Nhìn từ cuộc chiến chống đại dịch

Cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 có thể coi là một cuộc chiến tranh sinh thái giữa con người như một sinh vật cao cấp nhất, thông minh nhất với thế giới virus thấp nhất trong tiến hóa sự sống, chưa như một tế bào (đơn vị cơ bản của mọi sinh vật), chưa xứng với danh xưng là con (mặc dù chúng ta vẫn thường gọi con virus). Thật khó lý giải cuộc chiến giữa hai thái cực này.

Qua 4 tháng, virus corona chủng mới đã có mặt hầu hết các nước trên thế giới. Con người và các phương tiện giao thông (máy bay, tàu hỏa, xe cộ..) của con người đã đưa chúng đến khắp nơi trên thế giới để gây tai họa. Thật nghịch lý. Cuối cùng mọi quốc gia mạnh yếu khác nhau, thể chế khác nhau dường như đã có tiếng nói chung, nên đoàn kết, thương yêu nhau, bảo vệ nhau trong cuộc chiến này.

Việt Nam là một nước nhỏ song cuộc chiến chống dịch bệnh cũng không kém phần cam go. Nhiều giải pháp được đề ra bài bản, trong đó cách ly toàn xã hội là giải pháp cốt lõi, phản ánh đúng cục diện ta đang đánh với "giặc" COVID-19. Khi chưa có Vaccine, chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu thì chúng ta "phòng thủ" bằng cách giãn cách nhau để tránh lây lan, không cho virus nhiễm vào ta. Nhiều ý kiến cho là Việt Nam khuyến cáo phòng chống dịch đang rất hiệu quả.

Cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch COVID-19 còn nhiều cam go.

Cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch COVID-19 còn nhiều cam go.

Nước Mỹ thực sự thức tỉnh khi có số ca nhiễm đứng đầu thế giới. PGS.TS. Jonathan London nói với BBC rằng: "Nếu chính phủ Mỹ phản ứng như chính phủ Việt Nam, tôi sẽ hài lòng hơn", "Việt Nam đã phản ứng rất nghiêm túc và không có chuyện bóp méo sự thật. Còn châu Âu ban đầu họ phản ứng đủng đỉnh với COVID-19, có vẻ bình thản, không nghiêm trọng hơn cúm và sẽ không đe dọa đến đời sống kinh tế và xã hội thường nhật. 

Tuy nhiên quan trọng hơn là vấn đề nhận thức về đại dịch. Một điều đáng lo ngại về việc truyền thông Anh dẫn lời ông Patrick Vallance, trưởng cố vấn khoa học Chính phủ Anh nói về việc sẽ cần 60% (tức là khoảng 40 triệu người) người Anh bị nhiễm virus COVID-19 để có miễn dịch cộng đồng. Đành rằng miễn dịch tự nhiên trong cộng đồng sẽ là một phần quan trọng trong kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm về dài hạn. 

Đây là điều đúng về mặt sinh học. Nhưng ai cũng phải "sởn tóc gáy" khi nghe điều này, chứ chưa nói thực hiện miễn dịch cộng đồng. Chúng ta đang ở trong thời đại khoa học công nghệ phát triển, không thể vô trách nhiệm với sinh mệnh con người để chọn lọc tự nhiên thành miễn dịch chi phối.

Cũng nằm trong châu Âu, tuy nhiên Chính phủ Nga tỏ ra bình tĩnh, tự tin, Thủ tướng Nga thông báo đã chi khoảng 16,2 tỷ euro để chống dịch. Tổng thống Putin kêu gọi phải làm việc từ xa. Đồng thời máy bay không quân Nga chở trang thiết bị y tế và khẩu trang viện trợ cho New York thể hiện tinh thần tương thân tương ái, bất chấp bất đồng.

Khác với châu Âu, châu Á hành động cứng rắn hơn với COVID-19. Trung Quốc phong tỏa hàng loạt thành phố, Hàn Quốc thì tự tin "tuyên chiến" với virus corona chủng mới và lập ngân sách 10 tỉ USD để chống dịch, Nhật Bản thì hủy hàng loạt sự kiện lớn để phòng chống dịch. Nhiều nơi ở Hong Kong, Singapore tổ chức các chiến dịch lớn để tuyên truyền các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh cho cộng đồng. Nhiều nước đề cao việc phong tỏa, cách ly cộng đồng, cấm các chuyến bay quốc tế đến…

Tiếng Latinh, virus có nghĩa là chất độc, được ghi nhận là "tác nhân gây bệnh truyền nhiễm", chỉ sống và hoạt động khi ở bên trong tế bào sống của sinh vật chủ khác. Ký sinh bắt buộc, có thể là ở người, động vật, thực vật, vi khuẩn. Virus có mặt ở tất cả hệ sinh thái trên trái đất. Điều đó cho thấy chúng ta phải tránh không cho coronavirus xâm nhập ký sinh ở người và gây bệnh.

Virus có kích thước vô cùng nhỏ, mỗi "con" chỉ khoảng 20-200nm (một nanomet bằng một phần tỷ mét) vì vậy chỉ thấy được dưới kính hiển vi điện tử, virus không tăng kích thước (không lớn lên), không tự di chuyển, không có khả năng tự phát triển và phân chia nếu không trong tế bào vật chủ. Với virus Corona chủng mới thì cơ quan hô hấp của người là môi trường sống và gây bệnh viêm phổi, cản trở quá trình hô hấp, cần phải có sự can thiệp của máy thở (con người có thể nhịn thở đến 3 phút, nhịn uống đến 3 ngày, nhịn ăn đến 3 tuần - quy tắc 3 số 3).

Virus được một số nhà khoa học công nhận là một dạng sống do chúng mang vật chất di truyền DNA hoặc RNA, có thể "sinh sản và tiến hóa” qua chọn lọc tự nhiên mặc dù chúng không có đặc trưng thiết yếu của cấu trúc tế bào. Đặc trưng này cho thấy chúng có khả năng nhiễm vào nhiều cá thể của vật chủ theo cấp số nhân.

Sự xâm nhập của virus vào động vật đã kích hoạt một phản ứng miễn dịch nhằm loại bỏ virus xâm nhiễm, và nếu chúng ta sản xuất được vaccine đưa vào cơ thể để tạo ra miễn dịch chủ động nhân tạo đối với virus xâm nhiễm.

Virus corona là tác nhân truyền nhiễm, nhưng con người đã làm lây lan chúng từ nước này sang nước khác, từ châu lục này sang châu lục khác, nơi này sang nơi khác, từ trong cuộc chiến chống "giặc" virus corona thì một người ở vùng dịch bị nhiễm mà không khai báo, không cách ly và tự do đi lại, thì giống như kẻ nội gián cho coronavirus, cần xử lý nghiêm.

Qua nhận diện về virus, chúng ta thấy có nhiều điểm yếu, đặc biệt là nó sống ký sinh bắt buộc, không thể sống một mình trong môi trường, vì vậy cách ly, cách ly và cách ly là quan trọng nhất. Một điểm mạnh cơ bản của virus là lực lượng đông hàng triệu triệu loại, con người mới chỉ mô tả được khoảng 5.000 loại. 

Điều đó cho thấy con người còn phải đương đầu với nhiều dịch bệnh (hay đại dịch) khác nếu xảy ra khủng hoảng sinh thái. Chiến dịch toàn cầu chống đại dịch COVID-19 chắc chắn sẽ chiến thắng nếu chúng ta đoàn kết, thương yêu nhau, cùng nhau chia sẻ vì mục tiêu rất nhân văn bảo vệ con người trước dịch họa.

PGS.TS Trần Khắc Hiệp

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?