Nhật Bản củng cố vai trò ở Đông Nam Á

Nỗ lực ngoại giao hiện tại của Nhật Bản ở Đông Nam Á hướng tới đối trọng với Trung Quốc thông qua việc củng cố quan hệ quốc phòng và kinh tế, tăng cường an ninh khu vực, đồng thời giảm sự phụ thuộc thương mại vào Trung Quốc và an ninh vào Mỹ bằng cách xác định cho Nhật Bản vị thế của một đối tác an ninh chủ động hơn.

Nhật Bản được cho là đang tăng cường đáng kể hoạt động ngoại giao tại Đông Nam Á. Trong chuyến thăm Malaysia ngày 10/1, Thủ tướng Ishiba Shigeru cùng Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim nhất trí tăng cường an ninh hàng hải, làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng, cũng như thăm dò hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

1.jpg -0
Ngoại trưởng Philippines Enrique Manalo đón tiếp người đồng cấp Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Manila.

Ngày 11/1, ông Ishiba cũng gặp Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tại Jakarta. Hai nhà lãnh đạo đã ký kết thỏa thuận về an ninh lương thực và xây dựng năng lực hàng hải, bao gồm việc cung cấp tàu tuần tra do Nhật Bản chế tạo và mở rộng huấn luyện hải quân để tăng cường an ninh hàng hải của Indonesia. Hai nước cũng thúc đẩy đàm phán về hợp tác cùng chế tạo tàu hải quân với công nghệ Nhật Bản, cụ thể là khinh hạm tàng hình lớp Mogami.

Ngày 12/1, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeshi Iwaya đến thăm Philippines, gặp Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. để bày tỏ ủng hộ Manila về vấn đề Biển Đông, đồng thời hoàn tất các thỏa thuận chuyển giao thiết bị phòng thủ Nhật Bản, mở rộng các cuộc tập trận hải quân chung và đầu tư cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải.

Ngày 21/1, ông Ishiba tiếp Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone ở Tokyo. Hai nhà lãnh đạo đã nâng cấp quan hệ Nhật - Lào lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện - cấp độ cao nhất của quan hệ song phương dưới mức liên minh - cũng như ký kết các thỏa thuận hợp tác về năng lượng sạch, các dự án kết nối khu vực, rà phá bom mìn và trao đổi giáo dục, đánh dấu một thời kỳ mới trong quan hệ song phương.

Ông Ishiba và ông Anwar cũng ký kết thỏa thuận về cứu trợ thiên tai, quản lý rủi ro và phát triển cơ sở hạ tầng. Tại Indonesia, Nhật Bản cũng cam kết cho vay bổ sung khoảng 670 triệu USD để mở rộng cảng Patimban ở phía Tây đảo Java. Dự án cơ sở hạ tầng trọng yếu này, được phát triển với sự hợp tác của Nhật Bản, hướng tới thúc đẩy ngành logistics đường biển của Indonesia, giảm tắc nghẽn tại cảng Tanjung Priok ở Jakarta, tăng cường xuất khẩu ô tô, cũng như kích thích tăng trưởng kinh tế khu vực thông qua mở rộng năng lực và hiện đại hóa công nghệ.

An ninh lương thực là ưu tiên hàng đồng của ông Subianto, với chương trình bữa trưa học đường miễn phí mà ông coi trọng nhất. Qua đó, ông dự định cung cấp bữa ăn dinh dưỡng hằng ngày cho khoảng 50 triệu học sinh trên khắp Indonesia. Tuy nhiên, mục tiêu này đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về công nghệ và nguồn lực. Còn tại Philippines, Ngoại trưởng Iwaya đã có những bước tiến trong việc thực hiện thỏa thuận tiếp cận đối ứng giữa hai nước, được ký vào tháng 7/2024 cho phép hai bên triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau.

Nhật Bản đang mở rộng quan hệ kinh tế và an ninh ở Đông Nam Á để đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, xử lý những sự bất định về an ninh khu vực. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tái đắc cử khiến cho các cam kết an ninh khu vực của Mỹ trở nên khó đoán định. Những tuyên bố đầy hoài nghi của ông Trump về các liên minh của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại ở Tokyo về những thay đổi có thể xảy ra trong ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ.

Về mặt kinh tế, Đông Nam Á đã nổi lên như một trung tâm quan trọng thay thế cho Trung Quốc để tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trước những gián đoạn toàn cầu gần đây cũng như những gián đoạn dự kiến xảy ra trong bối cảnh tái sắp xếp chuỗi cung ứng do thương chiến toàn cầu đem lại. Quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chất bán dẫn giữa Nhật Bản và Malaysia, nước xuất khẩu chip hàng đầu, là một phần trong chiến lược rộng hơn để đa dạng hóa sản xuất theo hướng xa rời Trung Quốc và ổn định chuỗi cung ứng cho các công nghệ trọng yếu.

Nhìn rộng hơn, khu vực này có tầm quan trọng đáng kể về mặt địa lý đối với Nhật Bản vì nước này phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng. Điều này khiến các tuyến đường thủy như eo biển Malacca và Biển Đông trở nên trọng yếu đối với an ninh Nhật Bản. Vì vậy, Nhật Bản đang củng cố quan hệ kinh tế và an ninh với các quốc gia liên quan đến khu vực hàng hải đầy biến động này. Nhật Bản hỗ trợ các sáng kiến như cung cấp tàu tuần tra và hợp tác sản xuất khinh ham với Indonesia nhằm củng cố năng lực hàng hải khu vực.

Sự can dự mạnh mẽ của Nhật Bản ở Đông Nam Á dưới thời chính quyền Thủ tướng  Ishiba đánh dấu những chuyển biến trong vai trò đối tác đầu tư và cung cấp viện trợ mà Nhật Bản từ lâu đã đảm nhận, củng cố vị thế lãnh đạo khu vực của nước này. Trong khi thành công của chiến lược này phụ thuộc vào khả năng của Nhật Bản trong việc duy trì quan hệ đối tác cạnh tranh và ứng phó với những ưu tiên đa dạng của các quốc gia Đông Nam Á, việc đẩy mạnh vai trò của Nhật Bản với tư cách vừa là đối tác kinh tế, vừa là đối tác an ninh giúp nước này có được vị thế của một nước lãnh đạo khu vực quan trọng trong quá trình định hình tương lai khu vực.

Kể từ những năm 1960, Nhật Bản đã có những đóng góp lâu dài cho quá trình phát triển kinh tế của Đông Nam Á thông qua chương trình ODA. Năm 2022, giá trị ròng ODA song phương của Nhật Bản cho Đông Nam Á vào khoảng 3,5 tỷ USD. Philippines là quốc gia nhận viện trợ lớn nhất khu vực, với khoảng 1,1 tỷ USD giá trị ròng ODA song phương từ Nhật Bản. Tuy nhiên, kể từ năm 2013, BRI (Sáng kiến Vành đai và Con đường) của Trung Quốc đã lấn át ODA của Nhật Bản tại Đông Nam Á. Trong giai đoạn 2013-2023, Trung Quốc đầu tư khoảng 260 tỷ USD vào Đông Nam Á thông qua các dự án BRI, trái ngược hoàn toàn với mức viện trợ cơ sở hạ tầng ít ỏi của nước này đối với khu vực trước đó.

Huy Thông

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.