Nhật Bản quyết tâm bảo vệ hải lộ trên Biển Đông

Nhật Bản liên tiếp có những động thái chứng tỏ rằng nước này cùng với Mỹ và nhiều quốc gia trong khu vực sẽ bảo đảm sự tự do của tuyến hàng hải quốc tế đi qua Biển Đông trước loạt hành động xem thường luật pháp quốc tế của Trung Quốc.

Ngày 21-9, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đã có cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tại New York (Mỹ) bên lề cuộc họp của Đại hội đồng LHQ. Theo thông cáo báo chí của Nhà Trắng, 2 nhà lãnh đạo cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và duy trì một trật tự dựa trên khuôn khổ pháp luật ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tại cuộc gặp, ông Biden khẳng định cam kết mạnh mẽ của Mỹ đối với an ninh của đồng minh Nhật. Trước đó, trong bài phát biểu trước Đại hội đồng LHQ hôm 19-9, Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng nhắc đến vấn đề Biển Đông, cho rằng cần phải giải quyết các tranh chấp ở đây trong hòa bình.

Phó Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Nhật Bản như vậy là đã xác nhận trở lại những gì được Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Tomomi Inada nhấn mạnh ngày 15-9 trong bài phát biểu ở Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS) tại Washington, theo đó Tokyo ủng hộ mạnh mẽ các chiến dịch bảo vệ quyền tự do hàng không, hàng hải của hải quân Mỹ nhằm duy trì trật tự hàng hải quốc tế dựa trên luật pháp tại Biển Đông, và sẽ tăng cường hoạt động tại Biển Đông thông qua nhiều hình thức trong đó có việc cho hải quân Nhật tham gia các hoạt động tuần tra tập huấn chung với hải quân Mỹ.

Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trong một cuộc họp báo chung.
Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trong một cuộc họp báo chung.

Trong chuyến công du tới Washington vào tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản cho biết nước này cũng sẽ giúp xây dựng năng lực của những quốc gia ven biển trong tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới này (Biển Đông), đồng thời sẽ đẩy mạnh hoạt động ở vùng biển tranh chấp này, thông qua những cuộc tuần tra huấn luyện chung với Mỹ.

Phát biểu tại Washington, bà Bộ trưởng Quốc phòng Tomoomi Inada nói rằng Nhật chia sẻ những mối quan tâm tương tự với Mỹ về sự phát triển sức mạnh quân sự và hành động gây hấn của Trung Quốc trong đòi hỏi chủ quyền biển đảo. Bà nói: “Trong bối cảnh ấy, tôi mạnh mẽ ủng hộ các hoạt động tự do hải hành của hải quân Mỹ với mục đích lâu dài là duy trì luật pháp quốc tế về tự do lưu thông hàng hải”.

Nhật Bản không có tranh chấp lãnh thổ hay quyền lợi riêng gì ở Biển Ðông nhưng đây là một hải phận quốc tế quan trọng, con đường huyết mạch đưa năng lượng dầu khí từ Trung Ðông và Ðông Nam Á đến Nhật. Hành động của Nhật chắc chắn sẽ gây va chạm với Trung Quốc và các quan sát viên quốc tế cho rằng, chưa hiểu lý do của sự chấp nhận rủi ro ấy. Người ta đều biết là Nhật vẫn còn đang tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền quần đảo Senkaku/ Ðiếu Ngư trên biển Hoa Ðông.

Bà tân Bộ trưởng Quốc phòng Tomoomi Inada là phụ nữ Nhật thứ hai mới được chỉ định đảm nhiệm chức vụ này và là người được xem như có tiềm năng sau này sẽ thay thế Thủ tướng Shinzo Abe. Nói chuyện tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu quốc tế ở Washington D.C. tuần trước, bà bày tỏ sự quan ngại về mưu đồ của Trung Quốc ở biển Hoa Ðông cũng như Biển Ðông. Bà khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền cùng sự toàn vẹn lãnh thổ của Nhật, và trong mục tiêu ấy “sẽ tiếp tục nỗ lực quốc phòng, duy trì và củng cố thế đồng minh với Mỹ”. Bà ca ngợi kế hoạch của Mỹ sẽ chuyển 60% lực lượng hải quân và không quân đến vùng châu Á vào năm 2020.

Trung Quốc hôm 19-9 đã cáo buộc Nhật Bản tìm cách “gây rối” tình hình ở Biển Đông. Trong buổi họp báo thường kỳ tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Lục Khảng đã tuyên bố: Bắc Kinh đã “thất vọng đến mức tuyệt vọng” trước cách hành xử của Nhật Bản tại Biển Đông. Nhân vật này đồng thời tố cáo Nhật Bản đã đi ngược lại điều mà Bắc Kinh gọi là “đồng thuận” giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực. Đối với ông Lục Khảng, đồng thuận này bao gồm: ASEAN và Trung Quốc đảm trách công việc duy trì ổn định, và tranh chấp Biển Đông phải được giải quyết thông qua đàm phán trực tiếp giữa các nước liên can.

Thế nhưng, theo phát ngôn viên Trung Quốc, Nhật Bản lại xía vào gây rối: “Hãy nhìn vào kết quả của việc Nhật Bản đã khiến cho mọi việc rối tung lên trong cùng khoảng thời gian đó... tìm cách khuấy động tình hình Biển Đông viện cớ thay mặt cộng đồng quốc tế để hành động”. Đối với Bắc Kinh, các hành động của Tokyo chỉ làm cho Nhật Bản bị các nước khác xa lánh.

Lâu nay, Bắc Kinh luôn đả kích các nước ngoài khu vực Biển Ðông chen vào cuộc tranh chấp chủ quyền biển đảo với Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia và Brunei. Bắc Kinh chỉ muốn dùng thế nước lớn quân sự hùng mạnh để hiếp đáp qua các cuộc đàm phán có áp lực quân sự không cân xứng từ phía sau.

Tờ báo Nhật The Japan Times hôm 18-9 khẳng định chính sách Biển Đông của Nhật Bản hầu như vẫn nhất quán và không có gì mới. Phản ứng của Trung Quốc do đó lại được xem là một biểu hiện của chủ trương bắt nạt của Bắc Kinh đối với các láng giềng.

Theo các chuyên gia, các phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản tại Washington không chứa đựng bất kỳ điểm mới nào có thể khiến Trung Quốc nổi cơn thịnh nộ thể hiện qua những lời hù dọa được tờ Hoàn Cầu thời báo cho đến Tân Hoa Xã tung ra.

Hải quân Mỹ - Nhật trong một lần tập trận ở Biển Đông.
Hải quân Mỹ - Nhật trong một lần tập trận ở Biển Đông.

James Schoff, một cựu cố vấn cao cấp về chính sách Đông Á tại Bộ Quốc phòng Mỹ, ghi nhận là bà Inada chỉ nói đến các chuyến “hải hành”, có nghĩa là hải quân Nhật Bản sẽ hiện diện ở Biển Đông khi đi thực hiện các nhiệm vụ quốc tế tại vùng vịnh Aden ở châu Phi và lúc trở về, hoặc khi tham gia các chuyến ghé cảng hữu nghị trong vùng hoặc đến tập trận với các đối tác trong khu vực. Đó là những hoạt động mà hải quân Nhật đã làm trước đây.

Giải thích về phản ứng hung hăng của Bắc Kinh, chuyên gia này cho rằng đó có thể là vì Trung Quốc hiện có một thành phần “muốn sử dụng (phát biểu của Nhật Bản về Biển Đông) để leo thang căng thẳng”.

Còn giáo sư Zhang Baohui, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương tại Đại học Lĩnh Nam (Hong Kong), cũng phản bác một lập luận được Hoàn Cầu thời báo nêu ra, theo đó việc Nhật Bản đưa tàu vào Biển Đông sẽ bị đáp trả bằng việc Trung Quốc cho quân sự hóa các đảo nhân tạo trong tay họ ở Trường Sa.

Theo nhà nghiên cứu Hong Kong, sự hiện diện của Nhật Bản tại Biển Đông tự nó không thể là động lực đáng kể cho việc Trung Quốc tăng cường quân sự hóa các hòn đảo mới được bồi đắp trong tay họ. Điều nguy hiểm, theo chuyên gia này, là những phản ứng thái quá của lực lượng Trung Quốc. Bên cạnh khả năng hải quân Trung - Nhật xung đột với nhau, còn có kịch bản “tàu Trung Quốc đâm vào tàu Nhật hay tìm cách chặn đường đối phương”.

Nguy cơ nói trên, theo chuyên gia Baohui, là hoàn toàn có thể vì Trung Quốc e dè Mỹ chứ không sợ Nhật: “Trung Quốc chưa làm gì để chống lại tàu Mỹ vào tuần tra Biển Đông, nhưng tàu Nhật lại là chuyện khác”.

Tóm lại, có thể nói là Trung Quốc đã lợi dụng phát biểu của bà Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản để thổi phồng vấn đề và lên tiếng hù dọa, không chỉ Nhật Bản, mà tất cả các láng giềng khác đang có tranh chấp chủ quyền với Bắc Kinh tại Biển Đông. Nhật Bản còn là một cái bung xung lý tưởng vì lẽ cùng với Úc và Mỹ, Nhật Bản nằm trong số ba nước đầu tiên đã lên tiếng khẳng định là phán quyết của Tòa Trọng tài La Haye về Biển Đông mang tính chất ràng buộc, mà Trung Quốc phải tuân thủ.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.