Nhật Bản vào AUKUS?

Nhật Bản hiện vẫn chưa chính thức là thành viên của thỏa thuận an ninh AUKUS (gồm Australia, Anh và Mỹ), nhưng theo giới phân tích, việc Tokyo dần tham gia nhóm này là tất yếu. Triển vọng “hiệp ước JAUKUS” có thể thúc đẩy hơn nữa hợp tác an ninh giữa các nền dân chủ tự do ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Một lựa chọn logic

Khi mới được công bố vào tháng 9/2021, AUKUS được truyền bá là cách để Mỹ và Anh trợ giúp Australia có được tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Jonathan Berkshire Miller - một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu Nhật Bản về các vấn đề quốc tế tại Tokyo - nhận định trên tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng” rằng khả năng Nhật Bản tham gia AUKUS “không nên bị hạn chế” trong các cuộc thảo luận về vấn đề này. Theo ông, “Nhật Bản là lựa chọn logic để kết nối” với AUKUS, do nước này có thể hợp tác và thêm vào những giá trị trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và các loại máy bay siêu âm. Xét cho cùng, tương lai của thỏa thuận chiến lược này không chỉ là những tàu ngầm hạt nhân. Mục đích của thỏa thuận cũng là nhằm tăng cường hợp tác quân sự công nghệ cao và chia sẻ thông tin giữa các thành viên.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Quan hệ hợp tác an ninh giữa Nhật Bản và Australia ngày càng được củng cố và thắt chặt.

Trong bài viết đăng trên tạp chí “Foreign Affairs” vào tháng 10/2022, nhà nghiên cứu Michael Auslin tại Đại học Stanford đánh giá “tham vọng cùng các chính sách an ninh và công nghệ của Nhật Bản ngày càng trùng khớp” với 3 nước thành viên AUKUS. Ông khẳng định: “Tokyo đặc biệt được trang bị tốt để trợ giúp Canberra, London, Washington phát triển các công nghệ quan trọng và thúc đẩy sự ổn định tại châu Á. Sự xoay chuyển từ AUKUS sang JAUKUS là kết quả của quá trình phát triển tự nhiên của nhóm”.

Đại sứ Nhật Bản tại Australia Shingo Yamagami cũng bóng gió việc gia nhập trong bài phát biểu tại “Hội nghị thúc đẩy AUKUS” diễn ra tại Canberra ngày 14/11. Ông nhấn mạnh Tokyo “là mấu chốt để lực lượng Mỹ triển khai ở Đông Bắc Á”, trong khi Nhật Bản, Anh và Australia “cùng chia sẻ một liên minh về mọi mặt, trừ tên gọi”. Đại sứ cho biết Nhật Bản sẵn sàng thảo luận với 3 nước tham gia AUKUS “những lĩnh vực có thể hợp tác song phương về công nghệ quốc phòng”, cho rằng mọi thỏa thuận về quốc phòng giữa 3 nước “chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới các lĩnh vực quốc phòng và an ninh của Nhật Bản”.

Trước đó, vào cuối tháng 10/2022, Canberra và Tokyo đã ký Tuyên bố chung về hợp tác an ninh. Mặc dù đây không phải là một hiệp ước phòng thủ chung chính thức nhưng thỏa thuận này đã tăng cường “Đối tác chiến lược đặc biệt” của Nhật Bản và Australia đồng thời nhắc lại sự ủng hộ của họ đối với các chuẩn mực toàn cầu và sự cởi mở trong khu vực.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Nhật Bản và Australia ký Tuyên bố chung về Hợp tác An ninh, tháng 10/2022.

Trong khi đó, vào tháng 12/2022, Anh và Nhật Bản sẽ ký một thỏa thuận tiếp cận đối ứng tương tự như thỏa thuận mà Nhật Bản đã có với Australia, theo đó nới lỏng quy định cho phép đưa quân vào nước bạn và tăng cường các cuộc tập trận quân sự chung và hợp tác hậu cần. Tháng 7/2022, Nhật Bản và Anh tuyên bố sẽ hợp tác với Italy để phát triển máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo. Hải quân Hoàng gia Anh và Lực lượng Phòng vệ hàng hải Nhật Bản đã tổ chức các cuộc tập trận chung ở eo biển Manche vào tháng 10/2022, chỉ một năm sau khi tàu sân bay HMS Queen Elizabeth và nhóm tàu tấn công đến thăm Nhật Bản.

Bước đi tiếp theo

Trên tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng”, Michito Tsuruoka - giáo sư về quản lý chính sách tại Đại học Keio ở Tokyo - nhận định Nhật Bản “có thể tham gia nhiều hơn” vào AUKUS nếu thỏa thuận này vượt ra ngoài vấn đề tàu ngầm, mở rộng sang các lĩnh vực khác như trí tuệ nhân tạo và công nghệ mạng. Tuy nhiên, nhấn mạnh những quy định nghiêm ngặt của Mỹ về chuyển giao công nghệ quốc phòng đồng nghĩa với việc Nhật Bản có thể gặp trở ngại trong việc tham gia vào “các dự án nhạy cảm nhất”, ông Tsuruoka khẳng định “chúng ta cần giải quyết các vấn đề liên quan tới kiểm soát xuất khẩu công nghệ quốc phòng”.

Trong khi đó, giáo sư về chính trị quốc tế tại Đại học Tokyo - ông Ryo Sahashi đánh giá “Nhật Bản quan tâm tới AUKUS là điều tất nhiên”. Ông nhấn mạnh mặc dù Nhật Bản không tham gia một liên minh chính thức với các quốc gia AUKUS nhưng nước này đã phối hợp với tất cả các bên nhằm tăng cường hợp tác an ninh và nâng cao lòng tin. Tuy nhiên, hợp tác của Tokyo có thể bị hạn chế do vấn đề quản lý “yếu kém” đối với các công nghệ nhạy cảm.

Nhà phân tích quốc phòng Eleanor Shiori Hughes thuộc công ty tham vấn chiến lược The Asia Group tại Washington nói rằng Nhật Bản hiểu rõ “quỹ đạo bấp bênh của môi trường địa chính trị ở Đông Á và ý thức được sự cấp bách của việc tăng cường hợp tác với các nước AUKUS trên cơ sở song phương”.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Nhật Bản có khả năng tham gia liên minh an ninh AUKUS với trọng tâm là thỏa thuận tàu ngầm cho Australia.

Bước tiếp theo trong việc tạo ra một “JAUKUS” thực sự sẽ là xem xét cách chính thức hóa sự tham gia của Nhật Bản. Nó có thể bắt đầu bằng việc mời các quan chức Nhật Bản quan sát một vài trong số 17 nhóm làm việc của AUKUS về các lĩnh vực cùng quan tâm, chẳng hạn như điện toán lượng tử và phát triển vũ khí siêu thanh. Giai đoạn tiếp theo sẽ là cho phép Nhật Bản tham dự thường xuyên cuộc họp của các nhóm chỉ đạo chung, nơi vạch ra chính sách về hai chủ đề cốt lõi mà AUKUS đang tập trung - tàu ngầm và năng lực tiên tiến - đồng thời thảo luận về tư cách thành viên dài hạn. Trong quá trình này, các bên có thể tìm hiểu cách thức Tokyo tham gia vào nỗ lực cốt lõi của AUKUS nhằm cung cấp tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân cho Australia.

Khi điểm chung trong các chính sách và mục tiêu của họ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, các quốc gia “JAUKUS” có thể sẽ thấy được lợi ích của việc phối hợp các nỗ lực của họ hơn nữa, tất cả những điều này hứa hẹn sẽ giúp duy trì sự ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?