Nhìn từ cuộc chiến chống đại dịch

Cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 có thể coi là một cuộc chiến tranh sinh thái giữa con người như một sinh vật cao cấp nhất, thông minh nhất với thế giới virus thấp nhất trong tiến hóa sự sống, chưa như một tế bào (đơn vị cơ bản của mọi sinh vật), chưa xứng với danh xưng là con (mặc dù chúng ta vẫn thường gọi con virus). Thật khó lý giải cuộc chiến giữa hai thái cực này.

Qua 4 tháng, virus corona chủng mới đã có mặt hầu hết các nước trên thế giới. Con người và các phương tiện giao thông (máy bay, tàu hỏa, xe cộ..) của con người đã đưa chúng đến khắp nơi trên thế giới để gây tai họa. Thật nghịch lý. Cuối cùng mọi quốc gia mạnh yếu khác nhau, thể chế khác nhau dường như đã có tiếng nói chung, nên đoàn kết, thương yêu nhau, bảo vệ nhau trong cuộc chiến này.

Việt Nam là một nước nhỏ song cuộc chiến chống dịch bệnh cũng không kém phần cam go. Nhiều giải pháp được đề ra bài bản, trong đó cách ly toàn xã hội là giải pháp cốt lõi, phản ánh đúng cục diện ta đang đánh với "giặc" COVID-19. Khi chưa có Vaccine, chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu thì chúng ta "phòng thủ" bằng cách giãn cách nhau để tránh lây lan, không cho virus nhiễm vào ta. Nhiều ý kiến cho là Việt Nam khuyến cáo phòng chống dịch đang rất hiệu quả.

Cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch COVID-19 còn nhiều cam go.

Cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch COVID-19 còn nhiều cam go.

Nước Mỹ thực sự thức tỉnh khi có số ca nhiễm đứng đầu thế giới. PGS.TS. Jonathan London nói với BBC rằng: "Nếu chính phủ Mỹ phản ứng như chính phủ Việt Nam, tôi sẽ hài lòng hơn", "Việt Nam đã phản ứng rất nghiêm túc và không có chuyện bóp méo sự thật. Còn châu Âu ban đầu họ phản ứng đủng đỉnh với COVID-19, có vẻ bình thản, không nghiêm trọng hơn cúm và sẽ không đe dọa đến đời sống kinh tế và xã hội thường nhật. 

Tuy nhiên quan trọng hơn là vấn đề nhận thức về đại dịch. Một điều đáng lo ngại về việc truyền thông Anh dẫn lời ông Patrick Vallance, trưởng cố vấn khoa học Chính phủ Anh nói về việc sẽ cần 60% (tức là khoảng 40 triệu người) người Anh bị nhiễm virus COVID-19 để có miễn dịch cộng đồng. Đành rằng miễn dịch tự nhiên trong cộng đồng sẽ là một phần quan trọng trong kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm về dài hạn. 

Đây là điều đúng về mặt sinh học. Nhưng ai cũng phải "sởn tóc gáy" khi nghe điều này, chứ chưa nói thực hiện miễn dịch cộng đồng. Chúng ta đang ở trong thời đại khoa học công nghệ phát triển, không thể vô trách nhiệm với sinh mệnh con người để chọn lọc tự nhiên thành miễn dịch chi phối.

Cũng nằm trong châu Âu, tuy nhiên Chính phủ Nga tỏ ra bình tĩnh, tự tin, Thủ tướng Nga thông báo đã chi khoảng 16,2 tỷ euro để chống dịch. Tổng thống Putin kêu gọi phải làm việc từ xa. Đồng thời máy bay không quân Nga chở trang thiết bị y tế và khẩu trang viện trợ cho New York thể hiện tinh thần tương thân tương ái, bất chấp bất đồng.

Khác với châu Âu, châu Á hành động cứng rắn hơn với COVID-19. Trung Quốc phong tỏa hàng loạt thành phố, Hàn Quốc thì tự tin "tuyên chiến" với virus corona chủng mới và lập ngân sách 10 tỉ USD để chống dịch, Nhật Bản thì hủy hàng loạt sự kiện lớn để phòng chống dịch. Nhiều nơi ở Hong Kong, Singapore tổ chức các chiến dịch lớn để tuyên truyền các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh cho cộng đồng. Nhiều nước đề cao việc phong tỏa, cách ly cộng đồng, cấm các chuyến bay quốc tế đến…

Tiếng Latinh, virus có nghĩa là chất độc, được ghi nhận là "tác nhân gây bệnh truyền nhiễm", chỉ sống và hoạt động khi ở bên trong tế bào sống của sinh vật chủ khác. Ký sinh bắt buộc, có thể là ở người, động vật, thực vật, vi khuẩn. Virus có mặt ở tất cả hệ sinh thái trên trái đất. Điều đó cho thấy chúng ta phải tránh không cho coronavirus xâm nhập ký sinh ở người và gây bệnh.

Virus có kích thước vô cùng nhỏ, mỗi "con" chỉ khoảng 20-200nm (một nanomet bằng một phần tỷ mét) vì vậy chỉ thấy được dưới kính hiển vi điện tử, virus không tăng kích thước (không lớn lên), không tự di chuyển, không có khả năng tự phát triển và phân chia nếu không trong tế bào vật chủ. Với virus Corona chủng mới thì cơ quan hô hấp của người là môi trường sống và gây bệnh viêm phổi, cản trở quá trình hô hấp, cần phải có sự can thiệp của máy thở (con người có thể nhịn thở đến 3 phút, nhịn uống đến 3 ngày, nhịn ăn đến 3 tuần - quy tắc 3 số 3).

Virus được một số nhà khoa học công nhận là một dạng sống do chúng mang vật chất di truyền DNA hoặc RNA, có thể "sinh sản và tiến hóa” qua chọn lọc tự nhiên mặc dù chúng không có đặc trưng thiết yếu của cấu trúc tế bào. Đặc trưng này cho thấy chúng có khả năng nhiễm vào nhiều cá thể của vật chủ theo cấp số nhân.

Sự xâm nhập của virus vào động vật đã kích hoạt một phản ứng miễn dịch nhằm loại bỏ virus xâm nhiễm, và nếu chúng ta sản xuất được vaccine đưa vào cơ thể để tạo ra miễn dịch chủ động nhân tạo đối với virus xâm nhiễm.

Virus corona là tác nhân truyền nhiễm, nhưng con người đã làm lây lan chúng từ nước này sang nước khác, từ châu lục này sang châu lục khác, nơi này sang nơi khác, từ trong cuộc chiến chống "giặc" virus corona thì một người ở vùng dịch bị nhiễm mà không khai báo, không cách ly và tự do đi lại, thì giống như kẻ nội gián cho coronavirus, cần xử lý nghiêm.

Qua nhận diện về virus, chúng ta thấy có nhiều điểm yếu, đặc biệt là nó sống ký sinh bắt buộc, không thể sống một mình trong môi trường, vì vậy cách ly, cách ly và cách ly là quan trọng nhất. Một điểm mạnh cơ bản của virus là lực lượng đông hàng triệu triệu loại, con người mới chỉ mô tả được khoảng 5.000 loại. 

Điều đó cho thấy con người còn phải đương đầu với nhiều dịch bệnh (hay đại dịch) khác nếu xảy ra khủng hoảng sinh thái. Chiến dịch toàn cầu chống đại dịch COVID-19 chắc chắn sẽ chiến thắng nếu chúng ta đoàn kết, thương yêu nhau, cùng nhau chia sẻ vì mục tiêu rất nhân văn bảo vệ con người trước dịch họa.

PGS.TS Trần Khắc Hiệp

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.