Nhật Bản củng cố vai trò ở Đông Nam Á

Nỗ lực ngoại giao hiện tại của Nhật Bản ở Đông Nam Á hướng tới đối trọng với Trung Quốc thông qua việc củng cố quan hệ quốc phòng và kinh tế, tăng cường an ninh khu vực, đồng thời giảm sự phụ thuộc thương mại vào Trung Quốc và an ninh vào Mỹ bằng cách xác định cho Nhật Bản vị thế của một đối tác an ninh chủ động hơn.

Nhật Bản được cho là đang tăng cường đáng kể hoạt động ngoại giao tại Đông Nam Á. Trong chuyến thăm Malaysia ngày 10/1, Thủ tướng Ishiba Shigeru cùng Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim nhất trí tăng cường an ninh hàng hải, làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng, cũng như thăm dò hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

1.jpg -0
Ngoại trưởng Philippines Enrique Manalo đón tiếp người đồng cấp Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Manila.

Ngày 11/1, ông Ishiba cũng gặp Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tại Jakarta. Hai nhà lãnh đạo đã ký kết thỏa thuận về an ninh lương thực và xây dựng năng lực hàng hải, bao gồm việc cung cấp tàu tuần tra do Nhật Bản chế tạo và mở rộng huấn luyện hải quân để tăng cường an ninh hàng hải của Indonesia. Hai nước cũng thúc đẩy đàm phán về hợp tác cùng chế tạo tàu hải quân với công nghệ Nhật Bản, cụ thể là khinh hạm tàng hình lớp Mogami.

Ngày 12/1, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeshi Iwaya đến thăm Philippines, gặp Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. để bày tỏ ủng hộ Manila về vấn đề Biển Đông, đồng thời hoàn tất các thỏa thuận chuyển giao thiết bị phòng thủ Nhật Bản, mở rộng các cuộc tập trận hải quân chung và đầu tư cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải.

Ngày 21/1, ông Ishiba tiếp Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone ở Tokyo. Hai nhà lãnh đạo đã nâng cấp quan hệ Nhật - Lào lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện - cấp độ cao nhất của quan hệ song phương dưới mức liên minh - cũng như ký kết các thỏa thuận hợp tác về năng lượng sạch, các dự án kết nối khu vực, rà phá bom mìn và trao đổi giáo dục, đánh dấu một thời kỳ mới trong quan hệ song phương.

Ông Ishiba và ông Anwar cũng ký kết thỏa thuận về cứu trợ thiên tai, quản lý rủi ro và phát triển cơ sở hạ tầng. Tại Indonesia, Nhật Bản cũng cam kết cho vay bổ sung khoảng 670 triệu USD để mở rộng cảng Patimban ở phía Tây đảo Java. Dự án cơ sở hạ tầng trọng yếu này, được phát triển với sự hợp tác của Nhật Bản, hướng tới thúc đẩy ngành logistics đường biển của Indonesia, giảm tắc nghẽn tại cảng Tanjung Priok ở Jakarta, tăng cường xuất khẩu ô tô, cũng như kích thích tăng trưởng kinh tế khu vực thông qua mở rộng năng lực và hiện đại hóa công nghệ.

An ninh lương thực là ưu tiên hàng đồng của ông Subianto, với chương trình bữa trưa học đường miễn phí mà ông coi trọng nhất. Qua đó, ông dự định cung cấp bữa ăn dinh dưỡng hằng ngày cho khoảng 50 triệu học sinh trên khắp Indonesia. Tuy nhiên, mục tiêu này đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về công nghệ và nguồn lực. Còn tại Philippines, Ngoại trưởng Iwaya đã có những bước tiến trong việc thực hiện thỏa thuận tiếp cận đối ứng giữa hai nước, được ký vào tháng 7/2024 cho phép hai bên triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau.

Nhật Bản đang mở rộng quan hệ kinh tế và an ninh ở Đông Nam Á để đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, xử lý những sự bất định về an ninh khu vực. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tái đắc cử khiến cho các cam kết an ninh khu vực của Mỹ trở nên khó đoán định. Những tuyên bố đầy hoài nghi của ông Trump về các liên minh của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại ở Tokyo về những thay đổi có thể xảy ra trong ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ.

Về mặt kinh tế, Đông Nam Á đã nổi lên như một trung tâm quan trọng thay thế cho Trung Quốc để tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trước những gián đoạn toàn cầu gần đây cũng như những gián đoạn dự kiến xảy ra trong bối cảnh tái sắp xếp chuỗi cung ứng do thương chiến toàn cầu đem lại. Quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chất bán dẫn giữa Nhật Bản và Malaysia, nước xuất khẩu chip hàng đầu, là một phần trong chiến lược rộng hơn để đa dạng hóa sản xuất theo hướng xa rời Trung Quốc và ổn định chuỗi cung ứng cho các công nghệ trọng yếu.

Nhìn rộng hơn, khu vực này có tầm quan trọng đáng kể về mặt địa lý đối với Nhật Bản vì nước này phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng. Điều này khiến các tuyến đường thủy như eo biển Malacca và Biển Đông trở nên trọng yếu đối với an ninh Nhật Bản. Vì vậy, Nhật Bản đang củng cố quan hệ kinh tế và an ninh với các quốc gia liên quan đến khu vực hàng hải đầy biến động này. Nhật Bản hỗ trợ các sáng kiến như cung cấp tàu tuần tra và hợp tác sản xuất khinh ham với Indonesia nhằm củng cố năng lực hàng hải khu vực.

Sự can dự mạnh mẽ của Nhật Bản ở Đông Nam Á dưới thời chính quyền Thủ tướng  Ishiba đánh dấu những chuyển biến trong vai trò đối tác đầu tư và cung cấp viện trợ mà Nhật Bản từ lâu đã đảm nhận, củng cố vị thế lãnh đạo khu vực của nước này. Trong khi thành công của chiến lược này phụ thuộc vào khả năng của Nhật Bản trong việc duy trì quan hệ đối tác cạnh tranh và ứng phó với những ưu tiên đa dạng của các quốc gia Đông Nam Á, việc đẩy mạnh vai trò của Nhật Bản với tư cách vừa là đối tác kinh tế, vừa là đối tác an ninh giúp nước này có được vị thế của một nước lãnh đạo khu vực quan trọng trong quá trình định hình tương lai khu vực.

Kể từ những năm 1960, Nhật Bản đã có những đóng góp lâu dài cho quá trình phát triển kinh tế của Đông Nam Á thông qua chương trình ODA. Năm 2022, giá trị ròng ODA song phương của Nhật Bản cho Đông Nam Á vào khoảng 3,5 tỷ USD. Philippines là quốc gia nhận viện trợ lớn nhất khu vực, với khoảng 1,1 tỷ USD giá trị ròng ODA song phương từ Nhật Bản. Tuy nhiên, kể từ năm 2013, BRI (Sáng kiến Vành đai và Con đường) của Trung Quốc đã lấn át ODA của Nhật Bản tại Đông Nam Á. Trong giai đoạn 2013-2023, Trung Quốc đầu tư khoảng 260 tỷ USD vào Đông Nam Á thông qua các dự án BRI, trái ngược hoàn toàn với mức viện trợ cơ sở hạ tầng ít ỏi của nước này đối với khu vực trước đó.

Huy Thông

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.