Dự án cảnh quan sông Hồng: Cảnh giác chiêu trò tung hoả mù, kích động đối kháng (Bài 1)

Nhận diện các thủ đoạn xuyên tạc, vu cáo

Sau khi HĐND thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đã thu hút sự quan tâm theo dõi của các tầng lớp nhân dân, nhất là người dân thuộc 16 xã, phường nằm trong quy hoạch dự án. Mặc dù chính quyền, báo chí đã đưa nhiều thông tin liên quan việc triển khai dự án song các thế lực xấu tìm cách phao tin thất thiệt, tung hoả mù nhằm gây hoang mang dư luận, kích động sự chống đối trong nhân dân. Trên các trang web, mạng xã hội của các tổ chức, hội nhóm và cá nhân chống phá ở hải ngoại liên tiếp đưa các hình ảnh, thông tin sai trái, tạo ra điểm nóng dư luận, từ đó thu hút các bình luận nhắm vào miệt thị, chỉ trích Đảng, Nhà nước.

Luận điệu vu cáo nhắm vào các nội dung sau:

Thứ nhất, xuyên tạc mục đích, ý nghĩa việc triển khai dự án. Các đối tượng dùng thủ đoạn lập lờ đánh lận, xuyên tạc việc triển khai dự án không phải vì các mục đích phát triển tốt đẹp cho đất nước và Hà Nội mà nhằm thực hiện “lợi ích nhóm”, các dụng ý cá nhân. Chúng đưa ra các thông tin sai trái để cho rằng, lợi ích thuộc các quan chức và doanh nghiệp nhằm triển khai các dự án bất động sản “béo bở” hai bên bờ sông. Từ đó, nhiều bài viết đưa ra mang tính kích động, kêu gọi dân “hãy bám giữ đất”, không nghe giải thích của chính quyền…

Thứ hai, các đối tượng tung ra các nội dung sai trái về phạm vi, quy mô thực hiện dự án. Cụm từ “giải toả trắng” liên tục được đưa ra, vẽ viễn cảnh toàn bộ khu vực dân cư trong sơ đồ dự án bị “hất trắng”, bao gồm cả khu vực di tích lịch sử, văn hoá, những khu dân cư lâu đời… Cùng với tung tin “giải toả trắng”, chúng rêu rao chính quyền muốn làm dự án mà “bất chấp đời sống nhân dân”, “đuổi dân khỏi tổ ấm”, “đẩy dân xuống sông”, “dân khổ kêu trời”, “nỗi đau ai thấu”… nhằm gieo rắc sự sợ hãi, lo lắng, tạo tâm lý bất an, đối kháng với chính quyền.

Thứ ba, đưa ra các thông tin sai trái, thất thiệt về đền bù, giải phóng mặt bằng. Trên các trang mạng xã hội, các cá nhân chống đối tung tin rằng, người dân “không biết đi đâu” vì các dự án tái định cư “chỉ nằm trên giấy”, cho rằng mức đền bù “chỉ tượng trưng”, “quá bèo bọt”, “không đủ ăn qua ngày”… Nhiều bài viết phao tin, chỉ những người dân có sổ đỏ mới được bồi thường, còn lại những diện nhà ở thiếu giấy tờ, giấy tờ không hợp pháp thì toàn bộ nhà cửa, hạ tầng “bị mất trắng”, “xác định đi tay không”. Đồng thời, chúng vẽ ra viễn cảnh nhà cửa tại các khu tái định cư “sống nhồi nhét”, “xây xập xệ”, “không biết bám víu vào đâu” nhằm gieo rắc sự lo lắng, hoang mang với các gia đình thuộc diện giải toả, di dời.

Thứ tư, chúng rêu rao việc thực hiện dự án “bất chấp ý kiến phản đối của dân”, “phớt lờ ý kiến dân” hoặc việc lấy ý kiến là “giả tạo, lừa bịp”… Từ đó, trên một số diễn đàn, hội nhóm, các đối tượng cổ suý người dân cần “chủ động” thực hiện các cách thể hiện quan điểm, chính kiến như treo băng rôn, khẩu hiệu phản đối, mặc áo có in các biểu ngữ để tụ tập đi đến trụ sở cơ quan chức năng; quay các clip phản đối tung lên mạng xã hội; quay cảnh đập phá, dỡ bỏ nhà cửa với khung cảnh tan hoang rồi tung lên mạng với các lời bình như “dân mất đất kêu cứu”, “hãy cứu lấy người dân bị cướp đất”!

Thứ năm, đưa ra các bài viết chỉ trích cấp uỷ, chính quyền, “khuyên” người dân không nên tin những lời hứa, cam kết như các mức đền bù giải phóng mặt bằng, cam kết chất lượng khu tái định cư hay hỗ trợ sinh kế tại nơi ở mới cho người dân… Chúng rêu rao, lời hứa chỉ để “ru ngủ dân”, chỉ để “dụ dân di dời”, sau này không có gì làm bằng chứng, không thực hiện được thì người dân kêu ai, cầu cứu ai. Từ đó, chúng cho rằng, người dân cần bám trụ ở lại, vẽ ra các kịch bản hướng lái người dân chống đối việc di dời, tái định cư…

Dưới lớp vỏ ngụy trang bằng những mỹ từ như “góp ý”, “phản biện”, chúng xuyên tạc, bóp méo chủ trương, mục đích của dự án, biến việc triển khai dự án thành lợi ích cục bộ, cá nhân. Một số phần tử phản động sử dụng AI để dựng clip nhằm xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cho rằng đây là một cuộc thanh lọc nhằm đuổi người nghèo ra khỏi nội đô, dự án phục vụ một nhóm người giàu có.

Đồng thời, một số bài viết nguỵ biện dưới dạng “phân tích khoa học” để đưa các quan điểm cá nhân, kích động chống phá như đặt câu hỏi: Tại sao nhiều đô thị lớn ở châu Á như Đài Bắc Trung Hoa hay Singapore có thể cải tạo hạ tầng mà vẫn giữ chân được cộng đồng, trong khi Hà Nội lại chọn phương án di dời đầy tranh cãi? Phải chăng chúng ta đang đánh đổi di sản và cuộc sống của người dân để đổi lấy tốc độ tăng trưởng kinh tế?

Không có chuyện “úp mở” mục đích, ý nghĩa dự án

Thực tế, Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được công bố công khai, minh bạch, không hề “úp mở” mục đích, ý nghĩa hay “nhằm thực hiện lợi ích nhóm” như các luận điệu xấu rêu rao. Theo nội dung Chỉ thị 16-CT/TU, thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, ngày 11/5/2026, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết số 18/NQ-HĐND quyết định chủ trương đầu tư Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn thành phố. Dự án được triển khai từ năm 2026 và hoàn thành đồng bộ vào năm 2038.

Đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm phát triển, hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông; thúc đẩy phát triển không gian đô thị dọc hai bên bờ sông Hồng; phù hợp định hướng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng đô thị trung tâm Thủ đô và phù hợp Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Nghị quyết nêu rõ, việc triển khai phải được thực hiện với quyết tâm chính trị cao nhất, quyết liệt, đồng bộ, khoa học, chặt chẽ, đúng quy định theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, với tinh thần “6 rõ” gồm: Rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong triển khai dự án.

Thông tin sai trái về “giải toả trắng”, “bố trí qua loa”

Những thông tin về “giải toả trắng”, “đẩy toàn bộ người dân khỏi chốn an cư”, “di tích lịch sử cũng biến mất”, “phá bỏ toàn bộ”… là sai trái.

Dự án này đã được UBND TP Hà Nội công bố xác định, phạm vi nghiên cứu trải dài 40 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đi giữa đô thị trung tâm, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính của 16 xã, phường ven sông Hồng. Quy mô tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418 ha với dân số dự báo 800.000 đến 1,2 triệu người. Quy hoạch phân khu xác định 12 cụm làng xóm truyền thống, tồn tại lâu đời sẽ được di dời, tái thiết hoặc cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc theo nguyên tắc. Tổng diện tích khoảng 1.067 ha với dân số 160.400 thuộc 46.689 hộ gia đình.

Dự án không phải “giải toả trắng” mà xác định nguyên tắc bảo tồn, giữ lại, cải tạo chỉnh trang các làng xóm lâu đời, cụ thể bảo tồn di tích lịch sử văn hóa và địa điểm lưu niệm, sự kiện cách mạng kháng chiến với 123 công trình di tích bao gồm xếp hạng và chưa xếp hạng gắn liền cộng đồng dân cư; khu vực lõi - tức nơi có các thành tố cấu thành làng xóm gắn với quá trình hình thành và phát triển của làng nghề truyền thống, có giá trị kiến trúc, lịch sử, văn hóa vật thể và phi vật thể đã công nhận, xếp hạng; giữ lại và cải tạo chỉnh trang vùng lõi của làng xóm lâu đời tại khu vực ngoài "phòng khách đô thị" - tức ngoài vành đai II. Với nhóm này, giải pháp tổ chức không gian đảm bảo không làm tăng quy mô diện tích, dân số cơ học, có giải pháp kiểm soát mật độ xây dựng và tầng cao công trình thấp phục vụ cho bảo tồn không gian làng xã. Đồng thời, thành phố lựa chọn hình thức kiến trúc cảnh quan phù hợp với không gian làng xã, di tích lịch sử, đảm bảo vùng bảo vệ di tích theo quy định.

Việc bố trí tái định cư đã được quy hoạch, thực hiện bài bản, đảm bảo ổn định đời sống cho người dân, không có chuyện “bố trí qua loa”, “khu tái định cư mục nát, nguy hiểm”, “dân sẽ bất an tại khu tái định cư”… Thực tế, thành phố nêu phương án với trường hợp di dời giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án là đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư nhằm đáp ứng nguyện vọng của đa số cộng đồng; ưu tiên tối đa duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế, gắn kết cộng đồng, đảm bảo nơi tái định cư có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi cũ.

Thứ tự ưu tiên bố trí tái định cư được thực hiện theo nguyên tắc: bố trí tái định cư ngay trên cùng địa bàn phường, xã, ưu tiên chuyển người dân khu vực ngoài bãi sông vào phía trong đê hoặc nơi an toàn hơn nếu có quỹ đất, phù hợp quy hoạch và đáp ứng điều kiện triển khai dự án đầu tư. Nếu quỹ đất trên địa bàn không đủ đáp ứng thì thành phố nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, thuận lợi cho người dân tiếp tục làm việc, duy trì sinh kế, quan hệ cộng đồng hiện có.

Bố trí tại các khu định cư tập trung đã hoặc có khả năng hoàn thành đồng bộ hệ thống hạ tầng, kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đảm bảo giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, khu thương mại dịch vụ và các điều kiện tạo sinh kế. Thành phố có 6 khu đô thị đa mục tiêu, khu định cư dự kiến. Cụ thể: Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh khoảng 736,8 ha tại hai xã Thư Lâm, Đông Anh, phục vụ nhu cầu tái định cư bằng đất và chung cư, dự kiến bố trí khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

(Còn tiếp)