 2003, tướng Cherkesov là thành viên Hội đồng An ninh LB Nga…

Tháng 3/2003, Tổng thống Putin đã cử ông Cherkesov làm Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về kiểm soát các chất ma túy và tác động tới thần kinh. Và trong giai đoạn từ năm 2004 tới năm 2008, ông là Giám đốc Cơ quan Liên bang về ma túy, hậu thân của cơ quan mà ông từng phụ trách trước đó. Tới tháng 10-2007, tướng Cherkesov đã trở thành Chủ tịch Ủy ban chống ma túy quốc gia.

Càng ở gần thượng đỉnh, tướng Cherkesov càng cảm thấy mình có nhiều điều không hợp và tháng 10/2007, ông đã công khai tuyên bố  trên các phương tiện thông tin đại chúng về những mâu thuẫn đang tồn tại giữa các cơ quan  có trách nhiệm trong lĩnh vực an ninh Nga. Sau đó, ông được chuyển sang phụ trách việc cung cấp khí tài quân sự nhưng rồi tới tháng 6/2010, đã phải về hưu…

Khi quyết định đứng trong danh sách của KPRF để tranh cử vào Duma quốc gia khóa tới, Thượng tướng Cherkesov tuyên bố: “Tôi cho rằng những đồn đại về sự vô ích của chủ nghĩa xã hội, về sự sụp đổ mang tính lịch sử của nó, nói một cách nhẹ nhàng, là hoàn toàn vô căn cứ. Kinh nghiệm Xô viết tất nhiên là được tạo nên từ những sai lầm bi thảm và cả những thành tựu vĩ  đại. Và thật vô lý nếu chỉ nói về các sai lầm…”

Phương Hà

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?