Nhật Bản củng cố vai trò ở Đông Nam Á

Nỗ lực ngoại giao hiện tại của Nhật Bản ở Đông Nam Á hướng tới đối trọng với Trung Quốc thông qua việc củng cố quan hệ quốc phòng và kinh tế, tăng cường an ninh khu vực, đồng thời giảm sự phụ thuộc thương mại vào Trung Quốc và an ninh vào Mỹ bằng cách xác định cho Nhật Bản vị thế của một đối tác an ninh chủ động hơn.

Nhật Bản được cho là đang tăng cường đáng kể hoạt động ngoại giao tại Đông Nam Á. Trong chuyến thăm Malaysia ngày 10/1, Thủ tướng Ishiba Shigeru cùng Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim nhất trí tăng cường an ninh hàng hải, làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng, cũng như thăm dò hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

1.jpg -0
Ngoại trưởng Philippines Enrique Manalo đón tiếp người đồng cấp Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Manila.

Ngày 11/1, ông Ishiba cũng gặp Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tại Jakarta. Hai nhà lãnh đạo đã ký kết thỏa thuận về an ninh lương thực và xây dựng năng lực hàng hải, bao gồm việc cung cấp tàu tuần tra do Nhật Bản chế tạo và mở rộng huấn luyện hải quân để tăng cường an ninh hàng hải của Indonesia. Hai nước cũng thúc đẩy đàm phán về hợp tác cùng chế tạo tàu hải quân với công nghệ Nhật Bản, cụ thể là khinh hạm tàng hình lớp Mogami.

Ngày 12/1, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeshi Iwaya đến thăm Philippines, gặp Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. để bày tỏ ủng hộ Manila về vấn đề Biển Đông, đồng thời hoàn tất các thỏa thuận chuyển giao thiết bị phòng thủ Nhật Bản, mở rộng các cuộc tập trận hải quân chung và đầu tư cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải.

Ngày 21/1, ông Ishiba tiếp Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone ở Tokyo. Hai nhà lãnh đạo đã nâng cấp quan hệ Nhật - Lào lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện - cấp độ cao nhất của quan hệ song phương dưới mức liên minh - cũng như ký kết các thỏa thuận hợp tác về năng lượng sạch, các dự án kết nối khu vực, rà phá bom mìn và trao đổi giáo dục, đánh dấu một thời kỳ mới trong quan hệ song phương.

Ông Ishiba và ông Anwar cũng ký kết thỏa thuận về cứu trợ thiên tai, quản lý rủi ro và phát triển cơ sở hạ tầng. Tại Indonesia, Nhật Bản cũng cam kết cho vay bổ sung khoảng 670 triệu USD để mở rộng cảng Patimban ở phía Tây đảo Java. Dự án cơ sở hạ tầng trọng yếu này, được phát triển với sự hợp tác của Nhật Bản, hướng tới thúc đẩy ngành logistics đường biển của Indonesia, giảm tắc nghẽn tại cảng Tanjung Priok ở Jakarta, tăng cường xuất khẩu ô tô, cũng như kích thích tăng trưởng kinh tế khu vực thông qua mở rộng năng lực và hiện đại hóa công nghệ.

An ninh lương thực là ưu tiên hàng đồng của ông Subianto, với chương trình bữa trưa học đường miễn phí mà ông coi trọng nhất. Qua đó, ông dự định cung cấp bữa ăn dinh dưỡng hằng ngày cho khoảng 50 triệu học sinh trên khắp Indonesia. Tuy nhiên, mục tiêu này đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về công nghệ và nguồn lực. Còn tại Philippines, Ngoại trưởng Iwaya đã có những bước tiến trong việc thực hiện thỏa thuận tiếp cận đối ứng giữa hai nước, được ký vào tháng 7/2024 cho phép hai bên triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau.

Nhật Bản đang mở rộng quan hệ kinh tế và an ninh ở Đông Nam Á để đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, xử lý những sự bất định về an ninh khu vực. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tái đắc cử khiến cho các cam kết an ninh khu vực của Mỹ trở nên khó đoán định. Những tuyên bố đầy hoài nghi của ông Trump về các liên minh của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại ở Tokyo về những thay đổi có thể xảy ra trong ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ.

Về mặt kinh tế, Đông Nam Á đã nổi lên như một trung tâm quan trọng thay thế cho Trung Quốc để tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trước những gián đoạn toàn cầu gần đây cũng như những gián đoạn dự kiến xảy ra trong bối cảnh tái sắp xếp chuỗi cung ứng do thương chiến toàn cầu đem lại. Quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chất bán dẫn giữa Nhật Bản và Malaysia, nước xuất khẩu chip hàng đầu, là một phần trong chiến lược rộng hơn để đa dạng hóa sản xuất theo hướng xa rời Trung Quốc và ổn định chuỗi cung ứng cho các công nghệ trọng yếu.

Nhìn rộng hơn, khu vực này có tầm quan trọng đáng kể về mặt địa lý đối với Nhật Bản vì nước này phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng. Điều này khiến các tuyến đường thủy như eo biển Malacca và Biển Đông trở nên trọng yếu đối với an ninh Nhật Bản. Vì vậy, Nhật Bản đang củng cố quan hệ kinh tế và an ninh với các quốc gia liên quan đến khu vực hàng hải đầy biến động này. Nhật Bản hỗ trợ các sáng kiến như cung cấp tàu tuần tra và hợp tác sản xuất khinh ham với Indonesia nhằm củng cố năng lực hàng hải khu vực.

Sự can dự mạnh mẽ của Nhật Bản ở Đông Nam Á dưới thời chính quyền Thủ tướng  Ishiba đánh dấu những chuyển biến trong vai trò đối tác đầu tư và cung cấp viện trợ mà Nhật Bản từ lâu đã đảm nhận, củng cố vị thế lãnh đạo khu vực của nước này. Trong khi thành công của chiến lược này phụ thuộc vào khả năng của Nhật Bản trong việc duy trì quan hệ đối tác cạnh tranh và ứng phó với những ưu tiên đa dạng của các quốc gia Đông Nam Á, việc đẩy mạnh vai trò của Nhật Bản với tư cách vừa là đối tác kinh tế, vừa là đối tác an ninh giúp nước này có được vị thế của một nước lãnh đạo khu vực quan trọng trong quá trình định hình tương lai khu vực.

Kể từ những năm 1960, Nhật Bản đã có những đóng góp lâu dài cho quá trình phát triển kinh tế của Đông Nam Á thông qua chương trình ODA. Năm 2022, giá trị ròng ODA song phương của Nhật Bản cho Đông Nam Á vào khoảng 3,5 tỷ USD. Philippines là quốc gia nhận viện trợ lớn nhất khu vực, với khoảng 1,1 tỷ USD giá trị ròng ODA song phương từ Nhật Bản. Tuy nhiên, kể từ năm 2013, BRI (Sáng kiến Vành đai và Con đường) của Trung Quốc đã lấn át ODA của Nhật Bản tại Đông Nam Á. Trong giai đoạn 2013-2023, Trung Quốc đầu tư khoảng 260 tỷ USD vào Đông Nam Á thông qua các dự án BRI, trái ngược hoàn toàn với mức viện trợ cơ sở hạ tầng ít ỏi của nước này đối với khu vực trước đó.

Huy Thông

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.