Theo cáo trạng, từ năm 2019, dưới sự chỉ đạo của A Ga (SN 1977, đang cư trú tại Hoa Kỳ), Y Nuen Ayun tham gia thành lập và điều hành "Hội thánh Tin lành đấng Christ Tây Nguyên" nhằm tiến hành các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia. Quá trình tham gia tổ chức, Y Nuen được giao điều hành hoạt động của "Hội thánh Tin lành đấng Christ Tây Nguyên" trong nước; tuyên truyền, phát triển tín đồ; tổ chức các buổi "thông công" trực tuyến qua Google Meet hoặc trực tiếp tại các điểm nhóm để duy trì hoạt động; đồng thời nhiều lần gửi báo cáo, tài liệu có nội dung sai sự thật cho A Ga.
Cáo trạng xác định, Y Nuen còn nhận tiền từ A Ga để phục vụ hoạt động của tổ chức với mục đích thành lập một tổ chức tôn giáo riêng, không chịu sự quản lý của Nhà nước, ý đồ tiến tới thành lập "nhà nước riêng" của người dân tộc thiểu số tại khu vực Tây Nguyên. Mặc dù nhận thức rõ việc tham gia tổ chức chưa được Nhà nước công nhận là vi phạm pháp luật, đồng thời đã nhiều lần được chính quyền địa phương và cơ quan chức năng mời làm việc, tuyên truyền, nhắc nhở, cam kết không tái phạm nhưng Y Nuen vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian dài, gây ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết dân tộc.
Tại phiên tòa, bị cáo đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Sau khi xem xét hồ sơ vụ án, lời khai của bị cáo cùng các chứng cứ liên quan, HĐXX tuyên phạt Y Nuen Ayun 7 năm 6 tháng tù về tội "Phá hoại chính sách đoàn kết".
Nội dung vụ án được toà thông tin rõ trên các phương tiện truyền thông đại chúng, tuy nhiên bằng chiêu trò quen thuộc, các tổ chức thù địch, phản động lại tìm cách nhào nặn, bóp méo bản chất. Trang Việt Tân rêu rao “vị mục sư bị kết án với cáo buộc núp bóng tôn giáo, tham gia tổ chức phản động để phá hoại chính sách đoàn kết”, từ đó xuyên tạc: “Những năm qua, các tín đồ tôn giáo Tin Lành, Công giáo ở Tây Nguyên bị chính quyền sách nhiễu, quấy phá. Nhóm người thường bị nhắm đến là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, họ là người yếu thế, ít tiếp xúc công nghệ nên bị đối xử bất công”…
Cùng luận điệu, trang Thoibao.de và một số trang mạng xã hội của các đối tượng chống phá ở hải ngoại tiếp tục “tẩy trắng” bản chất vụ án, cho rằng việc bị cáo Y Nuen Ayun bị kết án là “chỉ dấu của sự đàn áp tôn giáo”, “phân biệt kỳ thị vấn đề dân tộc”, “đẩy người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên vào thế kìm kẹp”… Trong khi đó, bản chất, hành vi phạm tội được nêu rõ trong cáo trạng thì các đối tượng cố tình phớt lờ, thậm chí đảo ngược hòng tạo ra cái nhìn sai trái về vụ án.
Trước đó, ngày 6/3, TAND tỉnh Gia Lai mở phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Rơ Châm Grông (SN 1961, dân tộc Jarai, trú tại Làng Krăi, thị trấn Phú Hòa, huyện Chư Păh) về tội "Phá hoại chính sách đoàn kết". Theo cáo trạng, Rơ Châm Grông bị Rơ Châm Kút (hiện đang sinh sống tại Mỹ) lôi kéo tham gia vào tổ chức phản động "Tin lành Đê Ga" với tên mới là "Sang Pơpu Ana Cữ". Được giao nhiệm vụ làm chấp sự trưởng khu vực Chư Păh, Rơ Châm Grông đã tích cực tổ chức các cuộc họp tại huyện Chư Păh và Ia Grai từ năm 2020, nhằm xây dựng tổ chức, phân công nhiệm vụ và tuyên truyền tư tưởng phản động. Trong quá trình hoạt động, bị cáo nhiều lần nhận tiền, vật chất từ bên ngoài để phục vụ cho các hoạt động gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, làm mất ổn định an ninh chính trị tại địa phương.
Hội đồng xét xử xác định, hành vi của Rơ Châm Grông là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến chính sách đại đoàn kết dân tộc nên tuyên phạt bị cáo 7 năm tù giam. Đối với Rơ Châm Kút - người chủ mưu, chỉ đạo và hỗ trợ tài chính cho tổ chức này - cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Gia Lai tiếp tục thu thập tài liệu, chứng cứ để xử lý theo quy định pháp luật. Ngoài ra, một số cá nhân khác có liên quan trong vụ án, do mức độ tham gia còn hạn chế, đã được bàn giao cho chính quyền địa phương để tiếp tục theo dõi, giáo dục và kiểm điểm trước cộng đồng.
Tháng 5/2025, TAND tỉnh Đắk Lắk mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Phá hoại chính sách đoàn kết” xảy ra tại huyện Krông Năng. Bị cáo trong vụ án này là Y Pŏ Mlô (tên thường gọi Ama Thơi, SN 1961, trú huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk). Theo cáo trạng, Y Pŏ Mlô từng nhận chỉ đạo của FULRO lưu vong để hoạt động chống phá ở địa phương. Tuy đã được các cấp chính quyền thường xuyên giáo dục, nhắc nhở, nhiều lần nhưng Y Pŏ Mlô không thay đổi nhận thức.
Từ năm 2023 đến tháng 8/2024, đối tượng tiếp tục liên lạc, nhận chỉ đạo của các đối tượng FULRO lưu vong để tuyên truyền, lôi kéo người khác nhằm thành lập “Nhà nước Đêga” ở Tây Nguyên. Trong thời gian này, Y Pŏ Mlô đã trực tiếp gặp gỡ, tuyên truyền xuyên tạc, kích động, gây chia rẽ giữa người dân với chính quyền và lực lượng vũ trang.
Tại phiên tòa, bị cáo Y Pŏ Mlô đã thừa nhận toàn bộ các hành vi vi phạm pháp luật, bày tỏ sự ăn năn hối cải. Hội đồng xét xử tuyên phạt Y Pŏ Mlô 7 năm, 6 tháng tù về tội “Phá hoại chính sách đoàn kết”.
Qua các vụ án trên cho thấy, một số người tại khu vực Tây Nguyên đã bị các tổ chức thù địch, phản động lợi dụng lôi kéo, nhận làm “chân rết” trong nội địa để thực hiện các hoạt động móc nối, xây dựng cơ sở, tuyên truyền phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tụ tập, thực hiện các hành vi gây mất an ninh, trật tự tại địa phương. Đáng chú ý, khi cơ quan chức năng tuyên truyền, giải thích thì những đối tượng này vẫn bất chấp, tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, việc cơ quan tiến hành tố tụng xử lý theo pháp luật hình sự là cần thiết, vừa trừng trị đối tượng phạm tội, vừa góp phần răn đe, phòng ngừa chung.
Âm mưu xuyên suốt của các thế lực thù địch, phản động ở khu vực Tây Nguyên là tuyên truyền, lôi kéo, kích động đồng bào các dân tộc đòi ly khai, tự trị, thành lập cái gọi là "Nhà nước Đêga”, "Nhà nước Đêga Cao nguyên” ở Đông Dương, tách Tây Nguyên ra khỏi đại gia đình các dân tộc và chủ quyền lãnh thổ Việt Nam; biến địa bàn Tây Nguyên thành khu vực mất ổn định, vùng "tự trị”, tiến tới thành lập "nhà nước độc lập”. Xây dựng cơ sở, hình thành nhiều điểm nóng xung đột, tạo cớ để can thiệp, hòng làm mất ổn định chính trị, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thủ đoạn của các đối tượng là vu cáo, xuyên tạc, bóp méo tình hình dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, kích động đồng bào chống đối chính quyền. Lợi dụng chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta để tuyên truyền, phát triển đạo trái pháp luật, nhất là đạo "Tin lành Đêga” nhằm tôn giáo hóa các vùng dân tộc. Lợi dụng hoạt động từ thiện, nhân đạo, đầu tư phát triển kinh tế xâm nhập vùng đồng bào dân tộc thiểu số để tuyên truyền, xây dựng lực lượng, hỗ trợ, chỉ đạo các hoạt động chống phá, gây mất ổn định. Tuyên truyền, xuyên tạc những vấn đề lịch sử để lại để chia rẽ đồng bào các dân tộc thiểu số với người Kinh; vu cáo, xuyên tạc việc điều tra, xử lý của cơ quan chức năng trong các vụ án, vụ việc thành vấn đề tôn giáo, dân tộc, bóp méo bản chất vụ việc, kích động chống phá từ bên trong và tạo cớ kêu gọi can thiệp từ bên ngoài.
Lợi dụng các phương tiện truyền thông như TikTok, Facebook, Instagram, Twitter, Wechat, YouTube..., các tổ chức và cá nhân phản động đã lập ra nhiều diễn đàn để chống phá chính quyền, phá hoại cuộc sống bình yên của đồng bào các dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, chúng còn đăng tải các tài liệu chống phá dưới dạng “đơn thư”, “tâm thư”, “kiến nghị” - thực chất là chuyển tải quan điểm của các phần tử bất mãn, cơ hội chính trị nhằm gây mâu thuẫn, hận thù dân tộc, kích động đồng bào các dân tộc thiểu số khiếu kiện đông người, gây mất ổn định chính trị, xã hội, từ đó kêu gọi các tổ chức quốc tế can thiệp vào Tây Nguyên.
Thông qua các phương tiện truyền thông xã hội, chúng tăng cường móc nối với các tổ chức phản động ở trong và ngoài nước, cung cấp thông tin cho số cầm đầu FULRO và các hội, nhóm phản động để viết bài vu khống, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, bôi nhọ cán bộ, phá hoại công cuộc đổi mới. Lợi dụng các vụ việc phức tạp liên quan đến người dân tộc thiểu số để tuyên truyền, vu khống Đảng, Nhà nước không chăm lo đến cuộc sống của người dân nhằm lôi kéo đồng bào biểu tình, khiếu kiện kéo dài vượt cấp; thổi phồng những khuyết điểm, yếu kém trong quản lý, điều hành của hệ thống chính trị ở cơ sở nhằm làm suy giảm niềm tin, gây sự hoài nghi trong đồng bào, kích động các hoạt động khiếu kiện, chống đối chính quyền. Cùng với đó, chúng tìm cách quy chụp và quốc tế hóa các vụ việc phạm pháp thành vấn đề dân tộc, tôn giáo để kêu gọi sự can thiệp từ bên ngoài, tiến hành các vụ bạo loạn và khủng bố.
Hiện nay, tình hình kinh tế – xã hội và quốc phòng, an ninh ở Tây Nguyên đã và đang được củng cố, tăng cường. Tuy nhiên, vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, trong đó có vấn đề di cư tự do tác động tiêu cực đến sự phát triển bền vững, tư tưởng ly khai tự trị và ngộ nhận về “Nhà nước Đêga” vẫn tồn tại trong một bộ phận đồng bào các dân tộc thiểu số, bị các phần tử xấu lợi dụng kích động chống phá. Do đó, để phòng, chống hiệu quả âm mưu và những thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên địa bàn Tây Nguyên, cần tuyên truyền, giáo dục, vận động để mọi tầng lớp nhân dân, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo hiểu rõ và nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về dân tộc, tôn giáo trong tình hình mới. Giúp nhân dân thấy rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động trong việc lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo.
Kịp thời điều tra, xử lý những đối tượng chống phá cầm đầu, cốt cán; tạo điều kiện hoạt động cho những cơ sở tín ngưỡng phù hợp với nguyện vọng truyền thống, bản sắc của đồng bào và đúng với quy định xây dựng đời sống văn hóa, chống hủ tục ở cơ sở, địa bàn; đảm bảo cơ sở pháp lý vững chắc để đấu tranh với luận điệu xuyên tạc, vu cáo của các thế lực thù địch. Thực hiện nghiêm Quy chế dân chủ cơ sở, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; không để những tồn tại, tiêu cực dai dẳng, tích tụ gây dư luận bất bình để các thế lực thù địch lợi dụng, xuyên tạc, kích động, phá hoại.
