Nhận diện lại quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương

Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, Mỹ và châu Âu (EU) đã xây dựng và duy trì mối quan hệ mang lại sự ổn định và tính dễ đoán định đáng kể trong các lĩnh vực từ quan hệ an ninh, cam kết chính trị đến quan hệ kinh tế.

Mối quan hệ đối tác được xây dựng trên một lịch sử hợp tác lâu dài về các vấn đề cùng quan tâm đã đặt nền móng vững chắc cho sự hợp tác xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, đã có những khác biệt.

Nhận diện lại quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương -0
Quan hệ giữa 2 bờ Đại Tây Dương luôn nhận được sự quan tâm bởi những tác động to lớn của nó đối với thế giới.

Trong chiến lược an ninh quốc gia Mỹ (2022), việc củng cố mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương tiếp tục đóng vai trò quan trọng, với việc Tổng thống Joe Biden ưu tiên mở rộng và làm sâu sắc thêm mối quan hệ này để theo đuổi một chương trình nghị sự chung. Tuy nhiên, nó vẫn có những tồn tại. Ví dụ như người ta có thể chứng kiến sự hỗ trợ EU dành cho Mỹ sau vụ tấn công khủng bố 11/9 và trong cuộc khủng hoảng Ukraine hiện nay. Mặt khác, người ta lại thấy có sự khác biệt trong các vấn đề như quyết định của Mỹ rút khỏi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) với Iran và cách các đối tác xuyên Đại Tây Dương nhìn nhận mối quan hệ với Trung Quốc.

Sự khác biệt nhất định cũng được thể hiện trong quan điểm về kinh tế. Mỹ và EU là đối tác thương mại quan trọng của nhau, với nền kinh tế ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhau. Hai bên có mối quan hệ thương mại và đầu tư song phương lớn nhất. Mặc dù đã bị Trung Quốc vượt qua vào năm 2020 để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU về hàng hóa, nhưng khi tính đến dịch vụ và đầu tư, Mỹ vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của EU. Tuy nhiên, bằng mối quan hệ kinh tế sâu sắc với Trung Quốc, các nhà lãnh đạo châu Âu đã áp dụng cách tiếp cận theo định hướng kinh doanh hơn đối với Trung Quốc, ngay cả khi quan hệ Trung Quốc - Mỹ vẫn còn căng thẳng.

Trong mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương, Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) năm 2022 của Mỹ đã gây ra một số bất đồng. Mục tiêu của IRA là giúp chống lạm phát trong nước, thúc đẩy đầu tư vào sản xuất và chế tạo năng lượng trong nước, đồng thời giảm khoảng 40% lượng phát thải carbon từ nay đến năm 2030. IRA nhằm mục đích đầu tư vào nghiên cứu và phát triển cũng như thương mại hóa các công nghệ để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu bằng cách thu hồi carbon, lưu trữ và làm sạch hydro. EU dù hoan nghênh trọng tâm của IRA là giảm thiểu biến đổi khí hậu, nhưng lại chỉ trích các điều khoản về trợ cấp thuế cho hoạt động sản xuất các công nghệ sạch ở Mỹ của các công ty cả trong và ngoài Mỹ. EU cảm thấy rằng các ưu đãi thuế như vậy sẽ không chỉ gây bất lợi cho các ngành công nghiệp châu Âu xuất khẩu sang Mỹ mà còn có thể thúc đẩy các công ty châu Âu chuyển đến Mỹ. IRA cũng sẽ tổ chức lại chuỗi cung ứng khi Mỹ thúc đẩy sản xuất tại địa phương, điều mà EU cảm thấy sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của các công ty châu Âu.

IRA đã dẫn đến sự khác biệt chính trị giữa Mỹ và châu Âu. Các nhà lãnh đạo châu Âu như Tổng thống Macron coi IRA là bất lợi cho các ngành công nghiệp châu Âu và chỉ ra rằng đạo luật này sẽ đặt ra thách thức đối với Mỹ và EU trong việc phối hợp và tái đồng bộ hóa các chính sách của họ để giải quyết các mối quan ngại. Pháp cũng đã đề xuất EU xem xét các khoản trợ cấp tương tự cho các ngành công nghiệp. Tuy nhiên, một số quốc gia như Đức và Hà Lan đã kêu gọi xem xét lại các kế hoạch hiện tại của châu Âu để tìm ra phản ứng đối với IRA. EU đã có các bước đi thông qua việc củng cố Chính sách Công nghiệp trước đây trong Kế hoạch Công nghiệp Thỏa thuận Xanh năm 2023 để làm cho nền kinh tế phù hợp với quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đồng thời giảm sự phụ thuộc chiến lược. Kế hoạch này thừa nhận rằng các nguồn tài trợ của EU chủ yếu mang lại lợi ích lớn cho nghiên cứu và đổi mới cũng như triển khai năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng liên quan, thay vì nhắm mục tiêu vào năng lực sản xuất trong lĩnh vực này. Kế hoạch kêu gọi xây dựng các chuỗi giá trị công nghiệp mạnh mẽ hơn trên toàn Liên minh và triển khai công nghệ tiên tiến trong các ngành công nghiệp. Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc khuyến khích nhiều tổ chức tư nhân đầu tư vào EU.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, cũng có cả sự cạnh tranh và hợp tác. Trong lĩnh vực công nghệ, quan hệ đối tác cam kết thúc đẩy chuyển đổi số và hợp tác về các công nghệ mới cũng như tăng cường hợp tác về các vấn đề công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), 6G, nền tảng trực tuyến và lượng tử. Trong Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Bắc Âu gần đây, các nhà lãnh đạo đã công nhận tính trọng yếu của các công nghệ quan trọng và mới nổi - với các rào cản thích hợp và các biện pháp giảm thiểu rủi ro - đối với sự thịnh vượng và an ninh toàn cầu.

Tuy nhiên, Mỹ bày tỏ sự dè dặt đối với các chính sách quản lý kỹ thuật số do EU đề xuất. Đạo luật Thị trường kỹ thuật số (DMA) năm 2020 của EU nhằm mục đích ngăn chặn tình trạng lạm dụng sức mạnh thị trường của các nền tảng trực tuyến lớn kết nối người tiêu dùng với nội dung, hàng hóa và dịch vụ. Hầu hết các nền tảng kỹ thuật số lớn có trụ sở ở Mỹ đã vận động hành lang để Đạo luật bớt nghiêm ngặt hơn. EU cũng đã đề xuất các quy tắc để quản lý việc sử dụng AI trong một loạt các ứng dụng từ ôtô  tự lái đến ứng dụng trong các hệ thống thực thi pháp luật và tòa án. Các quy tắc này sẽ tác động sâu rộng tới các công ty đang đầu tư vào phát triển AI như Alphabet hay Microsoft. Mỹ chưa đề xuất bất kỳ biện pháp quản lý nào như vậy đối với AI.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.