Nhật Bản vào AUKUS?

Nhật Bản hiện vẫn chưa chính thức là thành viên của thỏa thuận an ninh AUKUS (gồm Australia, Anh và Mỹ), nhưng theo giới phân tích, việc Tokyo dần tham gia nhóm này là tất yếu. Triển vọng “hiệp ước JAUKUS” có thể thúc đẩy hơn nữa hợp tác an ninh giữa các nền dân chủ tự do ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Một lựa chọn logic

Khi mới được công bố vào tháng 9/2021, AUKUS được truyền bá là cách để Mỹ và Anh trợ giúp Australia có được tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Jonathan Berkshire Miller - một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu Nhật Bản về các vấn đề quốc tế tại Tokyo - nhận định trên tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng” rằng khả năng Nhật Bản tham gia AUKUS “không nên bị hạn chế” trong các cuộc thảo luận về vấn đề này. Theo ông, “Nhật Bản là lựa chọn logic để kết nối” với AUKUS, do nước này có thể hợp tác và thêm vào những giá trị trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và các loại máy bay siêu âm. Xét cho cùng, tương lai của thỏa thuận chiến lược này không chỉ là những tàu ngầm hạt nhân. Mục đích của thỏa thuận cũng là nhằm tăng cường hợp tác quân sự công nghệ cao và chia sẻ thông tin giữa các thành viên.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Quan hệ hợp tác an ninh giữa Nhật Bản và Australia ngày càng được củng cố và thắt chặt.

Trong bài viết đăng trên tạp chí “Foreign Affairs” vào tháng 10/2022, nhà nghiên cứu Michael Auslin tại Đại học Stanford đánh giá “tham vọng cùng các chính sách an ninh và công nghệ của Nhật Bản ngày càng trùng khớp” với 3 nước thành viên AUKUS. Ông khẳng định: “Tokyo đặc biệt được trang bị tốt để trợ giúp Canberra, London, Washington phát triển các công nghệ quan trọng và thúc đẩy sự ổn định tại châu Á. Sự xoay chuyển từ AUKUS sang JAUKUS là kết quả của quá trình phát triển tự nhiên của nhóm”.

Đại sứ Nhật Bản tại Australia Shingo Yamagami cũng bóng gió việc gia nhập trong bài phát biểu tại “Hội nghị thúc đẩy AUKUS” diễn ra tại Canberra ngày 14/11. Ông nhấn mạnh Tokyo “là mấu chốt để lực lượng Mỹ triển khai ở Đông Bắc Á”, trong khi Nhật Bản, Anh và Australia “cùng chia sẻ một liên minh về mọi mặt, trừ tên gọi”. Đại sứ cho biết Nhật Bản sẵn sàng thảo luận với 3 nước tham gia AUKUS “những lĩnh vực có thể hợp tác song phương về công nghệ quốc phòng”, cho rằng mọi thỏa thuận về quốc phòng giữa 3 nước “chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới các lĩnh vực quốc phòng và an ninh của Nhật Bản”.

Trước đó, vào cuối tháng 10/2022, Canberra và Tokyo đã ký Tuyên bố chung về hợp tác an ninh. Mặc dù đây không phải là một hiệp ước phòng thủ chung chính thức nhưng thỏa thuận này đã tăng cường “Đối tác chiến lược đặc biệt” của Nhật Bản và Australia đồng thời nhắc lại sự ủng hộ của họ đối với các chuẩn mực toàn cầu và sự cởi mở trong khu vực.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Nhật Bản và Australia ký Tuyên bố chung về Hợp tác An ninh, tháng 10/2022.

Trong khi đó, vào tháng 12/2022, Anh và Nhật Bản sẽ ký một thỏa thuận tiếp cận đối ứng tương tự như thỏa thuận mà Nhật Bản đã có với Australia, theo đó nới lỏng quy định cho phép đưa quân vào nước bạn và tăng cường các cuộc tập trận quân sự chung và hợp tác hậu cần. Tháng 7/2022, Nhật Bản và Anh tuyên bố sẽ hợp tác với Italy để phát triển máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo. Hải quân Hoàng gia Anh và Lực lượng Phòng vệ hàng hải Nhật Bản đã tổ chức các cuộc tập trận chung ở eo biển Manche vào tháng 10/2022, chỉ một năm sau khi tàu sân bay HMS Queen Elizabeth và nhóm tàu tấn công đến thăm Nhật Bản.

Bước đi tiếp theo

Trên tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng”, Michito Tsuruoka - giáo sư về quản lý chính sách tại Đại học Keio ở Tokyo - nhận định Nhật Bản “có thể tham gia nhiều hơn” vào AUKUS nếu thỏa thuận này vượt ra ngoài vấn đề tàu ngầm, mở rộng sang các lĩnh vực khác như trí tuệ nhân tạo và công nghệ mạng. Tuy nhiên, nhấn mạnh những quy định nghiêm ngặt của Mỹ về chuyển giao công nghệ quốc phòng đồng nghĩa với việc Nhật Bản có thể gặp trở ngại trong việc tham gia vào “các dự án nhạy cảm nhất”, ông Tsuruoka khẳng định “chúng ta cần giải quyết các vấn đề liên quan tới kiểm soát xuất khẩu công nghệ quốc phòng”.

Trong khi đó, giáo sư về chính trị quốc tế tại Đại học Tokyo - ông Ryo Sahashi đánh giá “Nhật Bản quan tâm tới AUKUS là điều tất nhiên”. Ông nhấn mạnh mặc dù Nhật Bản không tham gia một liên minh chính thức với các quốc gia AUKUS nhưng nước này đã phối hợp với tất cả các bên nhằm tăng cường hợp tác an ninh và nâng cao lòng tin. Tuy nhiên, hợp tác của Tokyo có thể bị hạn chế do vấn đề quản lý “yếu kém” đối với các công nghệ nhạy cảm.

Nhà phân tích quốc phòng Eleanor Shiori Hughes thuộc công ty tham vấn chiến lược The Asia Group tại Washington nói rằng Nhật Bản hiểu rõ “quỹ đạo bấp bênh của môi trường địa chính trị ở Đông Á và ý thức được sự cấp bách của việc tăng cường hợp tác với các nước AUKUS trên cơ sở song phương”.

Nhật Bản vào AUKUS? -0
Nhật Bản có khả năng tham gia liên minh an ninh AUKUS với trọng tâm là thỏa thuận tàu ngầm cho Australia.

Bước tiếp theo trong việc tạo ra một “JAUKUS” thực sự sẽ là xem xét cách chính thức hóa sự tham gia của Nhật Bản. Nó có thể bắt đầu bằng việc mời các quan chức Nhật Bản quan sát một vài trong số 17 nhóm làm việc của AUKUS về các lĩnh vực cùng quan tâm, chẳng hạn như điện toán lượng tử và phát triển vũ khí siêu thanh. Giai đoạn tiếp theo sẽ là cho phép Nhật Bản tham dự thường xuyên cuộc họp của các nhóm chỉ đạo chung, nơi vạch ra chính sách về hai chủ đề cốt lõi mà AUKUS đang tập trung - tàu ngầm và năng lực tiên tiến - đồng thời thảo luận về tư cách thành viên dài hạn. Trong quá trình này, các bên có thể tìm hiểu cách thức Tokyo tham gia vào nỗ lực cốt lõi của AUKUS nhằm cung cấp tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân cho Australia.

Khi điểm chung trong các chính sách và mục tiêu của họ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, các quốc gia “JAUKUS” có thể sẽ thấy được lợi ích của việc phối hợp các nỗ lực của họ hơn nữa, tất cả những điều này hứa hẹn sẽ giúp duy trì sự ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.