Nhật Bản: Cải thiện an ninh khu vực bằng viện trợ quân sự

Lần đầu tiên Nhật Bản phá bỏ quy tắc lâu nay về cấm dùng tiền viện trợ phát triển cho các mục đích quân sự với việc thiết lập cơ chế Viện trợ An ninh Chính thức (OSA) nhằm cung cấp viện trợ quân sự cho các quốc gia (đang phát triển) thân thiện - một sáng kiến phần nào dựa trên kinh nghiệm của Tokyo trong việc cung cấp các khoản Viện trợ phát triển chính thức (ODA).

Lần đầu được công bố trong Chiến lược an ninh quốc gia (NSS) ngày 16/12/2022, OSA sẽ được quản lý tách biệt với ODA, chuyên cung cấp các khoản tài trợ cho các dự án xây dựng đường sá, đập và các cơ sở hạ tầng dân sự khác. Theo NSS, OSA sẽ cải thiện “năng lực phòng thủ cũng như tăng cường năng lực an ninh và răn đe của các quốc gia có cùng chí hướng nhằm ngăn chặn các nỗ lực đơn phương muốn thay đổi hiện trạng bằng vũ lực, đảm bảo hòa bình và ổn định của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói riêng, đồng thời tạo ra một môi trường an ninh mà Nhật Bản mong muốn”.

Hàn Quốc trước sức ép cung cấp vũ khí cho Ukraine -0
Tàu chiến Mogami của Lực lượng Phòng vệ trên biển Nhật Bản.

Theo NSS, Nhật Bản sẽ cung cấp vật liệu và thiết bị quân sự cần thiết để đáp ứng các nhu cầu an ninh khác nhau của quốc gia nhận OSA. Chánh Văn phòng Nội các Hirokazu Matsuno cho biết các quốc gia nằm trong diện được Nhật Bản xem xét hỗ trợ OSA bao gồm Bangladesh, Fiji, Malaysia và Philippines. Theo báo Yomiuri đưa tin đầu tuần này, Tokyo đang cân nhắc cung cấp radar cho Philippines để giúp nước này giám sát các hoạt động của Trung Quốc trên vùng biển tranh chấp.

Tuy nhiên, Nhật Bản sẽ còn một chặng đường dài để thực thi OSA một cách hiệu quả vì cả nước này và những nước nhận OSA sẽ cần tuân thủ các quy định của 3 nguyên tắc về chuyển giao thiết bị quốc phòng. Theo đó, khí tài quân sự hạng nặng sẽ được cung cấp cho các khu vực không liên quan đến xung đột quốc tế. Điều này có nghĩa là Nhật Bản sẽ kỳ vọng rằng những quốc gia nhận OSA tuân thủ các điều kiện sử dụng các vũ khí này trong các hoạt động liên quan đến đảm bảo hòa bình và sự ổn định. Quy định cũng bao gồm không gửi bất kỳ vật liệu quân sự nào đến các quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt vũ khí của Liên hợp quốc hoặc một số quốc gia nhất định. Ví dụ, các hoạt động đảm bảo sự ổn định bao gồm chống khủng bố, chống cướp biển, tìm kiếm và cứu nạn và các hoạt động gìn giữ hòa bình.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản cũng cho biết các chính sách nhằm đảm bảo các gói OSA được thực hiện đúng bao gồm minh bạch về loại viện trợ mà Nhật Bản sẽ cung cấp và những hướng dẫn nghiêm ngặt về việc không chuyển giao bất kỳ khí tài quân sự hạng nặng nào cho bên thứ ba cũng như ngăn chặn việc sử dụng các loại vũ khí này vì các mục đích khác.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác vốn cung cấp các gói viện trợ quân sự tương tự cho nhiều quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Một lý do khiến các nước đang phát triển có thể miễn cưỡng mua thiết bị quân sự của Nhật Bản là do chi phí cao. Đây là lý do họ sẽ xem xét các quốc gia khác có thể cung cấp vũ khí và phương tiện quân sự thông qua tài trợ, giảm giá hoặc đôi khi miễn phí. Ví dụ, vào tháng 12/2016, Trung Quốc đã hỗ trợ quân sự miễn phí cho Philippines cùng với khoản vay ưu đãi dài hạn trị giá 500 triệu USD. Ngày 29/5/2022, Đại sứ quán Mỹ tại Fiji đã tặng 4 phương tiện trị giá khoảng 224.000 USD cho Lực lượng quân sự Cộng hòa Fiji trong khuôn khổ của gói Sáng kiến hoạt động hòa bình toàn cầu, bao gồm 11 phương tiện, 2 xe nâng hàng và 4 máy phát điện.

Một giải pháp lý tưởng sẽ là hạn mức (tín dụng) phòng thủ mà Tokyo thông báo sẽ được sử dụng trong khuôn khổ của OSA. Việc áp dụng hạn mức này sẽ được thực hiện linh hoạt, tùy theo nhu cầu an ninh hiện có hoặc sẽ cần trong tương lai của một quốc gia. Hạn mức này sẽ được cung cấp cho một quốc gia miễn là quốc gia đó không mua khí tài quân sự hạng nặng gây sát thương. Nhật Bản cũng đang xem xét về chi phí cao của khí tài quân sự hạng nặng của nước này sau khi công bố OSA.

Nhật Bản chắc chắn sẽ có một khởi đầu khó khăn trong việc triển khai OSA mặc dù việc cung cấp viện trợ này hữu ích trong việc tăng cường quan hệ quân sự và an ninh của Tokyo với các nước đang phát triển. Nhật Bản không chỉ phải tuân theo các quy định của riêng nước này vốn có thể hạn chế cách thức các nước nhận OSA sử dụng bất kỳ khí tài quân sự hạng nặng nào do Nhật Bản sản xuất. Việc định giá các khí tài quân sự hạng nặng của Nhật Bản cũng là một mối quan ngại khác bởi không phải tất cả các nước đang phát triển đều có khả năng tài chính để mua chúng, ngay cả khi những nước này muốn mua. Sẽ cần nhiều giải pháp hơn để giảm rủi ro tài chính cho những nước nhận OSA để mua khí tài quân sự hạng nặng của Nhật Bản. Tuy nhiên, đối với việc không cho phép mua khí tài quân sự hạng nặng trong một cuộc xung đột quốc tế, vẫn còn phải xem liệu quy định này có thể tiếp tục được duy trì hay không nếu môi trường an ninh quốc tế tiếp tục thay đổi.

Theo Giám đốc Hội đồng Công nghiệp an ninh quốc tế Nhật Bản Simon Chelton, việc thiết lập cơ chế OSA cho thấy Tokyo ngày càng nhận ra rằng xuất khẩu quốc phòng có thể đóng vai trò tích cực trong quan hệ an ninh khu vực”. Trong khi đó, ông Robert Ward, thành viên cấp cao về nghiên cứu an ninh Nhật Bản tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế, cho rằng việc Nhật Bản đưa ra chiến lược viện trợ phát triển nói trên cũng làm nổi bật việc Tokyo quyết tâm cải thiện an ninh khu vực.

Minh Châu (Theo trang mạng eurasiareview.com)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.