Nhức nhối vấn nạn sách giả, sách lậu

Ngày 20-6, tại Hà Nội, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) phối hợp với Đại sứ quán Anh tại Việt Nam tổ chức hội thảo “Chống xuất bản phẩm lậu”. 

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, vấn nạn sách giả, sách lậu tại Việt Nam đang ngày càng trở nên ngang nhiên và lộng hành mà chưa có thuốc “đặc trị” triệt để.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản-In và Phát hành, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: Hoạt động in lậu, in giả, in nối bản trái phép (gọi chung là in lậu) đã và đang diễn ra với quy mô và tính chất ngày càng phức tạp.

Đối tượng in lậu dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để đối phó sự phát hiện, xử lý của các cơ quan chức năng. Hệ quả của in lậu đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tác giả, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho nhà xuất bản, đối tác liên kết, làm thất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế khi tham gia Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học, nghệ thuật.

Nguyên nhân khiến cho tình trạng sách lậu ngày càng diễn biến phức tạp là lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm này quá lớn, nếu trót lọt. Không quản lý phí, không thuế, không tiền bản quyền, không nhuận bút..., "một vốn bốn lời" là mức lãi quá lớn của in lậu sách.

Lực lượng chức năng thu giữ số lượng sách in lậu lớn tại Hà Nội. (Ảnh minh họa: Nguyễn Kiên)
Lực lượng chức năng thu giữ số lượng sách in lậu lớn tại Hà Nội. (Ảnh minh họa: Nguyễn Kiên)

Một trong những thủ đoạn được sử dụng thường xuyên là các đối tượng phân chia các công đoạn làm sách thực hiện ở địa điểm khác nhau: ruột sách được in một nơi, bìa sách được in một nơi khác, sau đó gia công và hoàn thiện ở nhiều nơi để dễ tẩu tán, tiêu thụ. Sau khi in và hoàn thiện xong, sách lậu được phân tán nhanh về các nơi để tung ra thị trường.

Bên cạnh đó, đối tượng còn sử dụng quyết định xuất bản đã hết hiệu lực để in, in sách vượt quá số lượng ghi trong quyết định xuất bản và in xuất bản phẩm không có quyết định xuất bản của cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, đối tượng còn chụp nguyên bản từ sách thật rồi đưa vào in, đóng xén hoàn chỉnh. Với phương thức này, đối tượng cầm đầu, chủ mưu in lậu sách thường thực hiện đối với các loại sách có giá trị cao, với số lượng lớn đang bán chạy trên thị trường để bán công khai cùng với sách thật. Sử dụng mã số, mã vạch giả giống như của các nhà xuất bản để dán trên sách nhằm đánh lừa bạn đọc.

Trước đây, sách lậu thường được nhận diện qua mã số, mã vạch và tem chống giả, nhưng hiện nay biện pháp này không mấy hiệu quả, bởi mã số, mã vạch và tem chống giả cũng bị các đối tượng in lậu tìm biện pháp làm giả.

Ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc First News-Trí Việt, một trong những đơn vị có nhiều năm đi đầu trong công cuộc chống sách lậu, sách giả cũng thừa nhận, nạn in và sản xuất sách giả ngày càng ngang nhiên lộng hành trắng trợn trên toàn quốc, đặc biệt tại các thành phố lớn. Hà Nội đã và đang là nơi hoạt động của các trùm in lậu và từ đây các vòi bạch tuộc phân phối chuyên nghiệp và ngang nhiên đưa những khối lượng lớn sách giả phân phối tiêu thụ tại 63 tỉnh, thành.

Sách giả không chỉ ngang nhiên kinh doanh công khai tại các trục đường trung tâm Hà Nội như: Nguyễn Xí, Đinh Lễ, Phạm Văn Đồng, Đường Láng, Trần Quốc Hoàn, mà còn đi thẳng vào các nhà sách bán sỉ, lẻ cả nước. Nghiêm trọng hơn, sách lậu, sách giả được các trùm in lậu tiêu thụ công khai và trực tiếp trên không gian mạng với số lượng không thể thống kê được, thông qua các sàn thương mại điện tử có vốn hóa nhiều ngàn tỷ, tiếp cận đánh lận con đen lừa đảo độc giả yêu sách, gây tổn hại cho hàng chục triệu bạn đọc cả nước bằng những cuốn sách giả in ấn kém chất lượng, sai sót, được giới thiệu bằng hình ảnh các sách thật trên sàn khiến bạn đọc không thể nào nhận biết được...

Ngài Gareth Ward, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam đưa ra khuyến cáo: “Các nhà xuất bản quốc tế, Việt Nam và Vương quốc Anh đang phải đối mặt với vấn đề xuất bản phẩm in lậu khi hoạt động tại thị trường Việt Nam.

Cần tiếp tục nâng cao nhận thức về phòng chống in lậu xuất bản phẩm và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực xuất bản cho tất cả người dân Việt Nam nhằm cải thiện môi trường kinh doanh khi Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu.

Việc loại trừ các hành vi in, phát hành xuất bản phẩm lậu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ không chỉ của các cơ quan quản lý nhà nước, của chính quyền các địa phương mà cần có sự góp sức của các chủ sở hữu xuất bản phẩm và của toàn xã hội”.

Xuất bản phẩm của NXB Giáo dục Việt Nam bị in lậu nhiều nhất

Ông Lê Thành Anh, Phó Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam cho biết: Xuất bản phẩm (XBP) giáo dục của NXBGDVN bị in và tiêu thụ lậu đứng đầu về số lượng, về địa bàn, về mức độ công khai.

Theo thống kê của NXB Giáo dục Việt Nam, từ năm 2010 đến nay, các cơ quan chức năng đã phát hiện hơn 500.000 bản sách, hơn 100.000 đĩa CD và gần 8 tấn bán thành phẩm sách giáo dục bị in lậu, tàng trữ để tiêu thụ lậu tại nhiều tỉnh, thành trong nước. XBP giáo dục bị làm giả, đưa đi tiêu thụ phần lớn là sách tiếng Anh, sách bổ trợ, sách khai thác bản quyền từ nước ngoài, bản đồ giáo dục, át lát địa lý, đĩa CD ROM nghe nhìn giáo dục.

Ngoài ra, các bản sách điện tử (ebooks) của sách giáo khoa (SGK), sách tiếng Anh... cũng bị phát tán trên mạng internet tràn lan, với đủ các định dạng, các phiên bản, nguồn gốc khác nhau. Đáng nói hơn, việc sử dụng XBP giáo dục giả, vi phạm pháp luật ngay trong nhà trường, nơi hàng ngày đào tạo thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước sẽ ảnh hưởng xấu đến nhận thức, đến ý thức chấp hành kỷ cương, pháp luật của thế hệ này về lâu dài.

Huyền Thanh

Các tin khác

Bộ GD&ĐT nói gì về quy định còn 3 phương thức xét tuyển đại học?

Bộ GD&ĐT nói gì về quy định còn 3 phương thức xét tuyển đại học?

Tối muộn 17/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, các điều chỉnh trong dự thảo được đề xuất không nhằm thu hẹp cơ hội của thí sinh hoặc làm giảm quyền tự chủ của cơ sở đào tạo. Mục tiêu là đưa các thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành, một chương trình về cùng chuẩn đánh giá; giảm thủ tục, giảm chi phí, tăng khả năng kiểm chứng và bảo đảm công bằng.

TP Huế gấp rút cung ứng đủ sách giáo khoa còn thiếu cho học sinh

TP Huế gấp rút cung ứng đủ sách giáo khoa còn thiếu cho học sinh

Liên quan đến tình trạng 21% học sinh ở địa bàn TP Huế còn thiếu sách giáo khoa như Báo Công an nhân dân đã thông tin, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Huế cho biết, sẽ hoàn thành việc cung ứng đủ sách giáo khoa đến tất cả học sinh trên toàn thành phố trước 17h ngày 18/9.

Mưa lớn gây ngập sâu, nhiều trường tại Hà Nội chuyển sang học trực tuyến

Mưa lớn gây ngập sâu, nhiều trường tại Hà Nội chuyển sang học trực tuyến

Mưa lớn vài ngày qua tại Hà Nội đã gây ngập úng ở một số khu vực, đặc biệt cơn mưa kéo dài trong sáng 17/9 khiến nhiều học sinh không thể đến trường. Trước tình hình đó, nhiều trường học đã cho học sinh nghỉ học hoặc chủ động chuyển sang hình thức học trực tuyến, nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh.

Thịt gà chưa chín, Trường THCS Hồ Văn Long đổi nhà cung cấp bữa ăn bán trú

Thịt gà chưa chín, Trường THCS Hồ Văn Long đổi nhà cung cấp bữa ăn bán trú

Sau phản ánh của phụ huynh học sinh về chất lượng bữa ăn bán trú, trong đó có suất ăn được cho là thịt gà chưa chín, Trường THCS Hồ Văn Long (phường Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) đã dừng hợp tác với đơn vị cung ứng suất ăn. Cơ quan Công an và Sở An toàn thực phẩm thành phố đang phối hợp xác minh, làm rõ sự việc.

Số hóa quản trị trường học sau sáp nhập và lời giải từ VnEdu

Số hóa quản trị trường học sau sáp nhập và lời giải từ VnEdu

Đứng trước bài toán quy mô tăng gấp đôi sau sáp nhập, Trường Tiểu học Đại Thịnh (Mê Linh, Hà Nội) đã nhanh chóng giải tỏa áp lực quản trị và chuẩn hóa dòng dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống” nhờ điểm tựa vững chắc từ Hệ sinh thái giáo dục số VnEdu của VNPT.

Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội có tân Hiệu trưởng

Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội có tân Hiệu trưởng

Tân Hiệu trưởng Nguyễn Anh Tuấn và Trường Quốc tế cần lấy chất lượng đào tạo và chất lượng học thuật làm nền tảng cho mọi mục tiêu phát triển. Nhà trường cần rà soát và nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo, gắn chặt chẽ đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và thực tiễn doanh nghiệp.

Lần đầu tổ chức thi văn bằng 2 Công an trên máy tính: Thí sinh lưu ý gì?

Lần đầu tổ chức thi văn bằng 2 Công an trên máy tính: Thí sinh lưu ý gì?

Ngày 20/9, Bộ Công an lần đầu tổ chức Kỳ thi đánh giá tuyển sinh văn bằng 2 Công an trên máy tính. Tại thời điểm này, bên cạnh việc ôn tập kiến thức, thí sinh cần đặc biệt chú ý làm quen với hình thức thi mới, nắm chắc quy trình, chuẩn bị tâm lý và tuân thủ nghiêm các quy định trong phòng thi.

Hà Nội bắt đầu dạy AI cho 100% học sinh

Hà Nội bắt đầu dạy AI cho 100% học sinh

Từ năm học 2026-2027, 100% học sinh Hà Nội từ lớp 1 đến lớp 12 được học 12 tiết về trí tuệ nhân tạo (AI) mỗi năm. Việc học AI được lồng ghép vào kế hoạch dạy 2 buổi/ngày, không làm phát sinh môn học mới và đầu điểm riêng nhằm tránh tạo thêm áp lực cho học sinh và giáo viên.

Sáp nhập đại học: "Tránh chỉ to hơn về quy mô”

Sáp nhập đại học: "Tránh chỉ to hơn về quy mô”

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức cho rằng, sáp nhập chỉ thực sự thành công khi sau đó năng lực học thuật tăng lên, người giỏi muốn đến, sinh viên muốn học và xã hội nhận được nhiều giá trị hơn từ đại học. Làm tốt việc sáp nhập, đại học Việt Nam sẽ thực sự chuyển từ nơi chủ yếu cấp bằng sang những trung tâm sáng tạo tri thức, công nghệ và nhân tài.

Cung ứng ngay sách giáo khoa cho trường học còn thiếu trước ngày 15/9

Cung ứng ngay sách giáo khoa cho trường học còn thiếu trước ngày 15/9

Đây là nội dung đáng chú ý trong văn bản số 6128/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) gửi Sở GD&ĐT các tỉnh, thành phố và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về việc tiếp tục rà soát, bảo đảm cung ứng sách giáo khoa (SGK) năm học 2026-2027.

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Phản đối chủ trương của UBND xã Quỳnh Tam về việc giải thể, chuyển học sinh điểm lẻ Tiến Sơn trường Tiểu học Tân Sơn (nay là trường Tiểu học Quỳnh Tam) về học tại điểm trường chính, phụ huynh của 140 học sinh đang được bố trí học tập tại đây đã phản đối, không cho con em đến trường.

Sau sáp nhập, dữ liệu trường học đã theo kịp?

Sau sáp nhập, dữ liệu trường học đã theo kịp?

Nhờ số hóa, 10 phút đầu giờ từng dành cho điểm danh được trả lại cho giáo viên, những chồng giáo án tại trường THCS Nha Trang – phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên, dần chuyển lên màn hình. Nhưng sau sáp nhập, bài toán mới đặt ra là: Dữ liệu có theo kịp bộ máy mới không?

Chương trình giáo dục phổ thông sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng nào?

Chương trình giáo dục phổ thông sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng nào?

Sau nhiều năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới 2018, việc rà soát và hoàn thiện chương trình đang đặt ra yêu cầu cao hơn theo hướng giảm tải, thiết thực, tăng cường khoa học công nghệ, đặc biệt là năng lực số và trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh, đồng thời điều chỉnh một số nội dung phù hợp hơn với thực tiễn dạy và học.