Nhưng trên không gian mạng, vai trò, giá trị lịch sử của Cách mạng Tháng Tám vẫn luôn bị các thế lực thù địch, phản động tìm cách “tẩy trắng”, viết lại lịch sử với những góc nhìn lệch lạc.
Âm mưu, thủ đoạn hướng lái sai lệch bằng trào lưu “cách mạng trắng”
Lịch sử là hồn cốt của dân tộc, là cội nguồn sức mạnh và là điểm tựa vững chắc để chúng ta vững bước đi tới tương lai. Thế nhưng, trên các diễn đàn mạng xã hội và truyền thông hải ngoại, chúng ta đang chứng kiến xu hướng, trào lưu xét lại lịch sử vô cùng nguy hiểm, đó là "cách mạng trắng". Một trong những thủ đoạn phổ biến hiện nay là việc các đối tượng lợi dụng chiêu bài “nghiên cứu lịch sử độc lập”, “đa chiều”, “xét lại khách quan” để đưa ra các quan điểm sai trái, bóp méo bản chất các sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc.
Điều này càng thể hiện rõ khi trong dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám, chúng tung ra nhiều luận điệu sai sự thật, cho rằng “Việt Minh chỉ ăn may” khi xuất hiện khoảng trống về quyền lực, “không cần làm cách mạng cũng dễ dàng giành thắng lợi”. Các đối tượng trên đã rêu rao rằng Cách mạng Tháng Tám là “việc không nên làm”, “là một sự hy sinh vô nghĩa”, “không cần đánh Pháp cũng tự trao trả độc lập”, “Việt Nam có thể giành được hòa bình bằng đàm phán, thương lượng, không nhất thiết phải tiến hành cuộc chiến tranh hao người, tốn của với người Pháp”...
Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Ảnh tư liệu.
Các thế lực thù địch còn cố tình đánh tráo khái niệm giữa lịch sử chính thống với những tư liệu phiến diện, chưa được kiểm chứng hoặc bị cắt ghép có chủ ý như không cần phải làm cách mạng vì khi đó quốc tế đang chuẩn bị công nhận chính phủ của người Việt Nam và dẫn chứng nhiều quốc gia thuộc Châu Phi, Châu Mỹ từng là thuộc địa cũng đã được trao trả độc lập.
Không chỉ với luận điệu hạ thấp vai trò của Cách mạng Tháng Tám, các đối tượng chống phá còn rêu rao thành công của Cách mạng Tháng Tám thực chất là Đảng ta “thâu tóm quyền lực”, “không có gì thay đổi chế độ xã hội ở Việt Nam”, xuyên tạc “chỉ thay từ chế độ vua trị sang chế độ “đảng trị”, thực hiện “độc tài” bóp nghẹt dân chủ, nhân quyền dẫn đến hai cuộc chiến tranh hao người, tốn của.
Để thu hút thêm sự chú ý của người đọc, các đối tượng trích dẫn một số nguồn tài liệu nước ngoài, nhật ký cá nhân, hồi ký chưa được thẩm định, hoặc mời một vài người nước ngoài khoác tấm áo “diễn giả, chuyên gia nghiên cứu” rồi suy diễn, áp đặt quan điểm chủ quan nhằm bôi đen lịch sử cách mạng Việt Nam. Như vậy, có thể thấy, thông qua cách tiếp cận tưởng chừng “khoa học”, “trung lập”, các luận điệu này tìm cách gieo rắc sự hoài nghi, làm phai nhạt niềm tự hào dân tộc, nhất là đối với thế hệ trẻ và phủ nhận những hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh.
Đây thực chất là một chiến dịch tấn công tư tưởng có chủ đích được các thế lực thù địch, các tổ chức phản động lưu vong, số đối tượng cơ hội chính trị đã và đang triển khai trên mọi mặt trận văn hoá, tư tưởng bằng mọi thủ đoạn tinh vi của cái gọi là "cách mạng trắng". Từ đó khiến cho người dân, nhất là thế hệ trẻ hoài nghi và dần mất tin tưởng vào lịch sử, mất cái hồn cốt, bản sắc của dân tộc.
Đồng thời các đối tượng trên tiêm nhiễm những tư tưởng, cố tình thổi phồng vai trò của một số cá nhân, tổ chức ngoài Đảng trong cuộc tổng khởi nghĩa để làm lu mờ vai trò lãnh đạo của Đảng hoặc đưa ra các “giả thuyết ngược chiều” nhằm tạo ra sự ngờ vực trong nhận thức của quần chúng.
Sự phủ nhận trắng trợn quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam - một dân tộc có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, từng bị xâm lược, nô dịch và đã vùng lên giành lại độc lập bằng chính máu xương của mình. Mục đích của những trào lưu xét lại lịch sử hay còn gọi là “cách mạng trắng” trên nhằm để bóp méo, xuyên tạc, đảo lộn trắng đen những sự kiện lịch sử của dân tộc Việt Nam.
Việc xuyên tạc, xét lại lịch sử không thể làm thay đổi sự thật khách quan, nhưng nếu không kịp thời nhận diện và đấu tranh phản bác, các luận điệu sai trái có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về tư tưởng, nhận thức và niềm tin xã hội. Từ đó, gieo rắc sự hoài nghi, làm phai nhạt niềm tự hào dân tộc, phá hoại nền tảng tư tưởng, làm suy yếu sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tạo tiền đề cho chiến lược “Diễn biến hoà bình” và triển khai các hoạt động tụ tập, biểu tình cách mạng màu, bạo loạn lật đổ tại Việt Nam.
Từ hiện thực lịch sử đến sự nhìn nhận của các học giả quốc tế
Thực tế lịch sử chứng minh rõ, chỉ có sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh mới có thể huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc để giành lại độc lập trong một thời gian ngắn như vậy. Sự chuẩn bị công phu về chính trị, tổ chức, lực lượng và phương tiện trong suốt quá trình đấu tranh cách mạng từ khi Đảng ra đời (1930) đến năm 1945 là minh chứng hùng hồn cho sự tất yếu của thắng lợi.
Từ đây, dân tộc Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới phát triển rực rỡ nhất trong lịch sử dân tộc: Kỷ nguyên độc lập, tự do gắn liền với CNXH. Tầm vóc và ý nghĩa lịch sử lớn lao của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đối với tiến trình lịch sử của dân tộc và thế giới đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”.
Mít tinh Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 tại Quảng trường Nhà hát Lớn (19/8/1945). Ảnh Tư liệu.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã tác động một cách trực tiếp, tạo niềm tin, cổ vũ mạnh mẽ cho nhân dân Lào nổi dậy giành chính quyền và ngày 12/10/1945, nước Lào tuyên bố độc lập. Sức lan tỏa của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Việt Nam cũng đã thúc đẩy phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các quốc gia khu vực Đông Nam Á phát triển lên cao, buộc các nước thực dân Âu, Mỹ lần lượt công nhận nền độc lập của Philippine (7/1946), Miến Điện (1/1948), Indonesia (8/1950), Malaisia (8/1957).
Không chỉ giới hạn ở khu vực Đông Nam Á, sức mạnh lan tỏa của Cách mạng Tháng Tám còn góp phần quan trọng thức tỉnh các dân tộc trên thế giới, đặc biệt, các nước ở Đông Bắc Á, Nam Á, các nước châu Phi, Mỹ La-tinh đang bị cùm trói trong vòng nô lệ, lệ thuộc của chủ nghĩa thực dân, đế quốc vùng lên đấu tranh để tự giải phóng, giành độc lập.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam đã vượt tầm ảnh hưởng ra khỏi biên giới quốc gia và trở thành động lực, niềm tin tinh thần, sức mạnh to lớn, cổ vũ cho nhân dân các dân tộc thuộc địa đứng lên đấu tranh giành độc lập. Cách mạng Tháng Tám mãi được nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới coi là ngọn đèn chiếu sáng, hình mẫu nhân văn, nhân ái cho các dân tộc yêu chuộng hòa bình. Đó là cuộc cách mạng không chỉ giải phóng dân tộc mà còn giải phóng con người, là động lực cho nhiều dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh, xác lập quyền tự do, độc lập trên thế giới trong thế kỷ XX.
Đến nay đã có hàng trăm công trình có giá trị của các học giả trên thế giới nghiên cứu cuộc Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam. Có thể kể đến như: Giáo sư Stein Tonnesson - Viện hòa bình Oslo (nhà sử học Na Uy) đã tốn nhiều công sức, trí tuệ cùng các cộng sự dịch 122 số báo Việt Nam độc lập do Việt Minh xuất bản sang tiếng Anh, giới thiệu công khai trên trang cá nhân của ông và sự chia sẻ rộng rãi của các đồng nghiệp.
Giáo sư Stein Tonnesson đưa ra nhận định: “Các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam giai đoạn 1946-1975 bắt nguồn từ một cuộc cách mạng. Cuộc cách mạng ấy diễn ra vào tháng 8 năm 1945, sau nhiều tháng biến động sâu sắc về xã hội, chính trị và quân sự”; “Sau khi bị thực dân hóa vào cuối thế kỷ 19, giới trí thức Việt Nam đã tiếp xúc với truyền thống cách mạng Pháp qua sách giáo khoa và báo chí. Một số người coi đó là mối đe dọa đối với di sản Nho giáo hoặc Phật giáo của mình. Những người khác lại được truyền cảm hứng để tổ chức nhân dân đứng lên chống lại cả chủ nghĩa thực dân Pháp và tình trạng lạc hậu của đất nước. Sức hút từ các cuộc cách mạng Mỹ, Pháp và Nga đối với tư tưởng dân tộc chủ nghĩa và cộng sản trong các thuộc địa châu Âu chính là bối cảnh cho các sự kiện lịch sử diễn ra tại Việt Nam”.
Từ đó đúc kết: Cách mạng Tháng Tám và 9 năm sau đó - Chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành nguồn cảm hứng cho phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Đây là những công trình nghiên cứu được đánh giá rất cao ở các nước trên thế giới cho đến ngày nay.
Cuốn sách “Vietnam 1945: the Quest for Power” (tạm dịch là Việt Nam năm 1945: cuộc săn tìm quyền lực) của nhà nghiên cứu người Mỹ Giáo sư David G.Marr đã tái hiện lịch sử một cách chân thực nhất theo góc nhìn “bottom-up” (nhìn từ dưới lên) - khác với những cuốn sách khác thường đưa ta hướng nhìn “top-down” (từ trên xuống) – Từ đó tái hiện cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Việt Nam vào mùa thu năm 1945 một cách sinh động, cụ thể và khá chân thực.
Bởi vậy, nghiên cứu đưa ra các yếu tố dẫn đến các cuộc cách mạng trên thế giới thời điểm đó, mà điển hình là thành công của Cách mạng Tháng Tám ở Việt Nam vẫn bảo lưu được tính thời sự, đem tới các bài học, tác động tới nhận thức nhân loại ngày hôm nay nói chung và các chính khách, các chính trị gia nói riêng khi soi chiếu vào các biến động địa chính trị thế giới…
Là một nhà Việt Nam học kỳ cựu, Giáo sư David G.Marr còn là thầy của nhiều thế hệ học trò và ông đã truyền cho họ tình yêu với Việt Nam, giúp nhiều tên tuổi trong số đó cũng trở thành những nhà Việt Nam học nổi tiếng như GS Christopher Goscha, TS Andrew Hardy…
Năm 2022, nhà báo, nhà sử học người Pháp Alain Ruscio - Giám đốc Trung tâm tư liệu Việt Nam (Paris - Cộng hòa Pháp) đã giành giải thưởng Thông tin đối ngoại với tác phẩm mang tựa đề: “Năm 1945 Việt Nam mở đường phi thực dân hóa”. Bài viết đăng tải trên bản điện tử của báo L’Humanité ngày 4/9/2020. Nhà sử học Alain Ruscio đã cho rằng, Cách mạng Tháng Tám là bước ngoặt quan trọng. Thành công của Cách mạng Tháng Tám đưa đến sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và là khởi nguồn cho phong trào giải phóng thuộc địa, phi thực dân hóa trên thế giới.
Có thể thấy, nhiều thế hệ học giả quốc tế quốc tế trong suốt hơn 81 năm qua, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là nguồn cảm hứng vô tận để lý giải điều vĩ đại ở Đông Nam Á, khi một dân tộc nhỏ bé đã tự đứng lên giành độc lập, tự do, giành quyền tự quyết cho vận mệnh của chính mình… Thông qua việc nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử Việt Nam, các chuyên gia, nhà nghiên cứu ngày càng hiểu và khâm phục thắng lợi của dân tộc Việt Nam trong tiến trình giải phóng dân tộc.
Thực tế cho thấy, lịch sử Việt Nam là lịch sử của một dân tộc yêu nước, kiên cường, bất khuất, trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, luôn phải đối mặt với các thế lực xâm lược lớn mạnh hơn nhiều lần. Những thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong thế kỷ XX là kết quả tất yếu của đường lối cách mạng đúng đắn, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, tinh thần đoàn kết, ý chí hy sinh quên mình của toàn dân tộc.
Thời gian càng lùi xa thì ý nghĩa lịch sử, giá trị thời đại, sức sống mãnh liệt của Cách mạng Tháng Tám càng lan tỏa. Trách nhiệm của chúng ta hôm nay -những người được thừa hưởng thành quả của hoà bình cần hiểu đúng, nhận thức rõ về ý nghĩa lịch sử, giá trị thời đại của Cách mạng Tháng Tám. Từ đó, tiếp tục phát huy truyền thống, tinh thần, bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời phải luôn tỉnh táo, đề cao cảnh giác, nhận rõ những âm mưu và hành động thâm hiểm của các thế lực thù địch, phản động để kiên quyết vạch trần, đấu tranh phản bác.